Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
18-րդ դարը Արևմտյան Եվրոպայում
18-րդ դարը Արևմտյան Եվրոպայում համարվում է խորքային փոխակերպումների ժամանակաշրջան, երբ ձևավորվեցին ժամանակակից քաղաքական, սոցիալական և մշակութային համակարգերի հիմքերը․ այս դարը հաճախ կոչվում է Լուսավորության դարաշրջան, քանի որ հենց այդ շրջանում տարածվեցին բանականության, գիտության և մարդու իրավունքների գաղափարները, որոնք հակադրվում էին միջնադարյան ավանդույթներին և կրոնական բացարձակությանը․ փիլիսոփայության մեջ առանձնանում են Voltaire, Jean-Jacques Rousseau և Immanuel Kant, որոնց գաղափարները ձևավորեցին նոր մտածողություն մարդու ազատության, կրթության և պետության մասին․ քաղաքական առումով 18-րդ դարը նշանավորվեց միապետությունների վերափոխման փորձերով և հեղափոխական շարժումներով, որոնց գագաթնակետը դարձավ Ֆրանսիական հեղափոխությունը՝ 1789 թվականին, որը կտրուկ փոխեց Եվրոպայի քաղաքական քարտեզը և խթանեց հանրապետական և ժողովրդավարական գաղափարների տարածումը․ տնտեսական կյանքում զարգացավ կապիտալիզմի վաղ փուլը, ընդլայնվեց առևտուրը, արդյունաբերական արտադրության նախադրյալները, ինչպես նաև գաղութատիրական համակարգը, որը Եվրոպային ապահովում էր հումքային ռեսուրսներ և շուկաներ․ մշակույթում մեծ զարգացում ապրեց գրականությունը, արվեստը և գիտությունը, ստեղծվեցին հանրագիտարաններ և գիտական ակադեմիաներ, որոնք նպաստեցին գիտելիքի համակարգմանն ու տարածմանը․ ընդհանուր առմամբ 18-րդ դարը Արևմտյան Եվրոպայում դարձավ անցումային փուլ ավանդական հասարակությունից դեպի նոր ժամանակների քաղաքացիական և արդյունաբերական աշխարհ։
Updated: 2026-10-23
Literature
Մելքիսեդեկ արքեպիսկոպոս Մուրադյանցը խմբագիր և հրապարակախոս
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Մելքիսեդեկ արքեպիսկոպոս Մուրադյանցի գործունեությանը՝ որպես խմբագրի, հրապարակախոսի և հասարակական-մշակութային գործչի։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է ներկայացնել նրա մտավոր ու լրագրողական ժառանգությունը, բացահայտել նրա խմբագրական գործունեության առանձնահատկությունները և ցույց տալ այն դերը, որ նա ունեցել է հայ մամուլի ու հասարակական մտքի զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել նրա հրապարակախոսական հոդվածների թեմատիկ ուղղությունները, լեզուն, ոճը, բարձրացրած հասարակական և մշակութային խնդիրները, ինչպես նաև մամուլի միջոցով ընթերցող հասարակության վրա ազդեցություն գործելու նրա ձգտումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խմբագրի գործունեությանը, քանի որ պարբերական մամուլի ձևավորման և զարգացման շրջանում խմբագիրը ոչ միայն նյութերի ընտրություն և խմբագրում իրականացնող մասնագետ էր, այլև որոշակի գաղափարական ու մշակութային ուղղություն ձևավորող գործիչ։ Մուրադյանցի հրապարակախոսական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ կրթության, ազգային ինքնագիտակցության, բարոյական արժեքների, եկեղեցական և հասարակական կյանքի, մշակույթի ու ազգային ժառանգության պահպանության վերաբերյալ նրա պատկերացումներին։ Նրա հոդվածներում և հրապարակումներում արտահայտված տեսակետները կարող են դիտարկվել նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական մտքի ընդհանուր զարգացման համատեքստում՝ բացահայտելով այն հիմնախնդիրները, որոնք առավել կարևոր էին հասարակության համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև նրա խմբագրած կամ նրա գործունեության հետ կապված պարբերականների բնույթին, հրապարակվող նյութերի ընտրության սկզբունքներին և դրանցում արտահայտվող հասարակական դիրքորոշումներին։ Հատուկ նշանակություն ունի հրապարակախոսի լեզվական և ոճական ձեռագրի ուսումնասիրությունը, քանի որ հրապարակախոսական խոսքը միաժամանակ պահանջում է տեղեկատվական հստակություն, համոզչականություն և հասարակական խնդիրների մատչելի ներկայացում։ Նրա գործունեության վերլուծությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես էին կրոնական, ազգային, կրթական և մշակութային գաղափարները միահյուսվում հայ մամուլի հրապարակախոսական դաշտում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայ լրագրության և մամուլի պատմության տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն անհատների մասին, որոնք իրենց խմբագրական և հրապարակախոսական աշխատանքով նպաստել են ազգային հասարակական մտքի ձևավորմանն ու տարածմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Մելքիսեդեկ արքեպիսկոպոս Մուրադյանցին որպես բազմակողմանի մտավոր և հասարակական գործիչ՝ ընդգծելով նրա ներդրումը հայ պարբերական մամուլի, հրապարակախոսության և մշակութային-ազգային մտքի զարգացման գործում։
Updated: 2026-09-14
Religion
Սուրբ գիրք՝ Հին և Նոր Կտակարան
