Արցախ

Psychology

Զինծառայողների հոգեբանական ինքնակառավարումը վերաբերում է զինվորական ծառայության ընթացքում անձի հոգեկան վիճակի վերահսկման, սթրեսային իրավիճակներին դիմակայելու և բարձր լարվածության պայմաններում արդյունավետ գործելու կարողությունների համակարգին։ Այն ընդգծում է, որ զինծառայողի հաջող գործունեությունը կախված է ոչ միայն ֆիզիկական պատրաստվածությունից և մարտական հմտություններից, այլ նաև հուզական կայունությունից, ուշադրության վերահսկումից և արագ որոշումներ կայացնելու հոգեբանական պատրաստվածությունից։ Նյութում քննարկվում են սթրեսի կառավարման մեթոդները, վախի և տագնապի հաղթահարման ուղիները, ինքնակարգավորման տեխնիկաները՝ ներառյալ շնչառական վարժությունները, ինքնախրախուսման մեխանիզմները և մտավոր կենտրոնացման զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև խմբային հոգեբանությանը և հրամանատար-զինծառայող փոխհարաբերություններին, քանի որ սոցիալական միջավայրը զգալի ազդեցություն ունի անհատի հոգեկան կայունության վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է զինծառայողի հոգեբանական կայունության ձևավորման համակարգված մոտեցում, որի նպատակն է բարձրացնել դիմադրողականությունը ծայրահեղ պայմաններում և ապահովել մասնագիտական արդյունավետություն։

Agriculture

Այս աշխատությունը նվիրված է ՍՄԿԿ Կենտկոմի 1978 թվականի հուլիսյան պլենումի ընդունած որոշումների և դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացման ուղղությունների վրա։ Գրքում ներկայացվում են գյուղատնտեսության արտադրողականության բարձրացման, հողերի արդյունավետ օգտագործման, ոռոգման, մեքենայացման, քիմիացման, մելիորացիայի, անասնապահության և բուսաբուծության զարգացման հիմնախնդիրները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման և կառավարման կատարելագործման ուղիները։ Աշխատությունը վերլուծում է այն ժամանակաշրջանի ագրարային քաղաքականության առաջնահերթությունները, նախատեսվող բարեփոխումները և դրանց տնտեսական ու սոցիալական նշանակությունը Հայաստանի գյուղական տնտեսության զարգացման համատեքստում՝ ներկայացնելով նաև ոլորտի հետագա զարգացման հնարավորություններն ու հեռանկարները։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Իվան Բունինի պատմվածքների հայտնի շարքի գեղարվեստական կառուցվածքի, ոճական առանձնահատկությունների և գաղափարական համակարգի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է սիրո, հիշողության, անցյալի, մարդկային հարաբերությունների, երջանկության անցողիկության և ժամանակի ազդեցության թեմաների գեղարվեստական մարմնավորման վրա։ Քննության է առնվում առանձին պատմվածքների ներքին կառուցվածքը և դրանց փոխադարձ կապը՝ բացահայտելու համար այն սկզբունքները, որոնց շնորհիվ ինքնուրույն ստեղծագործությունները միավորվում են գաղափարական և գեղարվեստական ամբողջության մեջ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սյուժեի կառուցման առանձնահատկություններին, պատմողական ժամանակի կազմակերպմանը, հիշողությունների և անցյալի իրադարձությունների ներկայացմանը, ինչպես նաև հերոսների ներաշխարհի բացահայտման եղանակներին։ Վերլուծվում է հեղինակի պատմողական տեխնիկան, որտեղ հաճախ կարևոր նշանակություն են ստանում ոչ միայն գործողությունները, այլև հոգեբանական վիճակները, զգայական տպավորությունները, բնապատկերները, առարկայական մանրամասները և կերպարների հիշողությունները։ Ուսումնասիրվում են տղամարդ և կին կերպարների հարաբերությունների գեղարվեստական տարբերակները, հանդիպման ու բաժանման մոտիվները, անձնական ընտրությունների հետևանքները և անցյալի նկատմամբ հերոսների վերաբերմունքը։ Կարևորվում է հիշողության դերը, որի միջոցով անցած իրադարձությունները վերաիմաստավորվում են և ձեռք բերում նոր հոգեբանական ու գաղափարական նշանակություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գեղարվեստական տարածության և ժամանակի փոխհարաբերությանը, բնության պատկերների խորհրդանշական գործառույթին, եղանակային և լուսային մանրամասներին, ինչպես նաև դրանց միջոցով ստեղծվող հուզական մթնոլորտին։ Լեզվաոճական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են բառապաշարի ընտրությունը, նկարագրությունների արտահայտչականությունը, երկխոսությունների կառուցվածքը, գեղարվեստական մանրամասների կիրառումը և արձակ խոսքի ռիթմական առանձնահատկությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի քնարական և հոգեբանական տարրերի համադրությունը, որի շնորհիվ կարճ պատմողական ձևի սահմաններում ստեղծվում են մարդկային հարաբերությունների և ներքին ապրումների բազմաշերտ պատկերներ։ Հետազոտությունը նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտել կրկնվող մոտիվների, կերպարային զուգահեռների և թեմատիկ ընդհանրությունների դերը ամբողջ շարքի կառուցվածքում։ Ստեղծագործությունները դիտարկվում են գրողի ընդհանուր գեղարվեստական աշխարհայացքի և ռուսական արձակի զարգացման համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով դասական գրական ավանդույթի և հեղինակային ինքնատիպ ոճի փոխհարաբերությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռուս գրականության պատմությամբ, արձակի պոետիկայով, պատմվածքի ժանրով և Իվան Բունինի ստեղծագործական ժառանգությամբ զբաղվող գրականագետների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Technology

