Ապաշխարել և գնալ Հիսուսի մոտ

Economics

Այս ռեֆերատը վերաբերում է շուկայական տնտեսության գործելու եղանակին, որը ներկայացնում է այն տնտեսական համակարգը, որտեղ ապրանքների և ծառայությունների արտադրությունը, բաշխումը և փոխանակումը կարգավորվում են հիմնականում առաջարկի և պահանջարկի ազատ մեխանիզմներով։ Շուկայական տնտեսության հիմքում ընկած է մրցակցությունը, որը խթանում է արտադրողների արդյունավետության բարձրացումը, նորարարությունների ներդրումը և սպառողների համար ավելի որակյալ ու մատչելի ապրանքների ստեղծումը։ Այս համակարգում գները ձևավորվում են շուկայում՝ կախված ապրանքի պահանջարկից և առաջարկից, ինչը թույլ է տալիս ռեսուրսները բաշխել առավել արդյունավետ կերպով։ Շուկայական տնտեսության կարևոր դերակատարներից են սպառողները, արտադրողները և պետությունը, որտեղ վերջինս հիմնականում կատարում է կարգավորող և վերահսկող գործառույթներ՝ ապահովելով մրցակցության արդարությունը, կանխելով մոնոպոլիաները և պաշտպանելով սպառողների իրավունքները։ Շուկայական համակարգը ներառում է նաև ֆինանսական շուկաները, աշխատանքի շուկան և ապրանքների շուկան, որոնք միասին ձևավորում են տնտեսական գործունեության ամբողջական կառուցվածքը։ Այս համակարգի առավելություններից են տնտեսական ազատությունը, արդյունավետությունը և նորարարական զարգացումը, սակայն այն ունի նաև որոշ թերություններ, ինչպիսիք են եկամուտների անհավասար բաշխումը, տնտեսական ցիկլերի տատանումները և որոշ սոցիալական խնդիրներ։ Այդ պատճառով ժամանակակից երկրներում կիրառվում է խառը տնտեսական մոդել, որտեղ շուկայական մեխանիզմները համադրվում են պետական կարգավորման հետ։ Այսպիսով, շուկայական տնտեսության գործելու եղանակը հիմնված է ազատ մրցակցության և գների ինքնակարգավորման վրա, ինչը ապահովում է տնտեսության դինամիկ զարգացում և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բազմապարամետր հաճախականային բաշխումների անալիտիկ հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց տեսական կառուցվածքը, մաթեմատիկական բնութագրերը և կիրառական նշանակությունը։ Վերլուծվում են հավանականային բաշխումների պարամետրային ներկայացման առանձնահատկությունները, բաշխման ֆունկցիաների հատկությունները, մոմենտային բնութագրերը և վիճակագրական գնահատման մեթոդները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բազմաչափ տվյալների նկարագրման, բաշխումների վերլուծության և մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները տարբեր գիտական և գործնական խնդիրների լուծման ժամանակ։ Քննարկվում են բաշխումների կայունության, պարամետրերի փոխկապակցվածության, հաշվարկային մեթոդների և տեսական արդյունքների կիրառական նշանակության հարցերը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հավանականությունների տեսության, մաթեմատիկական վիճակագրության և տվյալների վերլուծության զարգացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով մաթեմատիկոսների, վիճակագիրների, հետազոտողների և կիրառական մոդելավորման ոլորտի մասնագետների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է միջնակարգ դպրոցում ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսության ուսուցման տեսական և մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում շարահյուսական գիտելիքների յուրացման առանձնահատկությունները, դրանց տեղն ու նշանակությունը դպրոցականների լեզվական կրթության, գրավոր և բանավոր խոսքի զարգացման գործընթացում։ Վերլուծվում են բառակապակցության, նախադասության, նախադասության անդամների, պարզ և բարդ նախադասությունների, շարահյուսական կապերի ու հարաբերությունների ուսուցման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական գիտելիքների և գործնական լեզվական կարողությունների փոխկապակցմանը, սովորողների կողմից շարահյուսական կառուցվածքների գիտակցված ընկալմանը և դրանք սեփական խոսքում ճիշտ կիրառելու հմտությունների ձևավորմանը։ Դիտարկվում են ուսուցման տարբեր մեթոդներ, վարժությունների համակարգեր, լեզվական վերլուծության ձևեր և դասի կազմակերպման եղանակներ՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքային ու