Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Հիշարժան տարեթվեր 1981: Հունվար, փետրվար, մարտ
Հրատարակությունը տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը նվիրված է 1981 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսներին համապատասխանող հիշարժան տարեթվերին, պատմական իրադարձություններին, նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարելիցներին և մշակութային նշանակություն ունեցող այլ ամսաթվերին։ Նման ժողովածուների հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել տվյալ ժամանակահատվածում նշվող կարևոր տարեթվերը՝ դրանք դարձնելով կրթական, գրադարանային, մշակութային և տեղեկատվական աշխատանքների կազմակերպման համար կիրառելի նյութ։ Հրատարակության կառուցվածքը, ըստ էության, հիմնված է օրացուցային սկզբունքի վրա․ յուրաքանչյուր ամիս դիտարկվում է որպես առանձին ժամանակային հատված, որի շրջանակում դասակարգվում են համապատասխան հիշարժան ամսաթվերը։ Նյութը կարող է ներառել Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությանը, գրականությանը, արվեստին, գիտությանը, մշակույթին և հասարակական կյանքին վերաբերող տարելիցներ, ինչպես նաև համաշխարհային պատմության և մշակույթի նշանակալի իրադարձություններ։ Յուրաքանչյուր ամսաթվի հետ կապված տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս ընթերցողին ոչ միայն հիշել տվյալ օրը, այլև պատկերացում կազմել դրա հիմքում ընկած պատմական կամ մշակութային իրադարձության մասին։ Հրատարակությունը հատկապես օգտակար կարող է լինել գրադարանավարների, ուսուցիչների, մշակույթի աշխատողների և կրթական միջոցառումներ կազմակերպողների համար, քանի որ հիշարժան տարեթվերը հաճախ օգտագործվում են ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, թեմատիկ զրույցների, դասախոսությունների, ընթերցողների հետ հանդիպումների և այլ միջոցառումների թեմատիկ հիմք ստեղծելու նպատակով։ Նման տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս նախապես պլանավորել միջոցառումները և դրանք կապել տարվա օրացուցային կարևոր ամսաթվերի հետ։ Մատենագիտական տեսանկյունից հրատարակությունը կարող է կարևոր լինել նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային հիշողության և տեղեկատվական քաղաքականության արտացոլում։ Ընտրված տարեթվերի և դրանց ներկայացման ձևի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել, թե որ պատմական, գրական, գիտական կամ հասարակական իրադարձություններն էին համարվում հիշարժան և ինչպիսի տեղ էին զբաղեցնում ժամանակի մշակութային-կրթական օրակարգում։ Հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների ընդգրկումը հրատարակությունը դարձնում է տարվա առաջին եռամսյակի հիշարժան ամսաթվերի ամբողջական կողմնորոշիչ։ Այն կարող է օգտագործվել նաև գրադարանային ֆոնդերի թեմատիկ ներկայացման և համապատասխան գրականության ընտրության համար․ այսինքն՝ տվյալ ամսաթվի կամ նշանավոր անձի վերաբերյալ գրքերը, հոդվածները և այլ նյութերը կարող են առանձնացվել և ներկայացվել ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես ժամանակագրական և մշակութային տեղեկատու, որի արժեքը պայմանավորված է հիշարժան ամսաթվերի համակարգված ներկայացմամբ և դրանց կիրառական նշանակությամբ։ Այն նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, մշակութային իրազեկվածության բարձրացմանը և կրթական ու գրադարանային աշխատանքների նպատակային կազմակերպմանը։
Updated: 2026-09-21
Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Информационный указатель (1978, Սեպտեմբեր, թիվ 9)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների, մեքենայացման, արտադրության կազմակերպման և գյուղատնտեսական տնտեսագիտության վերաբերյալ աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից գիտական և գործնական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, նորարարական փորձի կիրառմանը և ոլորտի զարգացման համար կարևոր տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-11-02
