Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Geography

    Геолого-структурные особенности Ереван-Вединского грабен-синклинория

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Երևանի և Վեդու միջև տարածվող գրա­բեն-սինկլինորային համակարգի երկրաբանական կառուցվածքի, ձևավորման պատմության և տեկտոնական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են տարածաշրջանի շերտագրական կառուցվածքը, ապարային համալիրների տարածական դասավորվածությունը, խզումային համակարգերը, ծալքավոր կառուցվածքները և դրանց փոխազդեցությունը երկրակեղևի զարգացման տարբեր փուլերում։ Հեղինակը ներկայացնում է տարածքի երկրաբանական էվոլյուցիայի հիմնական փուլերը՝ անդրադառնալով հրաբխային, նստվածքային և տեկտոնական գործընթացներին, որոնք ձևավորել են ներկայիս ռելիեֆն ու երկրակառուցվածքային պատկերը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում գեոդինամիկական պայմանների վերականգնմանը, տարածաշրջանի սեյսմատեկտոնական առանձնահատկություններին և օգտակար հանածոների հնարավոր տեղաբաշխման օրինաչափություններին։ Գիրքը ներառում է գիտական տվյալների, դաշտային հետազոտությունների և կառուցվածքային վերլուծությունների համադրություն, ինչը թույլ է տալիս ավելի խորը հասկանալ Հայաստանի կենտրոնական հատվածի երկրաբանական զարգացման մեխանիզմները։ Այն կարող է օգտակար լինել երկրաբանների, տեկտոնիկայի մասնագետների, բուհերի ուսանողների, ինչպես նաև Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-09-13
    Геолого-структурные особенности Ереван-Вединского грабен-синклинория
    Online

    Religion

    Երգարան, որը պարունակում է սաղմոսներ և հոգևոր երգեր

    Հրատարակությունը հոգևոր երգերի ժողովածու է, որի բովանդակության հիմնական մասը կազմում են սաղմոսներն ու քրիստոնեական հոգևոր երգերը։ Սաղմոսները կարևոր տեղ են զբաղեցնում աստվածաշնչյան և քրիստոնեական աղոթական ավանդույթներում՝ արտահայտելով հավատացյալի աղոթքը, փառաբանությունը, գոհաբանությունը, զղջումը և Աստծուն ուղղված խնդրանքները։ Դրանք դարեր շարունակ կիրառվել են անհատական աղոթքի, եկեղեցական արարողությունների և համայնական պաշտամունքի ընթացքում՝ պահպանելով իրենց նշանակությունը քրիստոնեական հոգևոր կյանքի մեջ։ Ժողովածուի մյուս կարևոր բաղադրիչը հոգևոր երգերն են, որոնք աղոթական և դավանաբանական բովանդակությունը փոխանցում են երգեցողության միջոցով։ Հայ եկեղեցական երաժշտության ավանդույթում հոգևոր երգերը ոչ միայն պաշտամունքի բաղկացուցիչ մասն են, այլև կրոնական գիտելիքի, հոգևոր զգացողության և մշակութային հիշողության փոխանցման միջոց։ Նման երգարանները կարևոր դեր են ունեցել եկեղեցական երգեցողության պահպանման, տարածման և ուսուցման գործում՝ ծառայելով հոգևորականներին, երգեցողներին ու հավատացյալներին։ Սաղմոսների և հոգևոր երգերի համատեղ ընդգրկումը ժողովածուին հաղորդում է աղոթական ու պաշտամունքային բնույթ և այն կապում հայ քրիստոնեական գրավոր ու երաժշտական ժառանգության հետ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ եկեղեցու ծիսական կյանքի, հոգևոր երգեցողության պատմության և կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հոգևոր մշակույթով և ավանդական եկեղեցական երաժշտությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-29
    Երգարան, որը պարունակում է սաղմոսներ և հոգևոր երգեր
    Online