Հրատարակությունը ներառում է քրիստոնեական Սուրբ Գրքի երկու հիմնական բաժինները՝ Հին և Նոր Կտակարանները, որոնք միասին ներկայացնում են աստվածաշնչյան գրականության և քրիստոնեական հավատքի հիմնարար ժառանգությունը։ Հին Կտակարանում ընդգրկված են աշխարհի արարման, մարդկության սկզբնավորման, նախահայրերի պատմության, Իսրայելի ժողովրդի անցյալի, օրենքների, մարգարեությունների, իմաստության և հոգևոր խրատների հետ կապված պատմություններ ու ուսմունքներ։ Նոր Կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքն ու քարոզչությունը, նրա առակներն ու հրաշքները, չարչարանքները, խաչելությունն ու հարությունը, ինչպես նաև առաքյալների գործունեությունը և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Երկու Կտակարանների փոխկապակցվածությունը քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ բացահայտում է աստվածային հայտնության, ուխտի, փրկության, հավատի և մարդու բարոյական պատասխանատվության գաղափարները։ Սուրբգրային տեքստերը դարեր շարունակ ազդեցություն են ունեցել քրիստոնեական ծիսակարգի, հոգևոր գրականության, արվեստի, կրթության և հասարակական մտածողության վրա։ Նման ամբողջական հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի սուրբգրային ժառանգության պահպանման, տարածման և ուսումնասիրության համար՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալ քրիստոնեական հավատքի պատմական ու գաղափարական հիմքերին։
Updated: 2026-11-05
History
Կոմունիստական շաբաթօրյակներից դեպի կոմունիստական աշխատանքի բրիգադները: (Մեթոդական նամակ)
Աշխատությունը մեթոդական բնույթի նյութ է, որը ներկայացնում է խորհրդային շրջանում կազմակերպված կոմունիստական շաբաթօրյակների զարգացման և դրանցից դեպի կոմունիստական աշխատանքի բրիգադների ձևավորման գործընթացը։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում աշխատանքային կոլեկտիվների հասարակական և արտադրական ակտիվության կազմակերպմանը, կամավորական աշխատանքի գաղափարախոսական նշանակությանը և աշխատավորների մասնակցությունը խթանող միջոցների կիրառմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել շաբաթօրյակների կազմակերպման նպատակները, դրանց անցկացման ձևերը, մասնակիցների ներգրավման եղանակները, աշխատանքային նախաձեռնությունների արդյունքների ամփոփումը և ձեռքբերումների տարածման մեթոդները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում կոմունիստական աշխատանքի բրիգադների ձևավորման նախադրյալներին, դրանց գործունեության սկզբունքներին և աշխատանքային կարգապահության, արտադրողականության ու կոլեկտիվ պատասխանատվության բարձրացման գործում դրանց վերագրվող դերին։ Մեթոդական նամակը կարող է նախատեսված լինել գրադարանների, ակումբների, քարոզչական և մշակութային հաստատությունների կամ աշխատանքային կոլեկտիվների համար՝ համապատասխան թեմայով տեղեկատվական և կազմակերպչական աշխատանք իրականացնելու նպատակով։ Նյութում արտացոլվում է նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի գաղափարախոսական մոտեցումը, որի շրջանակում աշխատանքային նախաձեռնությունները ներկայացվում էին որպես սոցիալիստական մրցակցության, կոլեկտիվ ոգու և հասարակական պարտքի դրսևորումներ։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է հատկապես որպես իր ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական և կազմակերպչական մշակույթն արտացոլող աղբյուր, քանի որ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պաշտոնական գաղափարախոսության շրջանակում կազմակերպվում աշխատանքային զանգվածային նախաձեռնությունները և ինչպես էին դրանք ներկայացվում հասարակությանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել խորհրդային պատմության, սոցիալական պատմության, աշխատանքային շարժումների, քաղաքական քարոզչության և մշակութային կազմակերպման ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, գրադարանավարներին, մանկավարժներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-15
Other Subjects
«Պատճառ» կոչվող տետրակ
Աշխատությունը մտավոր և ուսուցողական բնույթի երկ է, որի վերնագիրը մատնանշում է «պատճառ» հասկացության քննությունը՝ որպես մտածողության, դատողության և երևույթների բացատրության կարևոր հիմք։ Պատճառը փիլիսոփայական ու տրամաբանական մտքի առանցքային հասկացություններից է, քանի որ հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրադարձությունների առաջացման պայմանները, երևույթների միջև կապերը և որոշակի պնդումների հիմնավորվածությունը։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար քննարկվում են պատճառի և հետևանքի փոխհարաբերությունը, հիմնավորման նշանակությունը, փաստարկների կառուցումը, դատողությունների ճշմարտացիությունը և տարբեր երևույթների միջև առկա կապերի բացահայտումը։ Տեքստը կարող է դիտարկվել նաև որպես մտքի կարգավորման և բանական դատողության ձևավորման միջոց, քանի որ պատճառաբանելու կարողությունը կարևոր է ինչպես գիտելիքի ձեռքբերման, այնպես էլ առօրյա որոշումների կայացման համար։ «Տետրակ» ձևաչափը հուշում է համառոտ, որոշակի թեմայի շուրջ կենտրոնացած շարադրանքի բնույթը, որը կարող էր նախատեսված լինել ընթերցողի ինքնուրույն ուսումնասիրության կամ ուսուցողական կիրառության համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն փիլիսոփայական և տրամաբանական գրականության զարգացման պատմության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին վերացական հասկացությունները ներկայացվում հայերեն գրավոր խոսքում և ինչպիսի նշանակություն էր տրվում բանական մտածողությանն ու գիտելիքի հիմնավորմանը հայ մտավոր մշակույթի մեջ։
Updated: 2026-11-08
Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Сельское хозяйство: (Информационный указатель) (1981, Декабрь, №12)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։
Updated: 2026-11-02