Medicine
Хирургическая реабилитация больных с кондуктивной тугоухостью
Այս գիտական և կլինիկական ուսումնասիրությունը նվիրված է հաղորդչական լսողության կորստով հիվանդների վիրաբուժական վերականգնման մեթոդների արդյունավետության գնահատմանը և բուժման ժամանակակից մոտեցումների վերլուծությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են միջին և արտաքին ականջի կառուցվածքային խանգարումները, որոնք հանգեցնում են ձայնային տատանումների փոխանցման խոչընդոտման, ինչպես նաև դրանց ախտորոշման և բուժման հիմնական սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լսողական ոսկրիկների վերականգնման, թմբկաթաղանթի վերակառուցման, օտոսկլերոզի վիրահատական բուժման և այլ օտովիրաբուժական միջամտությունների տեխնիկական առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են նաև նախավիրահատական գնահատման, հետվիրահատական հսկողության և լսողական ֆունկցիայի վերականգնման արդյունքների գնահատման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բարելավել հիվանդների կյանքի որակը և սոցիալական ադապտացիան։ Աշխատությունը ներկայացնում է ժամանակակից օտորինոլարինգոլոգիայի և վերականգնողական բժշկության ձեռքբերումները լսողական խանգարումների բուժման ոլորտում։
Updated: 2026-09-20
History
Պատմութիւն Մալաթիոյ Հայոց
Աշխատությունը նվիրված է պատմական Հայաստանի նշանավոր քաղաքներից մեկի՝ Մալաթիայի հայության պատմությանը, նրա ձևավորմանը, հոգևոր և մշակութային կյանքին, հասարակական հարաբերություններին ու ազգային ավանդույթներին։ Գիրքն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու Մալաթիայի հայ համայնքի պատմական անցյալին, տարածաշրջանում հայերի բնակության առանձնահատկություններին, համայնքային կյանքի կազմակերպմանը և դարերի ընթացքում ձևավորված ազգային ինքնությանը։ Նման պատմագիտական աշխատություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում քաղաքի հայ բնակչության ծագման ու բնակության պատմությունը, եկեղեցական և կրթական հաստատությունների գործունեությունը, հայկական եկեղեցիների ու դպրոցների դերը, ինչպես նաև համայնքի հասարակական, տնտեսական և մշակութային զարգացումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ընտանեկան ու համայնքային ավանդույթների, կենցաղի, սովորույթների և հոգևոր ժառանգության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք արտացոլում են Մալաթիայի հայության ինքնատիպ մշակութային դիմագիծը և սերունդների միջև փոխանցված պատմական հիշողությունը։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել նաև քաղաքի հայ բնակչության առօրյա կյանքի, արհեստների, առևտրի, կրթության, հասարակական կազմակերպվածության և շրջակա բնակավայրերի հետ ունեցած կապերի մասին։ Մալաթիայի հայության պատմության ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև արևմտահայության պատմական ճակատագրի, Օսմանյան կայսրության տարածքում հայկական համայնքների գոյության և զարգացման, ինչպես նաև 20-րդ դարասկզբի ողբերգական իրադարձությունների ու դրանց հետևանքով առաջացած տեղահանությունների և համայնքային կյանքի խաթարման պատմական համատեքստը հասկանալու համար։ Այսպիսի աշխատությունները նպաստում են կորսված կամ ժամանակի ընթացքում փոփոխված բնակավայրերի պատմության վերակերտմանը, պատմական հիշողության պահպանմանը և հայկական մշակութային ժառանգության փաստագրմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ ժողովրդի պատմությամբ, արևմտահայության անցյալով, պատմական ժողովրդագրությամբ, ազգագրությամբ և հայկական համայնքների մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին։ Այն նաև կարևոր նշանակություն ունի Մալաթիայի հայերի ժառանգների և իրենց նախնիների պատմությամբ հետաքրքրվողների համար՝ օգնելով բացահայտել համայնքի պատմական արմատները, պահպանել ազգային հիշողությունը և ավելի խորությամբ ըմբռնել հայության տեղն ու դերը տարածաշրջանի պատմության մեջ։
