Արաբական փոխառությունները հայրեններում և կաֆաներում

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է անջատողականության քաղաքական, իրավական, սոցիալական և ինքնութենական հիմքերի ուսումնասիրությանը եվրոպական ինտեգրման պայմաններում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Իսպանիայի ներպետական գործընթացներին և կատալոնական դեպքին։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործոններն են, որոնք նպաստում են տարածքային ինքնավարության ընդլայնման կամ պետական կազմից առանձնանալու պահանջների ձևավորմանը՝ պատմական հիշողությունը, ազգային և տարածաշրջանային ինքնությունը, լեզվական առանձնահատկությունները, տնտեսական շահերը, քաղաքական ներկայացվածությունը և կենտրոնական ու տարածաշրջանային իշխանությունների հարաբերությունները։ Քննվում է անջատողականությունը որպես բազմագործոն քաղաքական երևույթ՝ տարբերակելով անկախության, ինքնավարության, դաշնայնացման և ապակենտրոնացման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Իսպանիայի տարածքային կառավարման կառուցվածքին և ինքնավար համայնքների քաղաքական ու իրավական կարգավիճակի նշանակությանը՝ բացահայտելու համար, թե ինչ պայմաններում են կենտրոնի և տարածաշրջանների միջև տարաձայնությունները վերածվում ինքնորոշման շուրջ քաղաքական հակասությունների։ Կատալոնական շարժումը դիտարկվում է իր պատմական զարգացման, լեզվամշակութային ինքնության, կուսակցական քաղաքականության, հասարակական մոբիլիզացիայի և տնտեսական փաստարկների փոխազդեցության շրջանակում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սահմանադրական կարգի և ինքնորոշման գաղափարի հարաբերակցության վերլուծությունը, ինչպես նաև այն իրավական ու քաղաքական հակասությունները, որոնք առաջանում են տարածքային ամբողջականության սկզբունքի և տարածաշրջանային քաղաքական պահանջների միջև։ Ուսումնասիրվում է նաև հանրաքվեների, ընտրությունների, հասարակական շարժումների, քաղաքական կազմակերպությունների և քաղաքացիական նախաձեռնությունների դերը անջատողական օրակարգերի ձևավորման ու տարածման գործընթացներում։ Եվրոպական համատեքստը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել ավելի լայն համեմատական տեսանկյունից՝ ուսումնասիրելով, թե եվրոպական ինտեգրումը, բազմամակարդակ կառավարումը և ազգային ու տարածաշրջանային ինքնությունների համատեղ գոյությունը ինչպես են փոխում պետություն–տարածաշրջան հարաբերությունների ավանդական պատկերացումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում հասարակության ներսում առկա տարբեր դիրքորոշումներին՝ անջատողական գործընթացը չներկայացնելով որպես ամբողջ տարածաշրջանի բնակչության միասնական քաղաքական կամքի արտահայտություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքականագիտության, սահմանադրական իրավունքի, տարածաշրջանագիտության և եվրոպական ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ տարածքային ինքնորոշման շարժումների առաջացման պատճառները, զարգացման առանձնահատկությունները և պետության քաղաքական համակարգի հետ դրանց փոխհարաբերությունները վերլուծելու նպատակով։

History

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XII–XIV դարերում Կիլիկյան Հայաստանի տնտեսական կապերի և միջերկրածովյան առևտրային հարաբերություններում նրա մասնակցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պետության աշխարհագրական դիրքի, նավահանգիստների, ցամաքային ու ծովային ճանապարհների նշանակությունը և դրանց դերը տարածաշրջանային ու միջազգային ապրանքաշրջանառության կազմակերպման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական և արևելյան առևտրական կենտրոնների հետ ձևավորված տնտեսական կապերին, օտարերկրյա վաճառականների գործունեությանը, ապրանքների փոխանակմանը և առևտրի իրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են մաքսային քաղաքականության, առևտրային արտոնությունների, պայմանագրային հարաբերությունների և դրամաշրջանառության նշանակությունը տնտեսական կյանքի զարգացման համար։ Քննարկվում են նաև միջերկրածովյան առևտրային ուղիների փոփոխությունների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ազդեցությունները տնտեսական հարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Կիլիկյան Հայաստանի տնտեսական պատմության, արտաքին առևտրային կապերի և միջնադարյան Միջերկրականի տնտեսական համակարգերում նրա ներգրավվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջնադարագիտության, տնտեսական պատմության և միջազգային առևտրի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Culture

