Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Զաքարիա Քանաքեռցու կյանքը և պատմագրական ժառանգությունը
Այս աշխատանքը նվիրված է Զաքարիա Քանաքեռցու կենսագրության և պատմագրական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա դերը հայկական միջնադարյան պատմագրության զարգացման մեջ։ Նյութում ներկայացվում են նրա կյանքի հիմնական փուլերը, կրթական և հոգևոր ձևավորումը, ինչպես նաև այն պատմական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են նրա պատմագիտական հայացքները։ Աշխատությունը վերլուծում է Քանաքեռցու պատմագրական երկերի կառուցվածքը, աղբյուրագիտական արժեքը, նկարագրական մեթոդները և պատմական իրադարձությունների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա աշխատություններում առկա ժամանակագրական, աշխարհագրական և սոցիալ-մշակութային տեղեկությունների նշանակությանը՝ որպես կարևոր աղբյուր Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների պատմության ուսումնասիրման համար։ Նյութը կարևոր է հայ պատմագրության, միջնադարյան ուսումնասիրությունների և աղբյուրագիտության ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով հայկական պատմական մտքի զարգացման ավելի ամբողջական պատկերացմանը։
Updated: 2026-09-17
Literature
Հայ ժողովրդական վիպերգերը և պատմական երգային բանահյուսությունը, գիրք 5․ բնագրեր
Ժողովածուն նվիրված է հայ ժողովրդական վիպերգերի և պատմական երգային բանահյուսության բնագրերի հավաքմանը, պահպանմանը և գիտական ուսումնասիրության համար ներկայացմանը։ Այն կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ բանավոր մշակույթի այն ժառանգության պահպանման գործում, որի միջոցով սերունդներին են փոխանցվել ժողովրդի պատմական հիշողությունը, հերոսական անցյալի մասին պատկերացումները, հասարակական կյանքի իրադարձությունները և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման հետ կապված գաղափարները։ Ժողովրդական վիպերգերն ու պատմական երգերը միավորում են պատմողական և քնարական տարրերը՝ պատմական իրադարձությունները, հերոսների կերպարները, պայքարի ու դիմադրության դրվագները և ժողովրդի ապրումները ներկայացնելով գեղարվեստական ու հուզական ձևով։ Դրանց բնագրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բանավոր ավանդույթի լեզվական, ոճական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հետևելու, թե ինչպես են պատմական իրողությունները վերամշակվել ժողովրդական ստեղծագործության մեջ և պահպանվել տարբեր սերունդների հիշողության մեջ։ Բնագրային նյութը հատկապես կարևոր է բանասիրական հետազոտությունների համար, քանի որ թույլ է տալիս ուսումնասիրել բառապաշարը, ժողովրդական դարձվածքները, պատկերավորման միջոցները, կրկնությունները, ռիթմիկ կազմակերպումը և պատմողական ձևերը՝ առանց ստեղծագործությունների սկզբնական արտահայտչական առանձնահատկությունները երկրորդական դարձնելու։ Միաժամանակ այս նյութերը հնարավորություն են տալիս դիտարկելու բանավոր ստեղծագործության տարբերակային բնույթը, ավանդույթի փոխանցման եղանակները և տեղական միջավայրի ազդեցությունը երգերի բովանդակության ու ձևի վրա։ Պատմական երգային բանահյուսությունը կարևոր է նաև որպես մշակութային հիշողության աղբյուր․ այն արտացոլում է ժողովրդի վերաբերմունքը պատմական իրադարձություններին, հերոսականության ու արդարության մասին պատկերացումներին, հայրենիքի պաշտպանության գաղափարին և համայնքի ճակատագրին։ Նման բնագրերի համակարգված ներկայացումը նպաստում է հայ բանահյուսական ժառանգության գիտական շրջանառությանը, տարբեր ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրությանը և դրանց գեղարվեստական արժեքի բացահայտմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել բանագետներին, բանասերներին, պատմաբաններին, գրականագետներին, երաժշտագետներին, ազգագրագետներին և հայ ժողովրդական ստեղծագործության բնագրային ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև արժեքավոր ընթերցանության նյութ է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայ ժողովրդի պատմական հիշողությամբ, ժողովրդական երգարվեստով և ազգային մշակույթի բանավոր ավանդույթներով։
Updated: 2026-10-25
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги юным (1982, Մարտ, թիվ 3)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-08-21
Economics
Բարձր տեխնոլոգիական ճյուղերի զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բարձր տեխնոլոգիական ճյուղերի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների վերլուծությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է բարձր տեխնոլոգիական ոլորտների նշանակությունը երկրի տնտեսական զարգացման, մրցունակության բարձրացման, նորարարական ներուժի ընդլայնման և միջազգային շուկաներում Հայաստանի դիրքերի ամրապնդման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, գիտատար արտադրության, ինժեներական ծառայությունների, հեռահաղորդակցության և այլ բարձր տեխնոլոգիական ուղղությունների զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ձևավորման վրա ազդող տնտեսական, գիտական, կրթական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստմանն ու պահպանմանը, գիտության և բիզնեսի համագործակցությանը, հետազոտությունների և մշակումների ֆինանսավորմանը, տեխնոլոգիական ձեռնարկությունների զարգացմանը, ներդրումային միջավայրին և նորարարական