    Culture

    Սիսիանի գյուղական գրադարանները : Ժողովածու №1

    Ժողովածուն նվիրված է Սիսիանի շրջանի գյուղական գրադարանների գործունեությանը, դրանց կազմակերպչական առանձնահատկություններին, մշակութային և կրթական նշանակությանը, ինչպես նաև գյուղական բնակչության շրջանում գրքի և ընթերցանության տարածման հիմնախնդիրներին։ Հրատարակությունը լուսաբանում է գյուղական գրադարանների դերը հասարակության մշակութային զարգացման, բնակչության կրթական մակարդակի բարձրացման և ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորման գործում։ Ժողովածուի թեմատիկ շրջանակն առնչվում է գրադարանային սպասարկման կազմակերպմանը, գրքային ֆոնդերի համալրմանը, ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքներին, գրականության հանրահռչակմանը և գյուղական համայնքներում մշակութային կյանքի ակտիվացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Սիսիանի շրջանի գյուղական բնակավայրերում գրադարանային համակարգի ձևավորման և զարգացման պատմությունը, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանի շրջանային և գյուղական մշակութային հաստատությունների գործունեության առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակության շրջանակում կարևորվում են գրադարանների՝ որպես հասարակական և մշակութային կենտրոնների գործառույթները, դրանց մասնակցությունը բնակչության կրթական, տեղեկատվական և գեղագիտական պահանջմունքների բավարարմանը, ինչպես նաև գրքի միջոցով գիտելիքների տարածման գործընթացին։ Գյուղական գրադարանների գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու գրադարանավարների մասնագիտական աշխատանքին, ընթերցողների ներգրավման ձևերին, գրքային ցուցահանդեսների, գրական քննարկումների, թեմատիկ միջոցառումների և մշակութային հանդիպումների կազմակերպման նշանակությանը։ Ժողովածուի թեմատիկան կապված է նաև գյուղական բնակչության ազատ ժամանակի բովանդակալից կազմակերպման, երիտասարդության ընթերցողական մշակույթի զարգացման և տարբեր սերունդների միջև գիտելիքների ու մշակութային արժեքների փոխանցման հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրադարանների համագործակցությունը դպրոցների, մշակույթի տների, տեղական հասարակական կազմակերպությունների և կրթական այլ հաստատությունների հետ, ինչը նպաստում է գյուղական համայնքներում մշակութային գործունեության ընդլայնմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Հայաստանի գրադարանային գործի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ գյուղական գրադարանների գործունեությունը սերտորեն կապված է հանրապետության մշակութային քաղաքականության, կրթական համակարգի և տեղական ինքնակազմակերպման պատմական զարգացման հետ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման ավանդական մեթոդները, ընթերցողների սպասարկման սկզբունքները և գրադարանների հասարակական նշանակությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Ժողովածուի առաջին համարը կարելի է դիտարկել որպես Սիսիանի շրջանի գրադարանային կյանքի փաստագրման և մասնագիտական փորձի ներկայացմանն ուղղված հրատարակություն, որը կարող է հիմք ծառայել հետագա ուսումնասիրությունների և համեմատական վերլուծությունների համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, կրթության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև Սիսիանի տարածաշրջանի պատմությամբ, գյուղական համայնքների մշակութային կյանքով և Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն ունի պատմամշակութային և ճանաչողական նշանակություն՝ նպաստելով գյուղական գրադարանների գործունեության, տեղական մշակութային ժառանգության և ընթերցանության տարածման ավանդույթների ուսումնասիրությանը։

    Updated: 2026-10-11
    Սիսիանի գյուղական գրադարանները : Ժողովածու №1
    Online

    Pedagogy

    Ուսանողների պրոֆեսիոնալ պատրաստության կատարելագործման ուղիները մանկավարժական պրակտիկայի ընթացքում