ճանաչողական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են շարահյուսական վերլուծության ընթացքում հանդիպող դժվարությունները, բնորոշ սխալները և դրանց կանխարգելման ու շտկման մեթոդական միջոցները։ Կարևորվում է շարահյուսության ուսուցման կապը ուղղագրության, կետադրության, ոճաբանության և կապակցված խոսքի զարգացման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսումնական նյութի հաջորդական ներկայացմանը, ինքնուրույն և ստեղծագործական առաջադրանքների կիրառմանը, ինչպես նաև սովորողների գիտելիքների ու կարողությունների գնահատման սկզբունքներին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հայոց լեզվի դասավանդման մեթոդական համակարգի կատարելագործմանը, շարահյուսության ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը և աշակերտների լեզվական ու հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, բանասերների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի ընկալման տիպաբանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը իրավական գլոբալացման պայմաններում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով տարբեր հասարակություններում իրավունքի, իրավական նորմերի և իրավական արժեքների ընկալման առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ իրավունքը տարբեր սոցիալական և մշակութային միջավայրերում կարող է ընկալվել ոչ միատեսակ՝ պայմանավորված պատմական զարգացման, քաղաքական համակարգի, մշակութային ավանդույթների, կրոնական և բարոյական պատկերացումների, հասարակական ինստիտուտների և իրավական մշակույթի առանձնահատկություններով։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել իրավունքի ընկալման հիմնական տիպերը, դրանց ձևավորման գործոնները և փոխհարաբերությունները՝ առանձնացնելով այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով անհատներն ու սոցիալական խմբերը ձևավորում են իրենց վերաբերմունքը իրավունքի նկատմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական գլոբալացման ազդեցությանը, որի պայմաններում ազգային իրավական համակարգերը ավելի սերտորեն փոխազդում են միջազգային իրավունքի, վերազգային իրավական չափանիշների և այլ պետությունների իրավական փորձի հետ։ Այս գործընթացը կարող է միաժամանակ նպաստել իրավական արժեքների մերձեցմանը և առաջացնել հակասություններ՝ կապված ազգային իրավական ավանդույթների, ինքնիշխանության և համընդհանուր իրավական սկզբունքների հարաբերակցության հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել իրավական մշակույթի, իրավագիտակցության, իրավական վարքագծի և իրավական սոցիալականացման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը իրավական նորմերի իրականացման արդյունավետության վրա։ Կարևոր խնդիր է պարզել, թե ինչպես են գլոբալացման գործընթացները փոխակերպում հասարակության վերաբերմունքը մարդու իրավունքների, օրենքի գերակայության, արդարության, իրավական պատասխանատվության և պետական իշխանության սահմանների նկատմամբ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև իրավական փոխառությունների և իրավական համակարգերի մերձեցման գործընթացներին՝ ուսումնասիրելով այն պայմանները, որոնց դեպքում օտար իրավական ինստիտուտների ներմուծումը կարող է արդյունավետ լինել, իսկ երբ կարող է բախվել տեղական իրավական մշակույթի առանձնահատկություններին։ Իրավունքի ընկալման տիպաբանական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու իրավական բարեփոխումների սոցիալական հիմքերը և գնահատելու իրավական գլոբալացման պայմաններում տարբեր հասարակությունների իրավական զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել իրավական քաղաքականության մշակման, իրավական կրթության կատարելագործման, իրավագիտակցության բարձրացման և իրավական բարեփոխումների արդյունավետության գնահատման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել իրավագետներին, իրավափիլիսոփաներին, իրավունքի սոցիոլոգիայի մասնագետներին, քաղաքագետներին, իրավական մշակույթի հետազոտողներին և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Այս հրատարակությունը 1893 թվականին Մոսկվայում տպագրված 8 էջանոց հաշվետվություն է, որը վերաբերում է գաղտնի