Արդյունաբերական և կենցախային թափոնների կառավարում

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շուկայական տնտեսության ձևավորման և զարգացման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են շուկայական հարաբերությունների էությունը, տնտեսական համակարգի վերափոխման գործընթացները, շուկայի հիմնական մեխանիզմները, մրցակցության դերը, սեփականության ձևերի փոփոխությունը և տնտեսական կառավարման նոր մոտեցումները։ Քննարկվում են անցումային տնտեսության առանձնահատկությունները, պետական կարգավորման և ազատ շուկայական մեխանիզմների փոխհարաբերությունները, ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները, ներդրումային միջավայրի ձևավորումը և տնտեսական կայունության ապահովման ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական բարեփոխումների ընթացքին, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացմանը, արդյունավետ տնտեսական քաղաքականության մշակման և կիրառման խնդիրներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների և շուկայական տնտեսության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է ճշմարտության էության, ճանաչողության գործընթացում դրա նշանակության և փաստարկման տեսության հիմնարար հարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ճշմարտության վերաբերյալ տարբեր փիլիսոփայական մոտեցումները, գիտելիքի հիմնավորման սկզբունքները, տրամաբանական մտածողության առանձնահատկությունները և փաստարկման կառուցվածքային ու մեթոդաբանական հիմքերը։ Ներկայացվում են համոզիչ հիմնավորման, ապացուցման և հակափաստարկման եղանակները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը գիտական, հասարակական և մասնագիտական հաղորդակցության տարբեր ոլորտներում։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև տրամաբանության, քննադատական մտածողության և բանավեճի մշակույթի փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով հիմնավորված դատողությունների կարևորությունը որոշումների կայացման և գիտական հետազոտությունների ընթացքում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել փիլիսոփաների, տրամաբանության և գիտության մեթոդաբանության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են քննադատական մտածողության և փաստարկման մշակույթի զարգացմամբ։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Կապանի տարածաշրջանի խոսվածքներին՝ դրանց կառուցվածքային, հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկությունների մանրամասն վերլուծությամբ։ Աշխատությունը ներկայացնում է, թե ինչպես է հարավային Հայաստանի այս տարածաշրջանի խոսքը ձևավորվել պատմական, աշխարհագրական և սոցիալ-մշակութային գործոնների ազդեցությամբ՝ պահպանելով ինչպես ընդհանուր հայերենին բնորոշ հիմքերը, այնպես էլ տեղական յուրահատուկ զարգացումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունափոխական երևույթներին, բառերի տեղական տարբերակներին, փոխառություններին հարակից լեզուներից, ինչպես նաև խոսքի կենդանի կիրառությանը տարբեր սոցիալական խմբերում և տարիքային շերտերում։ Նյութում քննարկվում են նաև բարբառային շերտավորման հարցերը, խոսվածքների փոխհարաբերությունը գրական հայերենի հետ և դրանց պահպանման ու փոփոխման միտումները ժամանակակից պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր է հայ բարբառագիտության համար, քանի որ թույլ է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել Կապանի տարածաշրջանի լեզվական ինքնությունը և դրա տեղը հայոց լեզվի ընդհանուր համակարգում։

