Աշոտ Երկաթ. թագավոր Հայոց

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ստարտափների զարգացման հիմնախնդիրների և դրանց հաղթահարման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ստարտափը դիտարկվում է որպես նորարարության, ձեռնարկատիրական ակտիվության, տեխնոլոգիական զարգացման և տնտեսական աճի կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի ստարտափային էկոհամակարգի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, դրա հիմնական մասնակիցները, փոխհարաբերությունները և այն պայմանները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են նորաստեղծ ընկերությունների կայացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստարտափների ֆինանսավորման խնդիրներին, ներդրումային ռեսուրսների հասանելիությանը, պետական աջակցության մեխանիզմներին, ինկուբատորների և աքսելերատորների դերին, տեխնոլոգիական ու գիտական ներուժի օգտագործմանը և միջազգային շուկաներ դուրս գալու հնարավորություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ստարտափների զարգացմանը խոչընդոտող գործոնների բացահայտումը՝ ներառյալ ֆինանսական սահմանափակումները, մասնագիտական կադրերի ներգրավման և պահպանման դժվարությունները, շուկայի փոքր ծավալը, մրցակցության առանձնահատկությունները, կառավարչական փորձի պակասը և նորարարական գաղափարների առևտրայնացման խնդիրները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև արդի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ստարտափների կենսունակության և մրցունակության բարձրացմանը՝ ներառելով թվայնացումը, նորարարական բիզնես մոդելների կիրառումը, միջազգային համագործակցության ընդլայնումը, վենչուրային ֆինանսավորման զարգացումը, տեխնոլոգիական գիտելիքի և ձեռնարկատիրական կրթության համադրումը։ Կարևորվում է համալսարանների, գիտահետազոտական կազմակերպությունների, մասնավոր հատվածի և պետական կառույցների համագործակցությունը՝ որպես նորարարական գաղափարների ստեղծման, զարգացման և շուկա դուրսբերման արդյունավետ միջավայր ձևավորող գործոն։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ՀՀ ստարտափային ոլորտի առկա ներուժը և զարգացման հեռանկարները, ինչպես նաև առաջարկել այնպիսի կազմակերպական և տնտեսական լուծումներ, որոնք կարող են նպաստել նորաստեղծ ընկերությունների կայուն աճին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, ներդրողներին, պետական կառավարման և տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետներին, բիզնեսի և նորարարության հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ազգային տնտեսության մրցունակության բարձրացման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ որպես ոլորտային օրինակ դիտարկելով լեռնարդյունաբերությունը։ Հետազոտության առանցքում մրցունակության վրա ազդող տնտեսական, արտադրական, տեխնոլոգիական և կառավարչական գործոններն են, ինչպես նաև այն հնարավորությունները, որոնց միջոցով հանքարդյունաբերական կազմակերպությունների արդյունավետության բարելավումը կարող է նպաստել տնտեսության ընդհանուր արտադրողականության և արտահանման ներուժի զարգացմանը։ Քննվում են մրցունակության գնահատման հիմնական մոտեցումները՝ արտադրողականության, արտադրանքի ինքնարժեքի, տեխնոլոգիական մակարդակի, ներդրումային ակտիվության, արտադրական հզորությունների օգտագործման և արտաքին շուկաներում դիրքավորման տեսանկյուններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լեռնարդյունաբերության առանձնահատկություններին՝ բնական պաշարների սահմանափակությանը, կապիտալատարությանը, ենթակառուցվածքների նշանակությանը, համաշխարհային հումքային շուկաների փոփոխությունների ազդեցությանը և արտադրության երկարաժամկետ կազմակերպման անհրաժեշտությանը։ Կարևորվում է արդյունահանվող հումքի առավել արդյունավետ օգտագործման, վերամշակման խորության մեծացման և ավելի բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի ձևավորման տնտեսական նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև ներդրումային միջավայրի, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրական գործընթացների արդիականացման, աշխատուժի մասնագիտական կարողությունների և կառավարման արդյունավետության հետ կապված խնդիրները։ Մրցունակության բարձրացումը կապվում է ոչ միայն արտադրության ծավալների աճի, այլև ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական նորացման և արտադրանքի որակական ցուցանիշների բարելավման հետ։ Առանձին տեղ է հատկացվում պետական տնտեսական քաղաքականության և ոլորտային կարգավորման դերին՝ ենթակառուցվածքների զարգացման, ներդրումների խթանման, մրցակցային պայմանների և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման համար անհրաժեշտ ինստիտուցիոնալ միջավայրի ձևավորման տեսանկյունից։ Միաժամանակ կարևորվում են բնապահպանական պատասխանատվությունը, արտադրական անվտանգության պահանջները և հանքային պաշարների կայուն օգտագործումը, քանի որ ոլորտի երկարաժամկետ մրցունակությունը կապված է նաև տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական գործոնների հավասարակշռման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսական և ոլորտային վերլուծության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով լեռնարդյունաբերության արդյունավետության, տեխնոլոգիական զարգացման և կառավարման կատարելագործման հնարավոր կապը ազգային տնտեսության մրցունակության բարձրացման հետ։