Գիտական աշխատությունը նվիրված է մեքենաների դետալների հոգնածային քայքայման ախտորոշման, դրանց ամրության և հուսալիության գնահատման, ինչպես նաև փոփոխական բարդ բեռնավորման պայմաններում նյութերի վնասվածքների առաջացման ու զարգացման օրինաչափությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում մեքենաների և մեխանիզմների շահագործման ընթացքում առաջացող փոփոխական մեխանիկական լարումների ազդեցությունը կառուցվածքային տարրերի աշխատունակության վրա, հոգնածային վնասվածքների կուտակման գործընթացները և դրանց հետևանքով դետալների ամրության աստիճանական նվազման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաառանցքային և փոփոխական բեռնավորման պայմաններում նյութերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակի առանձնահատկություններին, տարբեր ուղղություններով գործող ուժերի համակցված ազդեցությանը և հոգնածային ճաքերի առաջացման ու տարածման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են ցիկլային բեռնավորման բնութագրերը, լարումների ամպլիտուդների և հաճախականությունների փոփոխությունները, բեռնավորման հաջորդականության ազդեցությունը, ինչպես նաև նյութերի մեխանիկական հատկությունների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների դերը հոգնածային քայքայման գործընթացում։ Քննարկվում են հոգնածային ամրության գնահատման տեսական մոտեցումները, նյութերի դիմացկունության սահմանների որոշման մեթոդները, վնասվածքների կուտակման մաթեմատիկական մոդելները և դետալների մնացորդային աշխատանքային ռեսուրսի կանխատեսման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մեքենաների դետալների հոգնածային քայքայման ախտորոշման ժամանակ կիրառվող փորձարարական և հաշվարկային մեթոդներին, լարվածությունների ու դեֆորմացիաների չափման տեխնոլոգիաներին, ինչպես նաև նյութերի վիճակի վերահսկման և կառուցվածքային արատների հայտնաբերման հնարավորություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բարդ բեռնավորման պայմաններում հոգնածային վնասվածքների առաջացման չափանիշների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով նորմալ և շոշափող լարումների փոխազդեցությունը, բեռնավորման ուղղությունների փոփոխությունը, լարումների կենտրոնացման ազդեցությունը և դետալների երկրաչափական առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են հոգնածային ճաքերի սկզբնավորման և զարգացման փուլերը, դրանց տարածման արագության վրա ազդող գործոնները, նյութերի միկրոկառուցվածքային փոփոխությունները և քայքայման բնորոշ հատկանիշների բացահայտման մեթոդները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մեքենաների դետալների տեխնիկական վիճակի գնահատման, շահագործման ընթացքում առաջացող վտանգավոր փոփոխությունների վաղ հայտնաբերման և հնարավոր խափանումների կանխարգելման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում հաշվարկային մեխանիկայի, նյութերի դիմադրության, քայքայման մեխանիկայի և տեխնիկական ախտորոշման մեթոդների համատեղ կիրառման հնարավորությունները՝ մեքենաների կառուցվածքային տարրերի հուսալիության բարձրացման նպատակով։ Կարևորվում են նաև տարբեր նյութերից պատրաստված դետալների հոգնածային վարքի համեմատական ուսումնասիրությունը, փորձարարական արդյունքների և տեսական հաշվարկների համապատասխանության գնահատումը, ինչպես նաև բարդ բեռնավորման պայմաններում ամրության հաշվարկման մեթոդների կատարելագործումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են մեքենաների նախագծման, արտադրության և շահագործման ընթացքում հոգնածային քայքայման ռիսկերի նվազեցման, դետալների կառուցվածքային օպտիմալացման, տեխնիկական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման և սարքավորումների ծառայության ժամկետի երկարացման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել մեքենաշինության ոլորտում ամրության և հուսալիության հաշվարկման մեթոդաբանության զարգացմանը, բարդ լարվածային վիճակներում նյութերի վարքի վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը և հոգնածային քայքայման ախտորոշման առավել արդյունավետ մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության մասնագետների, մեխանիկոսների, նյութագետների, կոնստրուկտորների, տեխնիկական ախտորոշման և սարքավորումների հուսալիության ոլորտի ինժեներների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տեխնիկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմությամբ, մշակույթով, հասարակական կյանքով, տնտեսությամբ, աշխարհագրությամբ և ժամանակակից զարգացումներով։ Ցանկում ընդգրկված են գիտական, վերլուծական, ճանաչողական և հանրամատչելի բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի ուսումնասիրության արդի ուղղությունները և նոր գիտական մոտեցումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է հայագիտական գիտելիքների տարածմանը, երկրի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը և ընթերցողական լայն շրջանակների իրազեկվածության բարձրացմանը։

