More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Հայաստանի գործոնը ռուս-թուրքական հարաբերությունների համատեքստում 1991-2015 թթ.

    Այս աշխատությունը նվիրված է 1991-2015 թվականներին Հայաստանի գործոնի ուսումնասիրությանը ռուս-թուրքական հարաբերությունների համատեքստում՝ դիտարկելով Հայաստանի Հանրապետության դիրքն ու նշանակությունը Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի և Թուրքիայի մրցակցային ու համագործակցային փոխհարաբերությունների համակարգում։ Հետազոտության ժամանակագրական շրջանակը սկսվում է ԽՍՀՄ-ի փլուզումից և Հայաստանի անկախության վերականգնումից, երբ տարածաշրջանում ձևավորվեց նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակ, իսկ Ռուսաստանի նախկին գերիշխող դիրքին զուգահեռ մեծացավ Թուրքիայի ազդեցության ընդլայնման ձգտումը։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են Հայաստանի անվտանգային, քաղաքական և արտաքին հարաբերությունները փոխկապակցվել ռուս-թուրքական շահերի հետ, և ինչպես է հայկական գործոնը տարբեր փուլերում ազդել տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությանը, Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերություններին, հայ-ռուսական ռազմաքաղաքական համագործակցությանը, Թուրքիայի և Ադրբեջանի սերտ կապերին, ինչպես նաև Հարավային Կովկասում հաղորդակցային և տնտեսական նախագծերի շուրջ ձևավորված շահերին։ Ուսումնասիրվում է Հայաստանի և Ռուսաստանի հարաբերությունների զարգացումը, այդ թվում՝ անվտանգության ոլորտում համագործակցության խորացումը, որը տարածաշրջանային հավասարակշռության կարևոր բաղադրիչ էր, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը Թուրքիայի քաղաքական հաշվարկների վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում է Թուրքիայի՝ տարածաշրջանում իր ազդեցությունն ընդլայնելու քաղաքականությունը և Հայաստանի նկատմամբ որդեգրած մոտեցումը, որը հատկապես 1993 թվականից արտահայտվեց ցամաքային սահմանի փակմամբ և տնտեսական ճնշման կիրառմամբ։

    Updated: 2026-09-20
    Հայաստանի գործոնը ռուս-թուրքական հարաբերությունների համատեքստում 1991-2015 թթ.
    Online

    Religion

    Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի հաճախապատում ճառերն ու աղոթքները

    Ժողովածուն ընդգրկում է հայ քրիստոնեական ավանդության կարևորագույն հոգևոր հեղինակություններից մեկի՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անվան հետ կապված քարոզներ, ճառեր և աղոթքներ, որոնք արտահայտում են քրիստոնեական հավատքի, բարոյական դաստիարակության և հոգևոր կատարելագործման հիմնարար գաղափարները։ Հաճախապատում ճառերի բնույթը ենթադրում է տարբեր աստվածաբանական ու խրատական թեմաների բազմակողմանի մեկնաբանում՝ ուղղված հավատացյալի կրոնական գիտակցության խորացմանը, քրիստոնեական արժեքների ամրապնդմանը և հոգևոր կյանքի կազմակերպմանը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում Աստծո հանդեպ հավատարմության, ապաշխարության, մեղքերի գիտակցման, աղոթքի, խոնարհության, սիրո, ներողամտության և բարեգործության գաղափարները։ Ճառերն ու աղոթքները ծառայում են որպես հոգևոր ուսուցման և խորհրդածության միջոց՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի բարոյական ինքնաքննություն, ներքին մաքրություն և քրիստոնեական կյանքի սկզբունքների գիտակցված պահպանում։ Աղոթական հատվածները կարևորում են մարդու և Աստծո անձնական հարաբերությունը, աստվածային ողորմության հայցումը, հոգևոր մխիթարությունն ու հավատքի ամրապնդումը։ Ժողովածուն առնչվում է նաև Հայ առաքելական եկեղեցու պատմական հիշողությանը և Գրիգոր Լուսավորչի՝ որպես հայ ժողովրդի քրիստոնեացման խորհրդանշական կերպարի հոգևոր հեղինակությանը։ Այն կարևոր նյութ է հայ եկեղեցական մատենագրության, քարոզչական գրականության, աղոթական ավանդույթի և միջնադարյան աստվածաբանական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև հայ հոգևոր մշակույթի, կրոնական կրթության և դասական հայերեն գրական ժառանգության պահպանման ու փոխանցման տեսանկյունից՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով աստվածաբանների, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և քրիստոնեական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-11-10
    Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի հաճախապատում ճառերն ու աղոթքները
    Online