    Աշխատությունը նվիրված է ապագա մանկավարժների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը մանկավարժական պրակտիկայի կազմակերպման և իրականացման ընթացքում։ Հետազոտության կենտրոնում տեսական գիտելիքների և իրական կրթական գործունեության միջև արդյունավետ կապի ձևավորումն է, որի շնորհիվ ուսանողը հնարավորություն է ստանում բուհում ձեռք բերած մանկավարժական, հոգեբանական և մեթոդական գիտելիքները կիրառելու ուսումնական հաստատության բնական միջավայրում։ Մանկավարժական պրակտիկան դիտարկվում է որպես մասնագիտական կրթության կարևոր բաղադրիչ, որի ընթացքում ձևավորվում և զարգանում են դասի պլանավորման, ուսումնական նյութի ներկայացման, սովորողների ճանաչողական գործունեության կազմակերպման, հաղորդակցման, գնահատման և դասարանի կառավարման կարողությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսանողների ինքնուրույնության և մասնագիտական պատասխանատվության աստիճանական զարգացմանը, ինչպես նաև սեփական աշխատանքի վերլուծության և ինքնագնահատման հմտությունների ձևավորմանը։ Քննվում են պրակտիկայի նախապատրաստական, գործնական և ամփոփիչ փուլերի փոխկապակցվածությունը, ուսանողին տրվող առաջադրանքների նպատակահարմարությունը և դրանց համապատասխանությունը մասնագիտական պատրաստության ընդհանուր նպատակներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուհի դասախոսների, մեթոդիստների, դպրոցական ուսուցիչների և պրակտիկանտ ուսանողների համագործակցությունը, քանի որ մասնագիտական աջակցությունը և կառուցողական հետադարձ կապը նպաստում են ձեռք բերվող փորձի գիտակցված վերլուծությանը։ Դիտարկվում են դասերի դիտարկման, փորձնական և ինքնուրույն դասավանդման, մանկավարժական իրավիճակների քննարկման, ուսումնական նյութերի մշակման և պրակտիկ գործունեության արդյունքների վերլուծության հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսանողների անհատական առանձնահատկությունների և մասնագիտական պատրաստվածության սկզբնական մակարդակի հաշվառմանը՝ պրակտիկայի առաջադրանքներն ու պատասխանատվության աստիճանը համապատասխանեցնելով նրանց զարգացման ընթացքին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռեֆլեքսիվ գործունեությունը, որի միջոցով ուսանողը սովորում է գնահատել կիրառված մեթոդների արդյունավետությունը, նկատել դժվարությունները և հիմնավորված կերպով կատարելագործել սեփական մանկավարժական գործունեությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մասնագիտական մանկավարժական կրթության, ուսուցման մեթոդիկայի, մանկավարժական պրակտիկայի և ուսուցչի մասնագիտական կարողությունների զարգացման մոտեցումները՝ ապագա մասնագետների տեսական ու գործնական պատրաստության միասնական և շարունակական համակարգի կատարելագործման նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Ուսանողների պրոֆեսիոնալ պատրաստության կատարելագործման ուղիները մանկավարժական պրակտիկայի ընթացքում
    Online

    Economics

    Սոցիալապես անապահով խավերի կենսամակարդակի բարձրացման պետական կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սոցիալապես անապահով բնակչության խմբերի կենսամակարդակի բարձրացման գործում պետական կարգավորման դերի, կիրառվող սոցիալ-տնտեսական մեխանիզմների և դրանց կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում սոցիալական խոցելիության պատճառների, աղքատության և եկամուտների անհավասարության դրսևորումների, ինչպես նաև բնակչության տարբեր խմբերի սոցիալական պաշտպանության անհրաժեշտության գնահատումն է։ Կենսամակարդակը դիտարկվում է որպես բազմագործոն հասկացություն, որը ներառում է ոչ միայն տնային տնտեսությունների եկամուտներն ու սպառման հնարավորությունները, այլև աշխատանքի, կրթության, առողջապահության, բնակարանային պայմանների և հիմնական սոցիալական ծառայությունների հասանելիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական սոցիալական քաղաքականության այն գործիքներին, որոնք ուղղված են անապահովության հետևանքների մեղմմանը և մարդկանց տնտեսական ինքնուրույնության հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Դրանց շրջանակում կարող են դիտարկվել սոցիալական աջակցության ծրագրերը, նպաստների և այլ փոխանցումների համակարգերը, զբաղվածության խթանման միջոցառումները, մասնագիտական կրթության հնարավորությունները և սոցիալական ծառայությունների կազմակերպումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է սոցիալական աջակցության հասցեականության և արդյունավետության գնահատումը՝ պարզելու համար, թե պետական միջոցներն ինչ չափով են հասնում առավել խոցելի խմբերին և նպաստում նրանց կենսապայմանների կայուն բարելավմանը։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորման, կառավարման, շահառուների ընտրության և տարբեր պետական ու տեղական կառույցների միջև համագործակցության խնդիրները։ Կարևորվում է պասիվ սոցիալական աջակցության և ակտիվ սոցիալական քաղաքականության համադրումը, երբ եկամտային օժանդակությանը զուգահեռ ստեղծվում են աշխատանքի շուկա մուտք գործելու, մասնագիտական կարողություններ զարգացնելու և երկարաժամկետ տնտեսական ինքնաբավություն ապահովելու հնարավորություններ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել տարածքային անհավասարություններին և քաղաքային ու գյուղական բնակավայրերում սոցիալական ծառայությունների հասանելիության տարբերություններին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական քաղաքականության, հանրային ֆինանսների, աշխատանքի տնտեսագիտության և պետական կառավարման մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով սոցիալապես անապահով բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման պետական մեխանիզմների արդյունավետությունը և սոցիալական պաշտպանության համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

