Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionMedicine
Փոխանցողով պայմանավորված հիվանդությունները «Մեկ առողջություն» համատեքստում
Ձեռնարկում ամփոփված են փոխանցողով պայմանավորված վարակիչ հիվանդությունների պատճառագիտության, համաճարակաբանության, ախտածագման, կլինիկական ընթացքի, ախտորոշման, բուժման, ինչպես նաև պայքարի ու կանխարգելման միջոցառումների հիմնահարցերը՝ կիրառելով «Մեկ առողջություն» մոտեցումը: Շեշտադրված են մարդու և կենդանիների համար ընդհանուր վարակները: Ձեռնարկը նախատեսված է բժշկական և անասնաբուժական մասնագիտությունների ուսանողների և մագիստրանտների համար, կարող է նաև օգտակար լինել ոլորտների մասնագետներին։
Updated: 2026-09-22
Medicine
Ֆասցելյոզով և դիկրոցելյոզիվ հիվանդ ոչխարների սպանդից ստացված մսեղիքի և լյարդի սանիտարական գնահատականը և սննդային արժեքը
Աշխատությունը նվիրված է ֆասցելյոզով և դիկրոցելյոզով ախտահարված ոչխարների սպանդից ստացված մսեղիքի և լյարդի անասնաբուժասանիտարական գնահատման, ինչպես նաև դրանց սննդային արժեքի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են նշված մակաբուծային հիվանդությունների ազդեցությունը կենդանիների օրգանիզմի, մսի և ներքին օրգանների որակական ցուցանիշների վրա՝ վերլուծելով ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և օրգանոլեպտիկ առանձնահատկությունները։ Հեղինակը գնահատում է, թե հիվանդությունների տարբեր աստիճաններն ինչպես են անդրադառնում մթերքի անվտանգության, սննդային արժեքի և սպառման պիտանիության վրա՝ հիմնվելով անասնաբուժական փորձաքննության արդյունքների և գործող սանիտարական նորմերի վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև մսի և լյարդի օգտագործման, սահմանափակման կամ ոչնչացման չափանիշները՝ նպաստելով սննդամթերքի անվտանգության ապահովմանը և հանրային առողջության պահպանմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է անասնաբույժների, անասնաբուժասանիտարական փորձագետների, սննդամթերքի անվտանգության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կենդանական ծագման մթերքների որակի գնահատման և մակաբուծային հիվանդությունների ազդեցության ուսումնասիրությամբ։
Updated: 2026-09-04
History
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1970: Հունվար, փետրվար, մարտ
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1970 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերը՝ դրանք դիտարկելով պատմական, մշակութային, գիտական, հասարակական և քաղաքական իրադարձությունների համատեքստում։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատու նյութ, որի միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում արագ կողմնորոշվելու տարվա առաջին եռամսյակում նշվող կարևոր օրերի, տարելիցների և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ։ Նման օրացույցները սովորաբար ներառում են ինչպես համազգային ու միջազգային նշանակություն ունեցող ամսաթվեր, այնպես էլ հայտնի գործիչների ծննդյան և մահվան տարելիցներ, մշակույթի, գրականության, գիտության ու հասարակական կյանքի կարևոր իրադարձություններ։ Հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների ընդգրկումը թույլ է տալիս նյութը դիտարկել որպես տարվա սկզբի ժամանակագրական պատկեր՝ յուրաքանչյուր ամսվա համար առանձնացնելով համապատասխան հիշարժան ամսաթվերը։ Հրատարակության արժեքը հատկապես տեղեկատու բնույթի մեջ է․ այն կարող է օգտակար լինել ուսուցիչներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին, մշակութային և կրթական հաստատություններին, ինչպես նաև պատմական և մշակութային թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Տարեթվերի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հիշել կոնկրետ իրադարձություններ, այլև դրանք կապել ավելի լայն պատմական գործընթացների հետ՝ ձևավորելով ժամանակագրական մտածողություն և հետաքրքրություն անցյալի նկատմամբ։ 1970 թվականը ներկայացվում է որպես առանձին ժամանակային շրջանակ, իսկ առաջին երեք ամիսների իրադարձությունները դասավորվում են օրացուցային հաջորդականությամբ՝ դարձնելով նյութը հարմար որոնման և տեղեկություն ստանալու համար։ Hրատարակությունը կարող է օգտագործվել նաև տարբեր միջոցառումների, դասաժամերի, ցուցահանդեսների, գրադարանային անկյունների և թեմատիկ օրերի նախապատրաստման ժամանակ, քանի որ հիշարժան ամսաթվերը հաճախ հիմք են հանդիսանում կրթական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպման համար։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը կարելի է դիտարկել որպես պատմական հիշողության պահպանման և նշանակալի ամսաթվերի համակարգված ներկայացման տեղեկատու աղբյուր, որը մեկտեղում է տարվա առաջին եռամսյակին վերաբերող տարբեր բնույթի կարևոր ամսաթվեր։
Updated: 2026-09-06
Medicine
Изучение иммуногенетических маркеров крови при периодической болезни у больных армянской национальности
