Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Педагогика

    Ներդպրոցական վերահսկողության կատարելագործման ուղիներն ու միջոցները հանրակրթական դպրոցի բարեփոխումների արդի փուլում

    Մանկավարժական և կրթության կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հանրակրթական դպրոցներում ներդպրոցական վերահսկողության կազմակերպման, արդյունավետության բարձրացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կրթական բարեփոխումների ժամանակակից պահանջների համատեքստում։ Քննության են առնվում ներդպրոցական վերահսկողության էությունը, նպատակները, գործառույթները և դրա նշանակությունը ուսումնական գործընթացի որակի ապահովման ու դպրոցի կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցիչների մասնագիտական գործունեության գնահատման, դասավանդման որակի մշտադիտարկման, սովորողների կրթական արդյունքների վերլուծության և կրթական ծրագրերի իրականացման վերահսկման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են դպրոցի տնօրինության, մեթոդական միավորումների և մանկավարժական խորհրդի դերակատարությունները վերահսկողական աշխատանքների պլանավորման, կազմակերպման և արդյունքների ամփոփման գործընթացներում։ Քննարկվում են նաև վերահսկողության ավանդական և ժամանակակից մեթոդները, ինքնագնահատման, հետադարձ կապի, համագործակցային կառավարման և կրթական որակի ներքին գնահատման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ներդպրոցական վերահսկողության թափանցիկության, օբյեկտիվության և շարունակականության ապահովման, ինչպես նաև բացահայտված խնդիրների հիման վրա կառավարչական որոշումների ընդունման մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հանրակրթական հաստատությունների կառավարման համակարգի կատարելագործմանը և օգտակար լինել կրթության կառավարման, մանկավարժության, դպրոցական վերահսկողության և կրթության որակի գնահատման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-08
    Ներդպրոցական վերահսկողության կատարելագործման ուղիներն ու միջոցները հանրակրթական դպրոցի բարեփոխումների արդի փուլում
    Онлайн

    История

    1903 թ. հունիսի 12-ի օրենքը և հայերի համաժողովրդական հակացարական ելույթները 1903-1905 թթ

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 1903 թ. հունիսի 12-ին ցարական իշխանությունների ընդունած այն օրենքի ուսումնասիրությանը, որով Հայ Առաքելական Եկեղեցուն պատկանող գույքն ու եկամտաբեր կալվածքները ենթակա էին պետական տնօրինման, ինչպես նաև այդ քաղաքականության դեմ 1903-1905 թթ. հայ ժողովրդի ծավալած համաժողովրդական հակացարական պայքարի վերլուծությանը։ Օրենքը նախատեսում էր հայկական եկեղեցական հողերի, անշարժ գույքի և եկամտաբեր ունեցվածքի փոխանցում պետական կառույցների տնօրինությանը, ինչն ընկալվեց ոչ միայն որպես տնտեսական միջոցառում, այլև որպես Հայոց Եկեղեցու ազգային, կրթական և հասարակական դերակատարությունը սահմանափակելու փորձ։ Աշխատությունը ուսումնասիրում է այդ որոշման քաղաքական նախադրյալները, ցարական իշխանությունների ազգային և վարչական քաղաքականությունը Արևելյան Հայաստանում ու Այսրկովկասում, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը հայ հասարակության տարբեր շերտերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենքի ընդունմանը հաջորդած զանգվածային ընդվզումներին, բողոքի ակցիաներին, հանրահավաքներին, դիմադրության կազմակերպմանը և հոգևորականության ու հասարակական-քաղաքական ուժերի մասնակցությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայոց Եկեղեցու և ժողովրդի փոխգործակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ եկեղեցական ունեցվածքի պաշտպանության հարցը վերածվեց ազգային իրավունքների և ինքնության պահպանման ավելի լայն խնդրի։ Այդ պայքարին ակտիվորեն մասնակցում էին հասարակության տարբեր խմբեր, իսկ Մայր Աթոռի և Մկրտիչ Ա Խրիմյան կաթողիկոսի դիրքորոշումը կարևոր դեր ունեցավ դիմադրության համախմբման գործում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է 1903-1905 թթ. հակացարական շարժումները Ռուսական կայսրությունում ծավալվող հեղափոխական գործընթացների համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանի իրադարձությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե ինչպես ազգային, կրոնական, սոցիալական և քաղաքական պահանջները կարող էին միավորվել ընդհանուր հակակայսերական շարժման շրջանակում։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև տարբեր բնակավայրերում դիմադրության առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև հասարակական համախմբման, ինքնակազմակերպման և քաղաքական պայքարի մեխանիզմների բացահայտումը։ Հատուկ նշանակություն ունի պայքարի արդյունքների գնահատումը․ զանգվածային ընդվզումների և քաղաքական իրավիճակի փոփոխության պայմաններում ցարական իշխանությունները 1905 թ. օգոստոսի 1-ին չեղյալ հայտարարեցին օրենքը, ինչն արձանագրվել է նաև ժամանակակից պատմագիտական և փաստագրական աղբյուրներում։ Այս հանգամանքը աշխատության թեման կապում է ոչ միայն եկեղեցական ունեցվածքի պաշտպանության, այլև հայ ազգային հասարակական-քաղաքական շարժումների պատմության հետ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, ազգային-ազատագրական շարժումների հետազոտողներին, Ռուսական կայսրության և Կովկասի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև պատմության ֆակուլտետների ուսանողներին և 20-րդ դարասկզբի հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է 1903-1905 թթ. հայ ժողովրդի հակացարական պայքարի համակողմանի ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով դրա քաղաքական նախադրյալները, հիմնական դրսևորումները, հասարակական ընդգրկումը և պատմական նշանակությունը։

