Արտեզյան ավազանի ջրերի շահագործական պաշարների արդյունավետ օգտագործման և կառավարման մեթոդները

Economics

Տնտեսագիտական, տարածաշրջանային զարգացման և տարածքային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսության տարածքային անհամաչափ զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում երկրի տնտեսական ներուժի տարածքային բաշխման առանձնահատկությունները, մայրաքաղաքի և մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման տարբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային անհավասարությունների ձևավորման պատմական, աշխարհագրական և տնտեսական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական գործունեության, ներդրումների, զբաղվածության, եկամուտների և ենթակառուցվածքների տարածքային կենտրոնացման գործընթացներին։ Վերլուծվում են բնական ռեսուրսների, տրանսպորտային հասանելիության, ժողովրդագրական փոփոխությունների, աշխատուժի տեղաշարժի և տնտեսական գործունեության կազմակերպման ազդեցությունները մարզերի զարգացման հնարավորությունների վրա։ Քննարկվում են տարածքային զարգացման անհամաչափությունների գնահատման ցուցանիշները, տարածաշրջանների տնտեսական մասնագիտացման առանձնահատկությունները և տեղական տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության մարզերի սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների համեմատական վերլուծությունը, տարածքային զարգացման պետական ծրագրերը, ներդրումային քաղաքականությունը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում համայնքային կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ենթակառուցվածքների զարգացման, ձեռնարկատիրության խթանման և աշխատատեղերի ստեղծման նշանակությանը տարածքային անհավասարությունների մեղմացման գործում։ Կարևորվում է համաչափ տարածքային զարգացման քաղաքականության ձևավորումը՝ մարզերի տնտեսական ակտիվության բարձրացման, բնակչության կենսամակարդակի բարելավման և երկրի տնտեսական համակարգի կայունության ամրապնդման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանային տնտեսագիտության, տնտեսական աշխարհագրության, պետական և տեղական կառավարման, տարածքային պլանավորման և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Դեմիրճյան. Երկեր (գիրք առաջին)-ը Դերենիկ Դեմիրճյանի բազմահատոր ժողովածուի առաջին հատորն է, որը ներկայացնում է հեղինակի ստեղծագործական վաղ և ձևավորման շրջանի արձակ գործերը, պատմվածքները և գեղարվեստական արձակի տարբեր նմուշներ, աշխատությունում առանձնանում են մարդու հոգեբանական պատկերումների խորությունը, սոցիալական կյանքի դիտարկումները և ժամանակի իրականության գեղարվեստական արտացոլումը, ինչպես նաև լեզվական հստակությունն ու նկարագրական ոճի հարստությունը, որը բնորոշ է Դեմիրճյանի գրականությանը, միաժամանակ դիտարկվում են ազգային կյանքի, մարդկային հարաբերությունների և բարոյական արժեքների ձևավորման թեմաները, որոնք հեղինակը ներկայացնում է ռեալիստական և երբեմն հումորային երանգներով, այս հատորը կարևոր է Դեմիրճյանի գրական զարգացման սկիզբը և նրա ստեղծագործական աշխարհը ամբողջական հասկանալու համար, ինչպես նաև հայ արձակի զարգացման ընդհանուր պատկերի մեջ նրա դերի գնահատման համար։

Agriculture

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում էկոլոգիական գյուղատնտեսության զարգացման կազմակերպատնտեսական խնդիրներին և դրանց լուծման ուղիներին՝ ընդգծելով կայուն գյուղատնտեսական համակարգերի ձևավորման, բնապահպանական անվտանգության և գյուղական տնտեսության մրցունակության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է էկոլոգիական գյուղատնտեսության զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ արտադրական ծախսերի բարձր մակարդակը, սերտիֆիկացման բարդությունները, շուկաների սահմանափակ հասանելիությունը, ինչպես նաև գիտելիքների և տեխնոլոգիաների պակասը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական աջակցության մեխանիզմներին, սուբսիդավորման քաղաքականությանը, օրգանական արտադրանքի սերտիֆիկացման համակարգերի ներդրմանը և արտադրողների կոոպերացիայի զարգացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է մարքեթինգային ռազմավարությունները, արտահանման ներուժը, գյուղատնտեսական խորհրդատվական ծառայությունների դերը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները ՀՀ պայմաններում։

