Անգլերենի հայերեն ինքնուսույց /Փորձնական տարբերակ/- Արսեն Մարտիրոսյան

Economics

ՀՀ բանկային համակարգում ավանդների տոկոսադրույքների դինամիկան արտացոլում է ֆինանսական շուկայի կայունության, տնտեսական իրավիճակի և պետական ֆինանսական քաղաքականության փոփոխությունները: Ավանդների տոկոսադրույքները կախված են Կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականությունից, տեղական և միջազգային ֆինանսական շուկայական պայմաններից, ինֆլյացիայից և պահանջարկ-առաջարկի հարաբերակցությունից: Տարիների ընթացքում Հայաստանում արձանագրվել են փոփոխական տենդենցներ՝ որոշ ժամանակահատվածներում ավանդների տոկոսադրույքները բարձրացել են՝ ապահովելով ներդրողների հետաքրքրությունը և տնտեսության վրա ազդող ռիսկերից պաշտպանություն, իսկ որոշ ժամանակահատվածներում նվազել են՝ խթանելով վարկավորման ծավալների ավելացում և տնտեսական ակտիվության բարձրացում: Ավանդների տոկոսադրույքների դինամիկան նաև ազդում է քաղաքացիների և ընկերությունների ֆինանսական վարքագծի վրա՝ որոշելով, թե որքան գումար կպահպանվի բանկերում և որքան կուղղվի սպառողական կամ ներդրումային նպատակներով: Արդյունքում, այս ցուցանիշները հանդիսանում են կարևոր տնտեսագիտական գործիք՝ գնահատելու բանկային համակարգի արդյունավետությունը, վարկային ռիսկերը և ներդրողների վստահությունը, ինչպես նաև նախագծելու ֆինանսական քաղաքականություն՝ կայուն տնտեսական զարգացման ապահովման համար:

Agriculture

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Culture

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է XII–XIII դարերի հայկական ճարտարապետական հուշարձանների զարդաքանդակային արվեստին, որտեղ վերլուծվում են միջնադարյան եկեղեցիների, վանական համալիրների և աշխարհիկ շինությունների ճակատների ու ներքին հարդարանքի վրա կիրառված դեկորատիվ մոտիվները, դրանց խորհրդանշական իմաստները և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քարի վրա փորագրված բուսական, կենդանական, երկրաչափական և խաչային հորինվածքներին, ինչպես նաև պատկերային կոմպոզիցիաներին, որոնք ոչ միայն գեղագիտական նպատակ են ունեցել, այլև կրոնական ու գաղափարական բովանդակություն են փոխանցել՝ կապված քրիստոնեական աշխարհայացքի, պաշտպանական խորհրդանիշների և իշխանական պատվիրակությունների հետ։ XII–XIII դարերը համարվում են հայկական ճարտարապետության ծաղկման շրջան, երբ ձևավորվում են տարածաշրջանային տարբեր դպրոցներ՝ Անիի, Լոռու, Սյունիքի և Վասպուրականի ճարտարապետական ավանդույթներով, որոնցում զարդաքանդակն առանձնանում է բարձր վարպետությամբ, մանրամասն մշակմամբ և համադրությամբ ընդհանուր ճարտարապետական կառուցվածքի հետ։ Հետազոտության մեջ նաև դիտարկվում է քարագործության տեխնիկան, վարպետների արվեստանոցների գործունեությունը և տարածաշրջանային ազդեցությունները՝ ներառյալ բյուզանդական և մերձավորարևելյան արվեստի տարրերի ներգործությունը հայկական միջնադարյան արվեստի վրա։ Այս ամենը թույլ է տալիս վերականգնել ոչ միայն գեղարվեստական զարգացումների պատկերը, այլ նաև միջնադարյան Հայաստանի մշակութային և հոգևոր կյանքը՝ որպես ամբողջական համակարգ։