Other Subjects

Այս աշխատությունը վերաբերում է խաղողի նոր սորտերի բազմացման և մշակության ագրոկենսաբանական ու ֆիզիոլոգիական հիմունքների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով խաղողագործության գիտության, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և ագրոտեխնոլոգիայի փոխկապակցված խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել նոր ստեղծված կամ ներմուծված խաղողի սորտերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց բազմացման արդյունավետ մեթոդները և մշակության պայմանների ազդեցությունը աճի, զարգացման և բերքատվության վրա։ Ուսումնասիրվում են վեգետատիվ և սերմային բազմացման եղանակները, կտրոնների արմատակալման գործընթացները, պատվաստման արդյունավետությունը, ինչպես նաև սորտերի ադապտացիոն կարողությունները տարբեր կլիմայական և հողային պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի ֆիզիոլոգիական գործընթացներին՝ ֆոտոսինթեզ, ջրի և սննդանյութերի փոխանակում, աճի հորմոնալ կարգավորում, ինչպես նաև դրանց կապին բերքատվության և որակի ցուցանիշների հետ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ագրոտեխնիկական միջոցառումները՝ ոռոգման համակարգեր, հողի պարարտացում, էտի ձևեր և հիվանդությունների ու վնասատուների դեմ պայքարի մեթոդներ, որոնք ապահովում են սորտերի կայուն և բարձր արտադրողական զարգացում։ Միաժամանակ վերլուծվում են նոր սորտերի ընտրության և սելեկցիայի սկզբունքները՝ ուղղված բերքատվության բարձրացմանը, կլիմայական դիմադրողականության և արտադրանքի որակի բարելավմանը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է խաղողագործության և բույսերի ֆիզիոլոգիայի ոլորտում՝ նպաստելով Հայաստանի պայմաններում խաղողի նոր սորտերի արդյունավետ մշակման և բազմացման գիտական հիմքերի զարգացմանը։