ենթակառուցվածքների ձևավորմանը։ Քննարկվում են նաև ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրները, այդ թվում՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունը, մասնագիտական ներուժի արտահոսքը, տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների անհավասար զարգացումը, գիտական արդյունքների առևտրայնացման դժվարությունները և միջազգային շուկաներում մրցակցության պայմանները։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է պետական տնտեսական և նորարարական քաղաքականության դերը՝ բարձր տեխնոլոգիական ոլորտների համար բարենպաստ միջավայրի ստեղծման, ներդրումների խթանման և տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրության զարգացման գործում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի տեխնոլոգիական զարգացման ռազմավարությունների մշակման, տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման և գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման գործընթացում։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, տեխնոլոգիական ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման և բիզնեսի ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, ձեռնարկատերերին և բարձր տեխնոլոգիաների զարգացման հարցերով զբաղվող ուսանողներին։
Updated: 2026-08-23
Chemistry
Селективное восстановление С=С двойной связи лактонного кольца в 3 функционально замещенных 2-оксо - 2,5-дигидрофуранах и 2-оксо - 5.6-дигидропиранах и синтез новых производных ненасыщенных ᵧ-лактонов
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է լակտոնային օղակի կազմում գտնվող C=C կրկնակի կապի ընտրողական վերականգնման և դրա հիման վրա նոր չհագեցած γ-լակտոնների ածանցյալների ստացման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում են ֆունկցիոնալորեն տեղակալված 2-օքսո-2,5-դիհիդրոֆուրանները և 2-օքսո-5,6-դիհիդրոպիրանները, որոնց կառուցվածքային առանձնահատկությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու կրկնակի կապի նպատակային քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լակտոնային համակարգերի ընտրողական վերականգնման պայմանները, ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող գործոնները և ստացվող արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ռեակցիոն պայմանների ընտրությանը, որոնք թույլ են տալիս ազդել հենց լակտոնային օղակի չհագեցած կապի վրա՝ հնարավորինս պահպանելով մոլեկուլում առկա մյուս ֆունկցիոնալ խմբերը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ստացվող միացությունները բնութագրվում են կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական մեթոդներով, ինչը հնարավորություն է տալիս հաստատելու սինթեզված նյութերի կառուցվածքը և գնահատելու կիրառված սինթեզի արդյունավետությունը։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը նոր չհագեցած γ-լակտոնների ածանցյալների սինթեզն է։ Այդ նպատակով ուսումնասիրվում են տարբեր փոխակերպումների հնարավորությունները և նոր միացությունների ստացման ռեակցիոն ուղիները՝ ընդլայնելով տվյալ դասի օրգանական միացությունների շարքը։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև սինթետիկ քիմիայի տեսանկյունից, քանի որ լակտոնային կառուցվածքներ պարունակող միացությունները լայնորեն կիրառվում են բարդ օրգանական մոլեկուլների ստացման, դեղագործական քիմիայի և կենսաբանական ակտիվ նյութերի նպատակային սինթեզի համար։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել լակտոնային միացությունների քիմիայի զարգացմանը, ընտրողական օրգանական փոխակերպումների նոր մեթոդների մշակմանը և նոր ֆունկցիոնալացված հետերոցիկլային միացությունների ստացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, հետերոցիկլային միացությունների հետազոտողներին, դեղագործական քիմիայի ոլորտի մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ասպիրանտներին ու ուսանողներին։
Updated: 2026-09-17
Mathematics
Нелинейные магнитоупругие колебания удлиненных проводящих пластин
Աշխատությունը նվիրված է երկարացված հաղորդիչ թիթեղների ոչ գծային մագնիտոառաձգական տատանումների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով էլեկտրամագնիսական դաշտի և մեխանիկական դեֆորմացիաների փոխազդեցությունը։ Գրքում ներկայացվում են մագնիտոառաձգականության տեսական հիմքերը, ոչ գծային տատանումների առաջացման պայմանները և դրանց դինամիկ վարքի հիմնական մոդելները։ Հեղինակը վերլուծում է էլեկտրամագնիսական ուժերի ազդեցությամբ առաջացող լարվածությունների բաշխումը, թիթեղների կայունության կորուստը, ռեզոնանսային երևույթները և բարդ տատանողական ռեժիմների ձևավորումը։ Աշխատության մեջ կիրառվում են դիֆերենցիալ հավասարումների, ոչ գծային դինամիկ համակարգերի և թվային մոդելավորման մեթոդներ՝ համակարգի վարքը տարբեր ֆիզիկական պարամետրերի դեպքում ուսումնասիրելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կայունության վերլուծությանը և անցումներին կանոնավորից քաոսային շարժման։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տեսական ֆիզիկոսների, ինժեներների, նյութագետների և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների համար՝ նպաստելով մագնիտոառաձգական համակարգերի խորքային ըմբռնմանը և տեխնիկական կիրառությունների զարգացմանը։
Updated: 2026-09-10