    Обновлено. 2026-09-10
    1903 թ. հունիսի 12-ի օրենքը և հայերի համաժողովրդական հակացարական ելույթները 1903-1905 թթ
    Онлайн

    История

    Подготовка персидского похода Петром I и армяне

    Պատմագիտական և հայ-ռուսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը նվիրված այս աշխատանքը լուսաբանում է Պետրոս I-ի պարսկական արշավանքի նախապատրաստման գործընթացը և հայերի մասնակցությունն այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու դիվանագիտական իրադարձություններին։ Քննության են առնվում XVIII դարի առաջին քառորդի միջազգային քաղաքական իրադրությունը, Ռուսական կայսրության արտաքին քաղաքական նպատակները, Սեֆյան Պարսկաստանի ներքին ճգնաժամը և Հարավային Կովկասում ձևավորված ռազմաքաղաքական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Պետրոս I-ի արևելյան քաղաքականությանը, Կասպից ծովի ավազանում Ռուսաստանի դիրքերի ամրապնդման ձգտումներին և 1722–1723 թվականների պարսկական արշավանքի նախապատրաստական միջոցառումներին։ Վերլուծվում են հայկական քաղաքական և հոգևոր շրջանակների կապերը ռուսական արքունիքի հետ, հայ ազատագրական շարժման ակնկալիքները և Ռուսաստանի աջակցությամբ հայկական պետականության վերականգնման վերաբերյալ պատկերացումները։ Քննարկվում են հայ գործիչների դիվանագիտական նախաձեռնությունները, տեղեկատվական ու քաղաքական համագործակցության հնարավորությունները և հայ բնակչության դիրքորոշումները տարածաշրջանային հակամարտությունների պայմաններում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պատմական վավերագրերը, դիվանագիտական նամակագրությունը, ժամանակակիցների վկայությունները և ռուսական ու հայկական պատմագրության մեջ արտահայտված գնահատականները։ Անդրադարձ է կատարվում պարսկական արշավանքի նախապատրաստության ազդեցությանը հայ-ռուսական քաղաքական հարաբերությունների զարգացման, հայկական ազատագրական ծրագրերի և XVIII դարի առաջին կեսի տարածաշրջանային իրադարձությունների վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության պատմության, միջազգային հարաբերությունների, պատմական աղբյուրագիտության և հայ ազատագրական շարժման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-09
    Подготовка персидского похода Петром I и армяне
    Онлайн

    История

    Մշակութային առաջընթացը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջաններում. ԽՍՀՄ կազմավորման 60-ամյակին նվիրված համամիութենական գիտաժողովի զեկուցումների հիմնադրույթներ