    Biology

    Действие порфиринов на бислойные липидныв мембраны

    Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինների ազդեցության ուսումնասիրությանը երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա՝ կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և թաղանթային համակարգերի հետազոտության շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում պորֆիրինների և լիպիդային թաղանթների փոխազդեցության մեխանիզմներն են, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության հետևանքով թաղանթի կառուցվածքային, ֆիզիկաքիմիական և ֆունկցիոնալ հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Պորֆիրինները բարդ օրգանական միացություններ են, որոնք առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում իրենց կառուցվածքային, օպտիկական և ֆոտոքիմիական հատկությունների շնորհիվ, իսկ լիպիդային երկշերտերը կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքային հիմնական մոդելներից են։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պորֆիրինների տեղակայումը լիպիդային երկշերտում, դրանց փոխազդեցությունը լիպիդային մոլեկուլների հետ և թաղանթի կառուցվածքային կազմակերպվածության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թաղանթի հեղուկության, կայունության, թափանցելիության և լիպիդների դասավորվածության փոփոխություններին՝ կախված պորֆիրինի կառուցվածքից, կոնցենտրացիայից և փորձարարական պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև պորֆիրինների լուսային ակտիվությունը, քանի որ լուսավորման պայմաններում դրանց որոշ տեսակներ կարող են առաջացնել ակտիվ թթվածնային ձևեր և առաջացնել օքսիդատիվ փոփոխություններ թաղանթի բաղադրիչներում։ Այդ երևույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու լուսաքիմիական գործընթացների ազդեցությունը կենսաբանական թաղանթների վրա։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև պորֆիրինների և տարբեր լիպիդային բաղադրությամբ մոդելային թաղանթների փոխազդեցության համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու համար մոլեկուլային կառուցվածքի և թաղանթային միջավայրի առանձնահատկությունների դերը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են ինչպես թաղանթային կենսաֆիզիկայի հիմնարար խնդիրների, այնպես էլ պորֆիրինների հնարավոր կիրառությունների տեսանկյունից՝ մասնավորապես ֆոտոդինամիկ թերապիայի, կենսաբժշկական նյութերի և ֆոտոակտիվ համակարգերի մշակման բնագավառներում։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել պորֆիրին-թաղանթ փոխազդեցությունների մոլեկուլային մեխանիզմների բացահայտմանը և կենսաբանական միջավայրում այդ միացությունների վարքագծի ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և կենսաքիմիայի մոտեցումները՝ բացահայտելու պորֆիրինների ազդեցությունը լիպիդային երկշերտերի կառուցվածքի և հատկությունների վրա ու գնահատելու այդ փոխազդեցությունների հիմնարար և կիրառական նշանակությունը։

    Updated: 2026-09-08
    Действие порфиринов на бислойные липидныв мембраны
    Online

    Medicine

    Особенности, распространенность симптомов и опыт лечения синдрома обструктивного апноэ сна среди населения Армении