History

Աշխատությունը նվիրված է հայկական համայնքների, կրթության, գիտության և մշակույթի զարգացմանն ուղղված բարեգործական ու հասարակական ծրագրերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կազմակերպության ստեղծման նպատակները, գործունեության հիմնական ուղղությունները և հայության տարբեր հատվածներին տրամադրված աջակցության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական կրթական հաստատությունների, դպրոցների, մշակութային կենտրոնների, գիտական ծրագրերի և հրատարակչական նախաձեռնությունների ֆինանսավորմանն ու զարգացմանը։ Վերլուծվում է կրթաթոշակների և կրթական այլ ծրագրերի նշանակությունը երիտասարդների մասնագիտական պատրաստվածության, բարձրագույն կրթության և գիտական գործունեության խթանման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում հայագիտական ուսումնասիրությունների, հայոց լեզվի, գրականության, պատմության և մշակութային ժառանգության պահպանման ու տարածմանն ուղղված նախաձեռնություններին։ Քննարկվում է նաև հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում իրականացված ծրագրերի դերը ազգային ինքնության, լեզվի և մշակութային կապերի պահպանման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են Հայաստանի և սփյուռքի կրթական, գիտական ու մշակութային կառույցների հետ համագործակցության ձևերը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ծրագրային առաջնահերթությունների փոփոխությունները։ Կարևորվում է բարեգործական գործունեության ազդեցության գնահատումը ոչ միայն նյութական աջակցության, այլև երկարաժամկետ կրթական, գիտական և մշակութային զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու միջազգային բարեգործական կառույցի և հայկական համայնքների միջև ձևավորված համագործակցության առանձնահատկությունների, իրականացված նախաձեռնությունների և դրանց պատմական նշանակության մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, սփյուռքագիտության, բարեգործության պատմության, կրթության և մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Mathematics

Այս աշխատությունը նվիրված է ադիտիվ աղմուկով կապի գծերում կիրառվող երկուական կոդերի տեսական հիմքերի և գործնական կիրառությունների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է թվային կապի համակարգերում տեղեկատվության կոդավորման սկզբունքները, երկուական կոդերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց աղմկակայունության հատկությունները և հաղորդման ընթացքում առաջացող սխալների հայտնաբերման ու ուղղման մեթոդները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կապի ալիքների մաթեմատիկական մոդելները, ադիտիվ աղմուկի ազդեցությունը հաղորդվող ազդանշանների վրա, ինչպես նաև կոդավորման տարբեր մեթոդների արդյունավետությունը՝ փոխանցման հուսալիության և տեղեկատվության ամբողջականության ապահովման տեսանկյունից։ Ներկայացվում են տեսական հիմնավորումներ, հաշվարկային մոդելներ և կիրառական լուծումներ, որոնք կարող են օգտագործվել հեռահաղորդակցության, թվային կապի, տեղեկատվության մշակման և համակարգչային ցանցերի նախագծման ու կատարելագործման գործընթացներում։ Աշխատությունը հետաքրքիր և օգտակար է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, կապի համակարգերի, կիրառական մաթեմատիկայի և էլեկտրոնիկայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի արդիական ուղղություններից մեկին՝ էնանտիոմերապես հարստացված, չհագեցած նոր α-ամինաթթուների ստացման մեթոդների մշակմանը, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների պարզաբանմանը և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այնպիսի սինթետիկ մոտեցումների վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ բարձր էնանտիոմերային մաքրությամբ օպտիկապես ակտիվ ամինաթթուներ և վերահսկել սինթեզի ընթացքում առաջացող միացությունների տարածական կառուցվածքը։ Քննարկվում են սկզբնական նյութերի ընտրության, քիմիական փոխարկումների հաջորդականության, ռեակցիաների պայմանների օպտիմալացման և նպատակային միացությունների անջատման ու մաքրման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում α-ամինաթթուների մոլեկուլներում չհագեցած կառուցվածքային հատվածների ներմուծմանը, քանի որ այդպիսի ֆունկցիոնալ խմբերի առկայությունը հնարավորություն է ստեղծում հետագա քիմիական ձևափոխությունների և նոր ածանցյալների ստացման համար։ Ուսումնասիրվում են ստացված միացությունների կառուցվածքը, ստերեոքիմիական առանձնահատկությունները, էնանտիոմերային բաղադրությունը և դրանց կապը նյութերի քիմիական հատկությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև ասիմետրիկ սինթեզի սկզբունքները և քիրալության վերահսկման մեթոդաբանական մոտեցումները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի նպատակային ստացման համար։ Ստացված նոր α-ամինաթթուները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել պեպտիդների, դեղաբանորեն նշանակալի միացությունների և այլ բարդ օրգանական համակարգերի սինթեզի տեսանկյունից՝ ծառայելով որպես արժեքավոր քիրալ կառուցվածքային միավորներ։ Աշխատանքում սինթետիկ արդյունքների հետ մեկտեղ կարևորվում է նոր միացությունների նույնականացումը և բնութագրումը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական ու սպեկտրային հետազոտական մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտությունն ընդհանուր առմամբ նպաստում է ոչ սպիտակուցային և կառուցվածքային ձևափոխված ամինաթթուների քիմիայի զարգացմանը, ընդլայնում է էնանտիոմերապես հարստացված միացությունների ստացման հնարավորությունները և գիտական հիմք է ստեղծում դրանց հետագա կիրառական ու հիմնարար ուսումնասիրությունների համար։