History

Աշխատությունը նվիրված է Արաբական թերակղզու հարավային հատվածում տեղի ունեցած քաղաքական և պատմական զարգացումներին, որոնք հանգեցրին երկու առանձին պետական կազմավորումների աստիճանական մերձեցմանը և վերջնական միավորմանը։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակն ընդգրկում է 1967 թվականից՝ Հարավային Եմենի անկախության ձեռքբերումից, մինչև 1990 թվականը, երբ Հյուսիսային և Հարավային Եմենները միավորվեցին՝ ստեղծելով միասնական Եմենի Հանրապետությունը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում երկու պետությունների քաղաքական համակարգերի, գաղափարախոսությունների և արտաքին քաղաքական ուղղությունների տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հյուսիսային Եմենի և Հարավային Եմենի միջև պարբերաբար առաջացած ռազմական ու քաղաքական հակասություններին, սահմանային բախումներին, բանակցային գործընթացներին և միավորման վերաբերյալ ձեռք բերված համաձայնություններին։ Վերլուծվում են նաև տարածաշրջանային և միջազգային գործոնները, մասնավորապես Սառը պատերազմի պայմաններում տարբեր արտաքին ուժերի ազդեցությունը, արաբական պետությունների դիրքորոշումները և Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների նշանակությունը։ Ներկայացվում են երկու կողմերում տեղի ունեցած ներքաղաքական զարգացումները, իշխանության փոփոխությունները, գաղափարական հակասությունները և տնտեսական դժվարությունները, որոնք տարբեր ժամանակահատվածներում կարող էին ինչպես խոչընդոտել, այնպես էլ նպաստել միավորման գործընթացին։ Կարևորվում են քաղաքական ղեկավարությունների միջև բանակցությունները, համատեղ պետական կառույցների ստեղծման փորձերը և այն պայմանավորվածությունները, որոնք աստիճանաբար ձևավորեցին միասնական պետության ստեղծման քաղաքական ու իրավական հիմքերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև 1980-ականների վերջի միջազգային և տարածաշրջանային փոփոխություններին, որոնք նոր հնարավորություններ ստեղծեցին երկու պետությունների հարաբերությունների կարգավորման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու միավորման երկարատև և հակասական բնույթը, դրա ներքին ու արտաքին նախադրյալները և 1990 թվականին միասնական պետության ստեղծմանը հանգեցրած քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածությունը՝ միաժամանակ ներկայացնելով այդ իրադարձության նշանակությունը Եմենի հետագա պետական և հասարակական զարգացման համար։

Other Subjects

Բյուջեն պետական ֆինանսների կենտրոնացված ֆոնդն է, որի միջոցով պետությունը պլանավորում, հավաքագրում և բաշխում է ֆինանսական միջոցները՝ ապահովելու համար իր սոցիալ-տնտեսական, պաշտպանական և վարչական գործառույթների իրականացումը, իսկ այն սովորաբար արտահայտվում է տարեկան ֆինանսական պլանի տեսքով, որտեղ ամրագրվում են եկամուտների աղբյուրները և ծախսերի հիմնական ուղղությունները։ Բյուջեն հանդիսանում է նաև պետության տնտեսական քաղաքականության կարևոր գործիք, քանի որ դրա միջոցով իրականացվում է տնտեսական աճի խթանում, սոցիալական ապահովություն, ենթակառուցվածքների զարգացում և մակրոտնտեսական կայունության պահպանում։ Բյուջետային իրավունքը իրավական նորմերի համակարգ է, որը կարգավորում է պետական և տեղական բյուջեների կազմման, հաստատման, կատարման և վերահսկման գործընթացները, ինչպես նաև սահմանում է պետական ֆինանսական հարաբերությունների սուբյեկտների իրավունքներն ու պարտականությունները։ Այն ներառում է բյուջետային համակարգի կառուցվածքը, բյուջետային գործընթացի փուլերը, եկամուտների ձևավորման և ծախսերի իրականացման իրավական հիմքերը, ինչպես նաև ֆինանսական վերահսկողության և պատասխանատվության մեխանիզմները։ Բյուջետային իրավունքի միջոցով ապահովվում է ֆինանսական կարգապահությունը, հանրային միջոցների նպատակային օգտագործումը և պետական կառավարման թափանցիկությունը։