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պարբերական հիվանդությամբ (Familial Mediterranean Fever) տառապող հայ ազգության հիվանդների արյան իմունոգենետիկ մարկերների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են իմունոգենետիկայի և մարդու իմունային համակարգի հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև HLA համակարգի դերը հիվանդությունների նկատմամբ գենետիկական նախատրամադրվածության ձևավորման մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է պարբերական հիվանդության կլինիկական և գենետիկական առանձնահատկությունները՝ կենտրոնանալով իմունոգենետիկ մարկերների՝ հատկապես HLA-հապլոտիպերի, ալելային տարբերակների և դրանց հաճախականության ուսումնասիրության վրա հայ պացիենտների շրջանում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հիվանդության պաթոգենեզի իմունաբանական մեխանիզմները, բորբոքային պատասխանների կարգավորումը և գեն-միջավայր փոխազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված տվյալների վիճակագրական վերլուծությանը, պոպուլյացիոն առանձնահատկություններին և կլինիկական նշանակությանը՝ հիվանդության վաղ ախտորոշման և ռիսկի գնահատման համատեքստում։ Գիրքը նախատեսված է իմունոլոգների, գենետիկների, ռևմատոլոգների, լաբորատոր ախտորոշման մասնագետների, բժշկական հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և կիրառական մոտեցումներ իմունոգենետիկ հետազոտությունների ոլորտում։
Updated: 2026-09-22
Political Science
Ազգային ընդհանուր ժողովի արձանագրություններ, հիսունմեկերորդ նիստ
Աշխատությունը պարունակում է Ազգային ընդհանուր ժողովի հիսունմեկերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ ներկայացնելով ժողովական գործունեության հերթական փուլի փաստաթղթային գրանցումը։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ համայնքային ինքնակառավարման, ազգային ներկայացուցչական մարմինների և Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Նման արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս հետևելու ժողովի աշխատանքային ընթացքին, օրակարգային հարցերի քննարկման ձևերին, մասնակիցների ելույթներին, ներկայացված առաջարկություններին և որոշումների ընդունման ընթացակարգերին։ Դրանցում պահպանված պաշտոնական ձևակերպումները կարևոր են ոչ միայն առանձին հարցերի պատմական համատեքստը հասկանալու, այլև ազգային կառավարման համակարգի գործելակերպը, համայնքային պատասխանատվության սկզբունքներն ու հասարակական կազմակերպվածության մակարդակը բացահայտելու համար։ Փաստաթուղթը կարող է օգտագործվել նաև ժամանակաշրջանի վարչական հարաբերությունների, ժողովական մշակույթի և հայերեն պաշտոնական գրագրության առանձնահատկությունների ուսումնասիրության նպատակով։ Դրա լեզուն ու կառուցվածքը ներկայացնում են այն գրավոր ավանդույթը, որի միջոցով ազգային հաստատությունները ձևակերպում և արձանագրում էին իրենց գործունեությունը։ Այլ նիստերի նյութերի հետ համադրությամբ այն նպաստում է Ազգային ընդհանուր ժողովի աշխատանքի շարունակականության, պատմական նշանակության և հայ համայնքային ինքնակառավարման զարգացման ավելի ամբողջական ընկալմանը։
Updated: 2026-11-06
Other Subjects
Город Эривань и его строительство
Город Эривань (историческое название современного Еревана) является одним из древнейших городских центров Южного Кавказа, чьё строительство и развитие происходили на протяжении нескольких тысячелетий в условиях сложной политической и культурной истории региона. Первые укреплённые поселения на территории города относятся к урартскому периоду (VIII–VI вв. до н.э.), когда на месте современного Еревана была основана крепость Erebuni Fortress (782 г. до н.э.), построенная по приказу царя Аргишти I как стратегический военный и административный центр. Эта крепость считается исходной точкой городской истории, поскольку именно вокруг неё постепенно формировалось постоянное поселение, развивавшееся благодаря выгодному географическому положению в Араратской долине. В последующие века город неоднократно переходил под власть различных государств — армянских царств, персидских династий, арабских халифатов, монгольских и тюркских завоевателей, что влияло на его планировку, архитектуру и характер застройки. В период персидского владычества Эривань развивалась как укреплённый административный центр с цитаделью, крепостными стенами, мечетями, караван-сараями и традиционной восточной городской структурой, где важную роль играли базары и ремесленные кварталы. Значительное развитие города началось в XIX веке после присоединения Восточной Армении к Российской империи, когда Эривань стала уездным, а затем губернским центром. В этот период началась постепенная трансформация городской застройки: расширялись улицы, строились административные здания, православные церкви, школы и военные учреждения, а традиционная восточная архитектура постепенно сочеталась с европейскими градостроительными принципами. После установления советской власти в 1920 году город начал активно перестраиваться по генеральным планам, разработанным архитекторами, среди которых особое место занимает Александр Таманян, предложивший концепцию современного Еревана с радиально-кольцевой планировкой, широкими проспектами и общественными площадями. В этот период были возведены ключевые здания, сформирован центр города, а также развита промышленная и культурная инфраструктура. Таким образом, строительство Эривани/Еревана представляет собой многослойный исторический процесс, в котором переплелись урартские, средневековые, персидские, российские и советские градостроительные традиции, сформировавшие современный облик столицы Армении.
Updated: 2026-09-08