Literature

Այս գրականագիտական աշխատանքը նվիրված է Ակսել Բակունցի արձակում մարդու և բնության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական պատկերման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնության այն յուրահատուկ ընկալումն է, որը բակունցյան արձակի կարևորագույն բաղադրիչներից է և սերտորեն միահյուսվում է հերոսների ներաշխարհի, կյանքի պայմանների, հոգեբանական վիճակների ու ճակատագրերի հետ։ Աշխատանքը ցույց է տալիս, որ բնությունը գրողի ստեղծագործություններում պարզապես գործողությունների միջավայր կամ նկարագրական ֆոն չէ, այլ գեղարվեստական ինքնուրույն նշանակություն ունեցող տարր, որը հաճախ ակտիվորեն մասնակցում է պատմության տրամադրության, գաղափարական շեշտադրումների և կերպարների հոգեբանական բացահայտման ձևավորմանը։ Բակունցի բնապատկերները առանձնանում են տեսողական հստակությամբ, գունային և ձայնային բազմազանությամբ, մանրամասների նկատմամբ ուշադրությամբ և հայկական բնաշխարհի առանձնահատուկ գեղեցկության զգացողությամբ։ Միաժամանակ բնության նկարագրությունները հաճախ զուգահեռվում են մարդու հոգեվիճակին՝ ստեղծելով ներքին և արտաքին աշխարհի ներդաշնակ կամ հակասական հարաբերություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել գյուղական կյանքի, հողի, լեռների, անտառների, եղանակային փոփոխությունների և տարվա եղանակների պատկերները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հերոսների վարքագծի և հոգեբանական նկարագրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Բակունցի համար մարդը բնությունից առանձնացված գոյություն չէ․ նրա կենցաղը, աշխատանքը, հիշողությունները, ուրախություններն ու ողբերգությունները խորապես կապված են հայրենի բնաշխարհի հետ։ Այս կապի միջոցով գրողը կարողանում է ներկայացնել ոչ միայն անհատի ներաշխարհը, այլև գյուղական համայնքի կյանքը, սոցիալական դժվարությունները, ավանդական կենսակերպի փոփոխությունը և հայրենի հողի նկատմամբ մարդու զգացմունքային կապը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև գեղարվեստական լեզվի ուսումնասիրությունը՝ բնապատկերների ստեղծման ժամանակ օգտագործվող փոխաբերությունների, համեմատությունների, անձնավորման, գունային պատկերների և այլ արտահայտչամիջոցների վերլուծությունը։ Այդ միջոցների շնորհիվ բնությունը ստանում է կենդանի, երբեմն մարդկային հատկանիշներով օժտված կերպար և դառնում գրողի աշխարհընկալման արտահայտման կարևոր միջոց։ Բակունցի արձակի ուսումնասիրությունը այս տեսանկյունից հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մարդու և բնության ներդաշնակության, հակասության, կախվածության և փոխադարձ ազդեցության բազմաթիվ դրսևորումներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է բակունցյան գեղարվեստական աշխարհի այն առանձնահատկությունը, որի շնորհիվ բնաշխարհի նկարագրությունն ու մարդու կերպարը միաձուլվում են՝ ստեղծելով խորապես ազգային, հոգեբանական և գեղարվեստական ամբողջականություն։