Աշխատությունը հանձնարարականների բնույթ ունեցող մեթոդական-տեղեկատու նյութ է, որը նվիրված է նախահամագումարյան սոցիալիստական մրցակցության պայմաններում գրադարանների գործունեության կազմակերպմանն ու կատարելագործմանը։ Նյութի հիմնական նպատակն է գրադարանների աշխատանքը կապել տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական և կազմակերպական խնդիրների հետ՝ առաջարկելով գործնական մոտեցումներ ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի օգտագործման, մշակութային-լուսավորչական աշխատանքի և աշխատակիցների գործունեության արդյունավետության բարձրացման համար։ Հանձնարարականներում կարող են ներկայացվել գրադարանների առջև դրվող կազմակերպչական խնդիրները, աշխատանքի պլանավորման և արդյունքների գնահատման սկզբունքները, ինչպես նաև սոցիալական մրցակցության շրջանակում լավագույն ցուցանիշների հասնելու մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցողների ներգրավմանը, գրքի և ընթերցանության տարածմանը, գրադարանային միջոցառումների կազմակերպմանը և բնակչության շրջանում մշակութային ու կրթական աշխատանքի ակտիվացմանը։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև գրադարանների միջև փորձի փոխանակմանը, առաջավոր աշխատանքի ձևերի տարածմանը, աշխատակիցների նախաձեռնողականության խթանմանը և աշխատանքի արդյունքների ամփոփման ու հրապարակայնացման ձևերին։ Պատմական տեսանկյունից հրատարակությունը արժեքավոր է որպես խորհրդային շրջանի գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման և մշակութային քաղաքականության վերաբերյալ սկզբնաղբյուրային նյութ, քանի որ արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարանների նկատմամբ ներկայացվող հասարակական, գաղափարական և կազմակերպական պահանջները։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության և գրքի պատմության հետազոտողներին, ինչպես նաև խորհրդային շրջանի մշակութային քաղաքականությունը, հասարակական կազմակերպումը և գրադարանային համակարգի զարգացումն ուսումնասիրող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ներկայացնում է գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման վերաբերյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ հանձնարարականներ՝ ընդգծելով սոցիալական մրցակցության միջոցով աշխատանքի ակտիվացման, ընթերցողների սպասարկման բարելավման և գրադարանների հասարակական-մշակութային դերակատարության ուժեղացման նպատակները։

Linguistics

This book introduces the fundamental concepts of text linguistics, focusing on the relationships between text, discourse, and knowledge in human communication. It explains how texts are structured beyond the sentence level, emphasizing cohesion, coherence, and contextual meaning as key elements in understanding language use. The author explores how discourse reflects social, cognitive, and cultural knowledge, showing how meaning is constructed through interaction between speaker, text, and reader. The course also covers major approaches in discourse analysis, including pragmatic and functional perspectives, and highlights how texts operate in different communicative settings such as academic, media, and everyday communication. Through clear explanations and illustrative examples, the book helps readers develop analytical skills for interpreting written and spoken discourse. It is intended for students of linguistics, communication studies, and related fields who seek an introductory yet systematic understanding of text linguistics and discourse analysis.

History

Նոր և նորագույն դարաշրջանները պատմության բաժանումներ են, որոնք բնութագրում են մարդկության զարգացման տարբեր փուլերը՝ սկսած միջնադարից հետո մինչև մեր օրերը։ Նոր դարաշրջանը սովորաբար սկսվում է XV դարի վերջից կամ XVI դարից և տևում մինչև XX դարի սկիզբը, իսկ նորագույն դարաշրջանը ընդգրկում է XX դարից մինչև մեր ժամանակները։ Նոր դարաշրջանը բնութագրվում է աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններով, երբ եվրոպացիները սկսեցին ուսումնասիրել և գաղութացնել նոր տարածքներ՝ Ամերիկա, Աֆրիկա և Ասիա։ Այս շրջանում զարգացավ առևտուրը, ձևավորվեցին համաշխարհային տնտեսական կապեր և սկսվեց կապիտալիստական հարաբերությունների ձևավորումը։ Կարևոր դեր ունեցան նաև գիտության և տեխնիկայի զարգացումները, ինչպես նաև Վերածննդի և Լուսավորության գաղափարները, որոնք փոխեցին մարդու աշխարհայացքը։ Նոր դարաշրջանում տեղի ունեցան նաև մեծ հեղափոխություններ, ինչպիսիք են Անգլիական, Ամերիկյան և Ֆրանսիական հեղափոխությունները, որոնք նպաստեցին ժողովրդավարական գաղափարների տարածմանը։ Նորագույն դարաշրջանը սկսվում է XX դարից և բնութագրվում է տեխնոլոգիական արագ զարգացմամբ, համաշխարհային պատերազմներով և միջազգային հարաբերությունների խորացմամբ։ Այս շրջանում տեղի ունեցան Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմները, ինչպես նաև բազմաթիվ քաղաքական և սոցիալական փոփոխություններ։ Նորագույն դարաշրջանում ձևավորվեցին միջազգային կազմակերպություններ, ինչպիսիք են ՄԱԿ-ը, որոնք նպատակ ունեն ապահովել խաղաղություն և համագործակցություն երկրների միջև։ Տեխնոլոգիական առաջընթացը, հատկապես գիտության, բժշկության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներում, մեծապես փոխեց մարդկանց կյանքի ձևը։ Այսպիսով, նոր և նորագույն դարաշրջանները մարդկության պատմության կարևոր փուլեր են, որոնք բնութագրվում են տնտեսական, քաղաքական, գիտական և մշակութային մեծ փոփոխություններով և ձևավորել են ժամանակակից աշխարհը։

Linguistics

Անգլերեն-հայերեն բառարան աշխատությունը երկլեզու բառարանային տեղեկատու է, որը նախատեսված է անգլերեն լեզվի բառապաշարի համակարգված ներկայացման և հայերեն համարժեքների տրամադրման համար, այն ընդգրկում է ընդհանուր օգտագործման բառեր, բառակապակցություններ և հաճախ կիրառվող լեզվական կառուցվածքներ՝ հնարավորություն տալով ճիշտ հասկանալ և թարգմանել անգլերեն տեքստերը տարբեր ոլորտներում, գիրքը բացատրում է նաև բառերի բազմիմաստությունը, ոճական տարբերությունները և կիրառության համատեքստային նրբությունները, ինչը օգնում է խուսափել թարգմանական սխալներից և զարգացնել լեզվական ճշգրտությունը, միաժամանակ այն կարևոր ուսումնական և օժանդակ աղբյուր է ուսանողների, ուսուցիչների, թարգմանիչների և անգլերեն լեզու ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով լեզվական կարողությունների զարգացմանը և հաղորդակցական հմտությունների կատարելագործմանը։