    Բժշկագիտական և կլինիկական հետազոտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի բնակչության շրջանում քնի օբստրուկտիվ ապնոէի համախտանիշի կլինիկական առանձնահատկությունների, ախտանշանների տարածվածության և բուժման փորձի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քնի ընթացքում վերին շնչուղիների մասնակի կամ ամբողջական փակման հետևանքով առաջացող շնչառական խանգարումները, դրանց զարգացման մեխանիզմները և օրգանիզմի տարբեր համակարգերի վրա ունեցած ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խռմփոցի, քնի ընթացքում շնչառության ընդհատումների, ցերեկային քնկոտության, հոգնածության, ուշադրության և հիշողության խանգարումների կլինիկական դրսևորումներին։ Վերլուծվում են համախտանիշի առաջացման ռիսկի գործոնները, տարիքային և սեռային առանձնահատկությունները, ուղեկցող հիվանդությունները և Հայաստանի բնակչության շրջանում ախտանշանների տարածվածության գնահատման հնարավոր մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև քնի օբստրուկտիվ ապնոէի ախտորոշման ժամանակակից մեթոդները, այդ թվում՝ պոլիսոմնոգրաֆիան, շնչառական ցուցանիշների մշտադիտարկումը և կլինիկական հարցաշարերի կիրառումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բուժման պահպանողական և միջամտական եղանակները, շնչուղիներում շարունակական դրական ճնշման ապահովման թերապիան (CPAP), բուժման անհատական մոտեցումները և դրանց արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում հիվանդության վաղ հայտնաբերման, հնարավոր սիրտանոթային և նյութափոխանակային բարդությունների կանխարգելման, բնակչության իրազեկվածության բարձրացման և մասնագիտացված բժշկական օգնության կազմակերպման հիմնախնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քնի բժշկության, թոքաբանության, քիթ-կոկորդ-ականջաբանության, նյարդաբանության և հանրային առողջապահության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Особенности, распространенность симптомов и опыт лечения синдрома обструктивного апноэ сна среди населения Армении
    Online

    Other Subjects

    Հայաստանի ազգային գրադարանի հայերէն հնատիպ գրքերի ձեռագիր եւ գրադարանային գրառումների «Դիւանը»

    Գրադարանագիտական, մատենագիտական և աղբյուրագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանում պահպանվող հայերեն հնատիպ գրքերի ձեռագիր և գրադարանային գրառումների հավաքագրմանը, համակարգմանը և գիտական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ գրատպության վաղ շրջանի հրատարակությունների պատմամշակութային նշանակությունը, հնատիպ գրքերի առանձնահատկությունները և դրանցում պահպանված ձեռագիր հիշատակությունների տեղեկատվական արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքերի էջերին, կազմերին և լուսանցքներին հանդիպող սեփականատիրական նշումներին, ընծայագրերին, հիշատակարաններին, գրադարանային կնիքներին, համարանիշերին և այլ գրառումներին, որոնք կարող են տեղեկություններ հաղորդել գրքերի պատկանելության, շրջանառության և պահպանման պատմության մասին։ Դիտարկվում են գրառումների լեզվական, ժամանակագրական և բովանդակային առանձնահատկությունները, դրանց վերծանման, նկարագրման և դասակարգման սկզբունքները։ Վերլուծվում է նմանատիպ աղբյուրների նշանակությունը հայ գրքի պատմության, գրադարանային հավաքածուների ձևավորման, ընթերցողական մշակույթի և գրքերի տարածման աշխարհագրության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության շրջանակներում կարևորվում են հնատիպ գրքերի առանձին օրինակների պատմության վերականգնման, նախկին սեփականատերերի և գրքային հավաքածուների վերաբերյալ տեղեկությունների բացահայտման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ձեռագիր և գրադարանային գրառումների պահպանման, գիտական հրապարակման ու հետագա հետազոտություններում օգտագործման նշանակությանը՝ հայկական գրավոր ժառանգության ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմության, մատենագիտության, աղբյուրագիտության, հնատիպ գրքերի ուսումնասիրության և գրադարանային հավաքածուների հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Հայաստանի ազգային գրադարանի հայերէն հնատիպ գրքերի ձեռագիր եւ գրադարանային գրառումների «Դիւանը»
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1982, թիվ 4)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1982, թիվ 4)