    Updated: 2026-09-27
    Սոցիալապես անապահով խավերի կենսամակարդակի բարձրացման պետական կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
    Online

    History

    Արցախահայության ազատագրական պայքարը 1917-1923 թթ.

    Գիրքը նվիրված է 1917-1923 թվականներին Արցախահայության ազգային-քաղաքական և ազատագրական պայքարի պատմությանը՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանում տարածաշրջանում տեղի ունեցած բարդ ու հակասական քաղաքական, ռազմական և հասարակական գործընթացները։ Ուսումնասիրության առանցքում Արցախում հայ բնակչության ինքնապաշտպանության, անվտանգության ապահովման, քաղաքական իրավունքների պահպանման և սեփական բնակավայրերում ազգային գոյության շարունակականության համար մղվող պայքարն է։ Աշխատությունը պատմական գործընթացները դիտարկում է Ռուսական կայսրության փլուզումից և 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձություններից հետո ստեղծված իրավիճակի համատեքստում, երբ նախկին վարչաքաղաքական համակարգի թուլացումը Հարավային Կովկասում առաջ բերեց իշխանության, սահմանների և տարածքային պատկանելության բազմաթիվ խնդիրներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Արցախում հայկական տեղական իշխանության ու ինքնակազմակերպման ձևերին, բնակչության ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը, ազգային կառույցների գործունեությանը և տարածաշրջանի քաղաքական ապագայի շուրջ ընթացող պայքարին։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Արցախում և հարակից տարածքներում տեղի ունեցած ռազմական բախումների, զինված դիմադրության և բնակչության անվտանգության ապահովման խնդիրների վերլուծությունը։ Հեղինակը գործընթացները կապում է ոչ միայն տեղական զարգացումների, այլև Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունների, Հարավային Կովկասում ձևավորված նոր քաղաքական իրադրության, տարածաշրջանում գործող տարբեր ուժերի և արտաքին քաղաքական ազդեցությունների հետ։ 1918-1920 թվականների իրադարձությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պետականության և իշխանության համար պայքարը, ազգային ինքնորոշման ձգտումները և տարածքային վեճերը փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատության կարևոր հատվածներից է նաև 1920-1921 թվականների իրադարձությունների և խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացների դիտարկումը, որի արդյունքում Արցախյան հարցը ստացավ նոր քաղաքական և վարչական ձևակերպումներ։ Մինչև 1923 թվականն ընդգրկող ժամանակագրական շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու այն գործընթացներին, որոնք հանգեցրին տարածաշրջանի վարչաքաղաքական կարգավիճակի փոփոխությանը և հետագա տասնամյակների համար կարևոր հետևանքներ ունեցան։ Գիրքը արժեքավոր է Արցախահայության պատմական փորձի, ազգային ինքնակազմակերպման, ինքնապաշտպանության և քաղաքական պայքարի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել Հայոց պատմությամբ, Արցախի պատմությամբ, ազգային-ազատագրական շարժումներով, Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմությամբ և XX դարի սկզբի հայ-ադրբեջանական հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին:

    Updated: 2026-09-17
    Արցախահայության ազատագրական պայքարը 1917-1923 թթ.