Mathematics

Այս աշխատությունը նվիրված է ուղղանկյունաձև մարմինների և բարակապատ ստրինգերների միջև կոնտակտային փոխազդեցության տեսական ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով նյութի սողքի գործոնը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը տարբեր բեռնվածքների և ժամանակային ազդեցությունների պայմաններում կոնտակտային գոտում առաջացող մեխանիկական գործընթացների բացահայտումն է, երբ կառուցվածքի տարրերը փոխազդում են միմյանց հետ, իսկ նյութի դեֆորմացիան կախված է ոչ միայն կիրառված բեռնվածքից, այլև ժամանակից։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ուղղանկյուն մարմինների և բարակապատ կրող տարրերի փոխադարձ ազդեցությունը, կոնտակտային ճնշումների և դեֆորմացիաների ձևավորումը, ինչպես նաև կառուցվածքի լարվածադեֆորմացված վիճակի փոփոխությունը սողքի երևույթի առկայության պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակապատ ստրինգերների մեխանիկական վարքին, քանի որ դրանց փոքր հաստությունը և երկրաչափական առանձնահատկությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ կոնտակտային փոխազդեցության բնույթի և կառուցվածքի ընդհանուր կայունության վրա։ Սողքի հաշվառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել երկարատև բեռնվածության հետևանքով առաջացող դեֆորմացիաների կուտակումը և դրանց ազդեցությունը կոնտակտային վիճակի վրա։ Աշխատության տեսական մոտեցումները կարող են հիմնվել առաձգականության, պլաստիկության և ժամանակից կախված դեֆորմացիաների տեսությունների վրա՝ ձևակերպելով համապատասխան մաթեմատիկական մոդելներ և սահմանային պայմաններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել բեռնվածության, նյութի մեխանիկական հատկությունների, մարմինների երկրաչափական չափերի և սողքի բնութագրերի ազդեցությունը կոնտակտային ճնշումների բաշխման ու դեֆորմացիաների զարգացման վրա։ Ստացված արդյունքները կարևոր են բարդ կառուցվածքային համակարգերի հաշվարկման և նախագծման համար, հատկապես այն դեպքերում, երբ դրանց տարրերը երկար ժամանակ ենթարկվում են մշտական կամ փոփոխվող բեռնվածքների։ Նյութը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ մեքենաշինության, շինարարական մեխանիկայի, ավիացիոն և տրանսպորտային կառուցվածքների, ինչպես նաև բարակապատ տարրեր պարունակող ինժեներական համակարգերի նախագծման և հուսալիության գնահատման գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեխանիկների, ինժեներների, նյութագետների, կառուցվածքային հաշվարկներ իրականացնող մասնագետների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Political Science

Հրապարակումը ներկայացնում է ռազմական հակամարտության հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամի զարգացումները՝ անդրադառնալով պայթյունի հետևանքով գրանցված մարդկային զոհերին և տուժածներին, ինչպես նաև բնակչության զանգվածային տեղահանությանը։ Նյութում լուսաբանվում են արտակարգ իրավիճակի պատճառներն ու հետևանքները, փախստականների հոսքը, նրանց առջև ծառացած սոցիալական և մարդասիրական խնդիրները, ինչպես նաև պետական և միջազգային կառույցների արձագանքը ստեղծված իրավիճակին։ Անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանում անվտանգության, քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության և մարդասիրական օգնության կազմակերպման հարցերին՝ ներկայացնելով դեպքերի ընդհանուր ընթացքն ու դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային կայունության վրա։ Նյութը հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքական գործընթացների, հակամարտությունների և հումանիտար ճգնաժամերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Law

Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները քրեական իրավունքի այն արարքներն են, որոնք վնասում կամ խախտում են անձի, կազմակերպության կամ պետության սեփականության իրավունքը և նյութական շահերը։ Այս հանցագործությունների հիմնական նպատակային օբյեկտը սեփականությունն է, իսկ դրանց կատարման հետևանքով առաջանում է գույքային վնաս կամ վտանգ է ստեղծվում գույքային հարաբերությունների համար։ Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները համարվում են հասարակական վտանգավոր արարքներ, քանի որ դրանք խախտում են տնտեսական հարաբերությունների կայունությունը, նվազեցնում են քաղաքացիների վստահությունը իրավական համակարգի նկատմամբ և վնասում են ընդհանուր տնտեսական միջավայրը։ Այս խմբի հանցագործություններին են դասվում գողությունը, կողոպուտը, ավազակությունը, խարդախությունը, յուրացումը կամ վատնումը, գույքի դիտավորյալ ոչնչացումը կամ վնասումը, ինչպես նաև այլ նմանատիպ արարքներ։ Գողությունը համարվում է ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն, կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակություն բռնության կիրառմամբ կամ դրա սպառնալիքով, իսկ ավազակությունը՝ ավելի վտանգավոր ձև, որը սովորաբար կապված է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնության հետ։ Խարդախությունը ենթադրում է ուրիշի գույքի ձեռքբերում խաբեության կամ վստահության չարաշահման միջոցով։ Յուրացումը և վատնումը հաճախ կատարվում են այն անձանց կողմից, ում վստահված է եղել գույքը, և արտահայտվում են այնպիսի գործողություններով, երբ վստահված գույքը օգտագործվում կամ յուրացվում է հակաօրինական նպատակներով։ Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների պատճառները կարող են լինել սոցիալական անհավասարությունը, տնտեսական դժվարությունները, գործազրկությունը, անձնական շահադիտական մոտիվները և իրավական գիտակցության ցածր մակարդակը։ Այս հանցագործությունների կանխարգելման համար կարևոր է իրավապահ մարմինների արդյունավետ աշխատանքը, իրավական կրթության մակարդակի բարձրացումը և սոցիալական պայմանների բարելավումը։ Օրենսդրությամբ նախատեսվում են տարբեր պատժատեսակներ՝ կախված հանցագործության ծանրությունից, կատարման ձևից և հետևանքներից՝ սկսած տուգանքից մինչև ազատազրկում։ Սեփականության պաշտպանության արդյունավետ համակարգը կարևոր դեր ունի տնտեսության զարգացման, ներդրումների խրախուսման և հասարակական կայունության ապահովման գործում։ Այսպիսով, սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները հանդիսանում են քրեական իրավունքի կարևոր և վտանգավոր դրսևորում, որոնք պահանջում են խիստ իրավական կարգավորում և արդյունավետ կանխարգելում։