Religion

Մաշտոցը Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսական գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է, որն ընդգրկում է եկեղեցական խորհուրդների, հոգևոր արարողությունների, օրհնությունների և նվիրագործումների կատարման կարգերը՝ հանդիսանալով հոգևորականների գործնական գործունեության անհրաժեշտ ձեռնարկ։ Այն ամփոփում է հայոց եկեղեցական ծիսակարգի դարավոր ավանդույթները՝ պահպանելով աղոթքները, ծիսական ընթերցումները, արարողությունների հաջորդականությունը և դրանց կատարման համար սահմանված կանոնները։ Գրքի հիմնական նշանակությունը եկեղեցական կյանքի տարբեր իրադարձությունների հոգևոր և ծիսական կարգավորումների ներկայացումն է, որոնց միջոցով արտահայտվում են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սկզբունքները, մարդու և Աստծո հարաբերությունը, հոգևոր մաքրագործման գաղափարը և հավատացյալների համայնքային միասնությունը։ Մաշտոցի բովանդակությունը կապված է մարդու կյանքի կարևոր փուլերի և եկեղեցական համայնքի հոգևոր պահանջների հետ։ Ծիսական ավանդության մեջ այս գրքի միջոցով կանոնակարգվում են մկրտության և դրոշմի, պսակի, ձեռնադրության, թաղման, եկեղեցու օծման, ինչպես նաև տարբեր օրհնությունների ու նվիրագործումների արարողությունները։ Յուրաքանչյուր ծիսական կարգ ունի իր առանձնահատուկ խորհրդաբանությունը և աստվածաբանական նշանակությունը՝ ներկայացնելով քրիստոնեական կյանքի կարևոր արժեքները, հավատքի շարունակականությունը, աստվածային շնորհի ընկալումը և մարդու հոգևոր նորոգման հնարավորությունը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է աղոթքի և ծիսական գործողության փոխկապակցված ներկայացումը։ Դրանում ամփոփված աղոթքներն ու ավանդական ձևակերպումները ոչ միայն ապահովում են արարողությունների պատշաճ կատարումը, այլև փոխանցում են հայ եկեղեցական աստվածաբանության և հոգևոր մտածողության առանձնահատկությունները։ Մաշտոցը կարևոր դեր է ունեցել եկեղեցական ծիսակատարությունների միասնականության պահպանման գործում՝ հնարավորություն տալով տարբեր համայնքներում և հոգևոր կենտրոններում հետևելու հաստատված կարգերին ու ավանդույթներին։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայերեն եկեղեցական լեզվի, ծիսական տերմինաբանության, աղոթական խոսքի և քրիստոնեական գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Գրքի լեզվական և գրական առանձնահատկությունները կապված են եկեղեցական մատենագրության ավանդույթների հետ, որտեղ կարևոր տեղ ունեն աստվածաշնչյան պատկերները, հոգևոր խորհրդածությունները, աղոթական արտահայտությունները և ծիսական խոսքի կանոնակարգված կառուցվածքը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Կալկաթայի հայկական համայնքի կրթական և տպագրական գործունեության տեսանկյունից։ Մարդասիրական ճեմարանը կարևոր դեր է ունեցել Հնդկաստանի հայ համայնքի կրթական ու մշակութային կյանքում՝ նպաստելով հայերեն գրքի տարածմանը, ազգային լեզվի պահպանմանը և հոգևոր ժառանգության փոխանցմանը։ Ճեմարանի տպարանում լույս տեսած այսպիսի կրոնական աշխատությունները վկայում են, որ հայ համայնքները հայրենիքից հեռու ևս կարևորել են եկեղեցական ավանդույթների պահպանումը և հայերեն հոգևոր գրականության հասանելիությունը։ Հրատարակությունը նշանակալի է նաև հայ տպագրության աշխարհագրական տարածման և հայկական մշակութային կենտրոնների համագործակցության պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը արժեքավոր է Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսական ավանդության, հայ աստվածաբանության, եկեղեցական պատմության, աղոթական գրականության և հայկական գաղթօջախների մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես կարևոր գրավոր վկայություն հայոց եկեղեցական արարողությունների, ծիսական ժառանգության պահպանման և ազգային հոգևոր ինքնության շարունակականության վերաբերյալ։

Technology

Մետալուրգիական և տեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հեմատիտային հանքաքարերից երկաթափոշու ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիական գործընթացների մշակմանն ու ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում երկաթ պարունակող հանքային հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրա նախապատրաստման եղանակները և մետաղական երկաթի ստացման համար անհրաժեշտ վերականգնման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքաքարի մանրացման, հարստացման, ջերմային մշակման, վերականգնման և ստացված նյութի հետագա մշակման տեխնոլոգիական փուլերին։ Վերլուծվում է հիմնական գործընթացային պարամետրերի ազդեցությունը երկաթի վերականգնման աստիճանի, ստացվող փոշու մաքրության, մասնիկների կառուցվածքի և վերջնական արտադրանքի որակական բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են նաև էներգատարության նվազեցման, հումքի առավել ամբողջական օգտագործման, տեխնոլոգիական ռեժիմների օպտիմալացման և արտադրական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու հեմատիտային հումքի վերամշակման և փոշեմետալուրգիայի համար պիտանի երկաթափոշու ստացման տեխնոլոգիական սկզբունքները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մետալուրգիայի, փոշեմետալուրգիայի, հանքային հումքի վերամշակման և նյութագիտության ոլորտների մասնագետների համար։