    Ժողովածուն ներառում է բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջաններում տարբեր ժողովուրդների ու տարածաշրջանների մշակութային զարգացմանը նվիրված համամիութենական գիտաժողովի զեկուցումների հիմնադրույթները։ Հրատարակությունը ներկայացնում է նախապատմական և վաղ պատմական հասարակությունների ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներ՝ անդրադառնալով այդ ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած տնտեսական, տեխնոլոգիական, սոցիալական և մշակութային փոփոխություններին։ Քննարկվող ժամանակաշրջանները բնութագրվում են մետաղագործության զարգացման, գործիքների ու զենքերի կատարելագործման, արհեստների մասնագիտացման, բնակավայրերի կառուցվածքի փոփոխության և հասարակական հարաբերությունների բարդացման գործընթացներով։ Գիտաժողովի նյութերը հնարավորություն են տալիս դիտարկելու բրոնզի և երկաթի վաղ օգտագործման ազդեցությունը մարդկանց կենսակերպի, արտադրական գործունեության, փոխանակման կապերի և մշակութային փոխազդեցությունների վրա։ Կարևորվում են նաև հնագիտական հուշարձանների, թաղման կառույցների, խեցեղենի, մետաղյա իրերի և այլ նյութական գտածոների ուսումնասիրության նշանակությունը՝ անցյալի հասարակությունների պատմությունը վերակազմելու գործում։ Ժողովածուի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր մասնագետների հետազոտական մոտեցումների համադրմամբ և հնագույն մշակույթների զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունների քննարկմամբ։ Այն օգտակար աղբյուր է հնագետների, պատմաբանների, հնագույն հասարակությունների և մշակութային գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-30
    Մշակութային առաջընթացը բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջաններում. ԽՍՀՄ կազմավորման 60-ամյակին նվիրված համամիութենական գիտաժողովի զեկուցումների հիմնադրույթներ
    Онлайн

    Биология

    Աշխարհի կենդանիները

    Աշխատությունը նվիրված է կենդանական աշխարհի բազմազանությանը և նպատակ ունի ընթերցողին մատչելի ձևով ներկայացնելու տարբեր կենդանիների առանձնահատկությունները, կենսակերպն ու բնության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Կենդանիների մասին գիտելիքները հնարավորություն են տալիս ճանաչելու կենդանի բնության կառուցվածքը, հասկանալու տեսակների միջև եղած տարբերություններն ու ընդհանրությունները և պատկերացում կազմելու նրանց հարմարվողականության մասին։ Կենդանաբանական ուսումնասիրության կարևոր կողմերից են կենդանիների արտաքին և ներքին կառուցվածքը, սնվելու եղանակները, շարժումը, բազմացումը, բնակության միջավայրերն ու վարքագիծը։ Այս թեմաների միջոցով ընթերցողը կարող է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել կենդանական օրգանիզմների և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության մասին։ Գիտելիքների նման համակարգված մատուցումը խթանում է դիտողականությունը, բնության նկատմամբ հետաքրքրությունը և կենդանի աշխարհի հանդեպ հոգատար վերաբերմունքը։ Գիրքը կարևոր է նաև հայերեն բնագիտական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես կենդանաբանության վերաբերյալ գիտելիքները հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու փորձ։ Այն արտացոլում է կրթական միջավայրում բնական գիտությունների տարածման և բնության ճանաչողությունը զարգացնելու ձգտումը։

    Обновлено. 2026-11-05
    Աշխարհի կենդանիները
    Онлайн

    Биология

    Воздействие электромагнитных волн низкой интенсивности мм-диапазона на субклеточные структуры проростков пшеницы

    Կենսաֆիզիկական և բուսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միլիմետրային տիրույթի ցածր ինտենսիվության էլեկտրամագնիսական ալիքների ազդեցության ուսումնասիրությանը ցորենի ծիլերի ենթաբջջային կառուցվածքների վրա։ Քննության են առնվում էլեկտրամագնիսական ճառագայթման և բուսական բջիջների կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկությունների միջև հնարավոր փոխազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բջջային օրգանոիդների, թաղանթային համակարգերի և ներբջջային կառուցվածքների վիճակի փոփոխություններին տարբեր ազդեցության պայմաններում։ Վերլուծվում են ճառագայթման պարամետրերի և բույսերի բջջային արձագանքի միջև կապերը, ինչպես նաև հնարավոր ձևաբանական և ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների բնույթը։ Քննարկվում են էլեկտրամագնիսական ազդեցության նկատմամբ բուսական օրգանիզմների զգայունության, հարմարվողական արձագանքների և բջջային մակարդակում ընթացող գործընթացների գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու պատկերացումները թույլ ինտենսիվության ֆիզիկական գործոնների և բուսական բջիջների փոխազդեցության մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաֆիզիկայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, բջջաբանության և էլեկտրամագնիսական կենսաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-05
    Воздействие электромагнитных волн низкой интенсивности мм-диапазона на субклеточные структуры проростков пшеницы