խորհրդական, Լազարյան ինստիտուտի նախկին պրոֆեսոր Նիկիտա Օսիպովիչ Էմինի հոգևոր կտակի կատարմանը։ Ն. Օ. Էմինը հայագետ, պատմաբան, բանասեր և արևելագետ էր, որը երկար տարիներ կապված է եղել Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հետ․ նա սկզբում այնտեղ սովորել է, ապա դասավանդել հայերեն, զբաղեցրել տեսուչի պաշտոնը և հետագայում շարունակել աշխատել որպես պրոֆեսոր։ Հաշվետվության բնույթը ցույց է տալիս, որ այն պարզապես կենսագրական կամ հուշագրական նյութ չէ, այլ փաստաթղթային բնույթի հրապարակում, որի հիմնական նպատակը հանգուցյալի կտակով նախատեսված կամ նրա կողմից սահմանված կամքի իրականացման ընթացքի և արդյունքների արձանագրումն է։ Այդ պատճառով հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես Ն. Օ. Էմինի ժառանգության, նրա գրքերի ու ձեռագրերի, ինչպես նաև Լազարյան ինստիտուտի գիտակրթական միջավայրի պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Էմինի գործունեությունը սերտորեն կապված էր հայագիտության զարգացման հետ․ նա զբաղվել է Հայաստանի պատմությամբ, հնագիտությամբ, ազգագրությամբ և Արևելքի ուսումնասիրությամբ, աշխատություններ հրապարակել հայերեն, ռուսերեն և ֆրանսերեն, ինչպես նաև կատարել է կարևոր թարգմանություններ։ Հոգևոր կտակի կատարման վերաբերյալ առանձին հաշվետվության գոյությունը վկայում է նաև այն մասին, որ նրա թողած գիտական և նյութական ժառանգությունը դիտարկվել է որպես հասարակական և կրթամշակութային նշանակություն ունեցող արժեք։ Հատկապես կարևոր է Էմինի գրադարանի և ձեռագրական հավաքածուների հարցը։ Լազարյան ինստիտուտի պատմական նյութերում նրա անունով առանձնացվում է գրադարանային ֆոնդ, իսկ հետագայում ձևավորվել է նաև Ն. Օ. Էմինի անունը կրող ազգագրական ֆոնդ։ Այս հանգամանքը թույլ է տալիս հրատարակությունը դիտարկել որպես գիտական ժառանգության պահպանման և ինստիտուցիոնալ փոխանցման պատմության կարևոր սկզբնաղբյուր։ Աշխատության արժեքը մեծանում է նաև այն պատճառով, որ այն կապված է 19-րդ դարի վերջի հայագիտական և արևելագիտական գիտական միջավայրի հետ։ Լազարյան ինստիտուտը Մոսկվայում ոչ միայն կրթական հաստատություն էր, այլև արևելագիտության կարևոր կենտրոն, որտեղ աշխատել են նշանավոր հայագետներ և արևելագետներ։ Ինստիտուտի գործունեությունը նպաստել է հայոց լեզվի, հայ գրականության, Հայաստանի պատմության և Արևելքի ժողովուրդների մշակույթի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ռուս-հայկական գիտական և մշակութային կապերի զարգացմանը։ Էմինի ժառանգության հետ կապված փաստաթղթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին այդ ժամանակաշրջանում գիտնականների անձնական գրադարանները, ձեռագրերը և այլ նյութերը փոխանցվում գիտակրթական հաստատություններին և ինչպես էին դրանք վերածվում հանրային գիտական ռեսուրսի։ Նման նյութը կարևոր է նաև գրքի և ձեռագրի պատմության տեսանկյունից։ Գիտնականի մահից հետո նրա անձնական հավաքածուի ճակատագիրը հաճախ որոշում էր հետագա հետազոտությունների հնարավորությունները։ Գրքերի և ձեռագրերի ճիշտ հաշվառումը, պահպանությունը և համապատասխան հաստատությանը փոխանցումը հնարավորություն էին տալիս պահպանել գիտական ժառանգությունը և այն հասանելի դարձնել հաջորդ սերունդների մասնագետներին։ Այդ պատճառով հաշվետվությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես 19-րդ դարի գիտական ժառանգության կառավարման մասին վկայող փաստաթուղթ։ Հրատարակության պատմական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրա կապով Ն. Օ. Էմինի անձնական կյանքի և մասնագիտական գործունեության հետ։ Էմինը Նոր Ջուղայից ծագող հայ մտավորական էր, ծնվել է 1815 թվականին Նոր Ջուղայում, կրթություն ստացել Կալկաթայում, այնուհետև տեղափոխվել Ռուսաստան և կրթությունը շարունակել Մոսկվայում։ Նա սկզբում ռուսերեն չգիտեր, սակայն Լազարյան ինստիտուտում ուսանելու տարիներին տիրապետեց լեզվին և հետագայում դարձավ ռուսալեզու գիտական միջավայրում ակտիվ գործող հայագետ։ Նրա գիտական գործունեության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հայ պատմագրական աղբյուրների ուսումնասիրությունն ու թարգմանությունը, ինչի մասին վկայում են, օրինակ, Մովսես Խորենացու