Updated: 2026-10-23
Technology
Բարդ ռելիեֆային պայմաններում շահագործվող ՋԷԿ-ի գազային արտանետումների ցրման հետազոտումը աշխատանքային փոփոխական ռեժիմներում
Էներգետիկական, բնապահպանական և ինժեներատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բարդ ռելիեֆային պայմաններում շահագործվող ջերմաէլեկտրակայանի գազային արտանետումների մթնոլորտային ցրման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ կայանի աշխատանքային փոփոխական ռեժիմների պայմաններում։ Քննության են առնվում ջերմաէլեկտրակայանների գործունեության ընթացքում առաջացող գազային արտանետումների բնութագրերը, դրանց տարածման ֆիզիկական հիմունքները և մթնոլորտային օդի որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղանքի ռելիեֆի բարդությանը, բարձրությունների տարբերություններին, օդերևութաբանական պայմաններին, քամու արագությանն ու ուղղությանը և մթնոլորտի կայունության ազդեցությանը աղտոտիչ նյութերի տարածման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում են էլեկտրակայանի բեռնվածքի փոփոխությունների, վառելիքի սպառման տատանումների և շահագործման տարբեր ռեժիմների ազդեցությունները արտանետումների քանակական ու տարածական բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են գազային արտանետումների ցրման մաթեմատիկական մոդելավորման, աղտոտիչների կոնցենտրացիաների հաշվարկման և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունների գնահատման մեթոդաբանական հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել մթնոլորտային գործընթացների թվային մոդելավորման, հաշվարկային արդյունքների համեմատական վերլուծության և արտանետումների տարածման առավել զգայուն գոտիների որոշման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմաէլեկտրակայանների բնապահպանական անվտանգության ապահովմանը, արտանետումների վերահսկման համակարգերի կատարելագործմանը և էներգետիկական օբյեկտների շահագործման արդյունավետ ու էկոլոգիապես հիմնավորված ռեժիմների ընտրությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջերմաէներգետիկայի, մթնոլորտային օդի պահպանության, բնապահպանական ճարտարագիտության, արդյունաբերական էկոլոգիայի և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-09
History
Պատմություն ինը գրքից
Այս աշխատությունը համարվում է պատմագրության հիմնարար ստեղծագործություններից մեկը և հաճախ անվանվում է «պատմության հայր» Հերոդոտոսի գլխավոր գործը։ Այն կազմված է ինը գրքից և ընդգրկում է հին աշխարհի լայնածավալ պատմական նկարագրություն՝ կենտրոնանալով հունա-պարսկական հակամարտությունների վրա։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է ոչ միայն ռազմական և քաղաքական իրադարձությունները, այլ նաև տարբեր ժողովուրդների սովորույթները, հավատալիքները, կենցաղը և աշխարհագրական առանձնահատկությունները։ Այդ պատճառով աշխատությունը ունի ինչպես պատմական, այնպես էլ ազգագրական և աշխարհագրական արժեք։ Կենտրոնական թեմաներից է հունական քաղաք-պետությունների պայքարը Պարսկական կայսրության դեմ, հատկապես Մարաթոնի, Թերմոպիլեի և Սալամինի ճակատամարտերի նկարագրությունը։ Հերոդոտոսը նաև ներկայացնում է Պարսկական կայսրության ձևավորումը և դրա ընդլայնումը՝ կապված այնպիսի պատմական գործիչների հետ, ինչպիսիք են Կյուրոս Մեծ և նրա հաջորդները։ Աշխատության առանձնահատկությունն այն է, որ հեղինակը հաճախ համադրում է տարբեր աղբյուրներ, լսած պատմություններ և սեփական դիտարկումներ՝ փորձելով բացատրել իրադարձությունների պատճառները և հետևանքները։ Թեև որոշ տեղեկություններ ունեն լեգենդային բնույթ, գիրքը համարվում է անփոխարինելի աղբյուր հին աշխարհի պատմության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-09