Other Subjects

Մելիորատիվ մեքենաներ աշխատությունը մասնագիտական ուսումնական գիրք է, որը նվիրված է հողերի մելիորացիայի գործընթացներում կիրառվող տեխնիկայի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրանց կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները և կիրառման տեխնոլոգիաները գյուղատնտեսական արտադրության մեջ։ Հեղինակ Ա. Հ. Մելքոնյանը ներկայացնում է մելիորատիվ մեքենաների հիմնական տեսակները՝ ջրահեռացման, ոռոգման, հողերի հարթեցման, աղազերծման և հողերի կառուցվածքի բարելավման համար նախատեսված տեխնիկական միջոցներ՝ բացատրելով դրանց նշանակությունը տարբեր հողակլիմայական պայմաններում։ Գրքում մանրամասն քննարկվում է, թե ինչպես են այս մեքենաները նպաստում հողերի բերրիության վերականգնմանը, խոնավության կարգավորմանը և գյուղատնտեսական օգտագործման համար անպիտան հողերի վերածմանը արդյունավետ մշակաբույսերի աճեցման տարածքների։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև մելիորատիվ համակարգերի նախագծման և շահագործման հիմնական սկզբունքները, տեխնիկական սպասարկման պահանջները և սարքավորումների ճիշտ օգտագործման կանոնները՝ ապահովելու դրանց երկարաժամկետ արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեժիմի կարգավորմանը, էրոզիայի կանխարգելմանը և երկրորդային աղակալման դեմ պայքարի մեթոդներին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համար։ Գրքում ներկայացվում են նաև ժամանակակից մեքենայացման մոտեցումներ և ինժեներական լուծումներ, որոնք բարձրացնում են հողի վերականգնման գործընթացների արդյունավետությունը և նվազեցնում ձեռքի աշխատանքի անհրաժեշտությունը։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության մեքենայացման մասնագետների, ինժեներների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները հողերի բարելավման տեխնիկական միջոցների վերաբերյալ և կիրառել դրանք գործնականում։

Finance

Ֆինանսատնտեսագիտական և հաշվապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վարկային կազմակերպություններում երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների հաշվառման, գնահատման և վերահսկողության համակարգերի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների տնտեսական էությունը, դասակարգման սկզբունքները, սկզբնական ճանաչման, հետագա չափման և ֆինանսական հաշվետվություններում ներկայացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկարաժամկետ վարկերի, ֆինանսական ներդրումների, դեբիտորական պահանջների և այլ ֆինանսական գործիքների հաշվապահական հաշվառման կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են վարկային կազմակերպությունների ակտիվների որակի գնահատման, վարկային ռիսկերի կառավարման, հնարավոր կորուստների ճանաչման և ֆինանսական տեղեկատվության արժանահավատության ապահովման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև ներքին վերահսկողության մեխանիզմները, ֆինանսական գործառնությունների փաստաթղթավորումը, աուդիտորական ստուգումների կազմակերպումը և հաշվապահական հաշվառման միջազգային ստանդարտների կիրառման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական ակտիվների հաշվառման ավտոմատացման, վերահսկողական ընթացակարգերի կատարելագործման, ռիսկերի գնահատման մեթոդների զարգացման և կառավարչական տեղեկատվության որակի բարձրացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վարկային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության, հաշվետվողականության թափանցիկության, ակտիվների արդյունավետ կառավարման և կարգավորող պահանջների պահպանման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական հաշվառման, աուդիտի, ֆինանսական վերահսկողության, վարկային կազմակերպությունների կառավարման և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։