և Վարդան Մեծի պատմական երկերի ռուսերեն հրատարակությունները։ Այսպիսով, նրա թողած ժառանգությունը միայն անձնական ունեցվածք չէր, այլ հայագիտության և արևելագիտության համար կարևոր գիտական նյութերի ամբողջություն։ Փաստաթուղթը հետաքրքիր է նաև իրավական և հասարակական պատմության տեսանկյունից, քանի որ հոգևոր կտակի կատարման հաշվետվությունը ենթադրում է կտակարարի կամքի, ժառանգության և դրա տնօրինման վերաբերյալ որոշակի կազմակերպչական ու ֆինանսական գործընթացների առկայություն։ Հաշվետվության ուսումնասիրությունը կարող է օգնել վերականգնելու այդ գործընթացի մանրամասները և հասկանալու, թե ինչպիսի մեխանիզմներով էր գիտնականի կտակած ունեցվածքը կամ միջոցները օգտագործվում նրա ցանկություններին համապատասխան։ Այս առումով հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև 19-րդ դարի բարեգործական մշակույթի և մտավոր ժառանգության պահպանման պատմության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, այս փոքրածավալ, սակայն բովանդակալից փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է Նիկիտա Օսիպովիչ Էմինի կյանքի վերջին շրջանի, նրա կտակի կատարման, գիտական ժառանգության պահպանման և Լազարյան ինստիտուտի պատմության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես էր 19-րդ դարի վերջում գիտնականի անձնական գրադարանը, ձեռագրերը և այլ ժառանգությունը փոխանցվում կրթական ու գիտական միջավայրին և ինչ նշանակություն կարող էր ունենալ այդ գործընթացը հայագիտության հետագա զարգացման համար։ Հրատարակությունը հատկապես հետաքրքիր է հայագիտության, Լազարյան ինստիտուտի, 19-րդ դարի ռուսահայ մշակութային կյանքի, արևելագիտության և հայ գիտնականների ժառանգության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է մոլիբդեն-պղինձ նանոկոմպոզիտային նյութերի ստացման գործընթացի և թթվածնավոր միացություններից այրման ռեժիմում մետաղների համատեղ վերականգնման մեխանիզմի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունները, որոնք պայմանավորում են մոլիբդենի և պղնձի միաժամանակյա վերականգնումը և նանոկառուցվածքային կոմպոզիտային նյութի ձևավորումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ելային թթվածնավոր միացությունների հատկությունները, այրման գործընթացի առանձնահատկությունները, վերականգնման պայմանները և ստացվող նյութերի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այրման ռեժիմի պարամետրերին, ռեակցիայի ընթացքին, ջերմային ազդեցությանը և նյութերի բաղադրության ու կառուցվածքի ձևավորման միջև փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել նյութերի ֆազային, կառուցվածքային, մորֆոլոգիական և քիմիական կազմի ուսումնասիրության մեթոդներ՝ պարզելու համար նանոկոմպոզիտի ձևավորման փուլերը և մետաղների վերականգնման հաջորդականությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մոլիբդենի և պղնձի փոխազդեցության, դրանց համատեղ վերականգնման հնարավոր մեխանիզմների և վերջնական նյութում մետաղական բաղադրիչների բաշխման առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Նանոկառուցվածքային նյութերի ստացման գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կապ հաստատելու սինթեզի պայմանների և նյութի վերջնական հատկությունների միջև, ինչը կարևոր է նպատակային հատկություններով կոմպոզիտների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստացված նյութերի մասնիկների չափին, միկրոկառուցվածքին, ֆազային կազմին և այլ տեխնոլոգիական նշանակություն ունեցող բնութագրերին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել այրման սինթեզի միջոցով նանոկոմպոզիտային նյութերի ստացման գործընթացների կատարելագործմանը և մետաղների համատեղ վերականգնման վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ փոշեմետալուրգիայի, էլեկտրատեխնիկական նյութերի, կատալիզի, բարձր տեխնոլոգիական կոմպոզիտների և այլ նյութագիտական ուղղությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, քիմիկոսներին, նանոտեխնոլոգիայի մասնագետներին, ֆիզիկաքիմիկոսներին, փոշեմետալուրգիայի հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների գիտաշխատողներին ու ուսանողներին։