Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLiterature
Западноармянская поэзия 70-80-ых годов XIX века
Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի 70–80-ական թվականների արևմտահայ պոեզիայի զարգացման հիմնական միտումների, գաղափարական ուղղվածության և գեղարվեստական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են ժամանակաշրջանի բանաստեղծական ժառանգության թեմատիկ բազմազանությունը, ազգային ինքնության, հայրենիքի, ազատության, հասարակական կյանքի և մարդու ներաշխարհի արտացոլման ձևերը, ինչպես նաև քնարական մտածողության և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների զարգացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են ժամանակի գրական գործընթացները, արևմտահայ պոեզիայի կապը ազգային-մշակութային վերածննդի գաղափարների հետ, ինչպես նաև գրական ավանդույթի և նորարարական միտումների փոխհարաբերությունները։ Գրքում տեղ են գտել գրականագիտական վերլուծություններ և համեմատական դիտարկումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել XIX դարի վերջին տասնամյակների արևմտահայ պոեզիայի գեղարվեստական արժեքի, պատմամշակութային նշանակության և հայ գրականության զարգացման մեջ ունեցած կարևոր դերի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, հայագետների, դասախոսների, ուսանողների, հետազոտողների և արևմտահայ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-03
Informatics
Операционные системы
Операционные системы աշխատությունը համակարգչային գիտության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է օպերացիոն համակարգերի կառուցվածքն ու աշխատանքի սկզբունքները՝ բացատրելով, թե ինչպես են դրանք կառավարում համակարգչի ռեսուրսները և ապահովում ծրագրերի արդյունավետ կատարումը, այն անդրադառնում է գործընթացների կառավարմանը, բազմաթելայնությանը, հիշողության բաշխման մեխանիզմներին, ֆայլային համակարգերին և մուտք/ելք գործողությունների կազմակերպմանը, գիրքը նաև քննարկում է ժամանակակից օպերացիոն համակարգերի ճարտարապետությունները, պլանավորման ալգորիթմները, սինխրոնիզացիայի խնդիրները և անվտանգության հիմնական մեխանիզմները, միաժամանակ ներառելով գործնական օրինակներ և համակարգային մոդելներ, որոնք օգնում են հասկանալ Linux, Windows և այլ համակարգերի ներքին աշխատանքը, դարձնելով այն կարևոր հիմք ծրագրավորողների և համակարգային ինժեներների համար։
Updated: 2026-09-23
Religion
Հովհաննես Իմաստասեր Օձնեցի հայոց կաթողիկոսի ճառը՝ ընդդեմ երևութականների
Աշխատությունը ներկայացնում է Հայոց կաթողիկոս Հովհաննես Օձնեցու աստվածաբանական և դավանաբանական միտքը՝ ուղղված երևութականների ուսմունքի քննադատությանը։ Երևութականությունը քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ առնչվում է Քրիստոսի մարդեղության և մարդկային բնության իրականության վերաբերյալ դավանաբանական վեճերին․ այդ ուսմունքի համաձայն՝ Քրիստոսի մարդկային մարմինն ու երկրային կերպարանքը դիտարկվում էին որպես թվացյալ, ոչ թե լիովին իրական։ Այս տեսանկյունից երկի կենտրոնական հարցերից են Քրիստոսի աստվածային և մարդկային բնությունների փոխհարաբերությունը, նրա իրական մարդեղությունը, մարմնավոր գոյությունը և փրկագործական առաքելության աստվածաբանական նշանակությունը։ Հեղինակը հանդես է գալիս Հայ եկեղեցու ուղղափառ դավանանքի պաշտպանության դիրքերից՝ կարևորելով քրիստոնեական ուսմունքի ճշգրիտ ընկալումը և հակադիր գաղափարների հիմնավորված մերժումը։ Ճառի բնույթը ենթադրում է աստվածաշնչյան և եկեղեցական ավանդության վրա հիմնված փաստարկում, հասկացությունների պարզաբանում և դավանաբանական հակասությունների քննություն։ Հովհաննես Օձնեցին հայ միջնադարյան եկեղեցական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչներից է, որի գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել Հայ եկեղեցու վարդապետական դիրքորոշումների ձևավորման, համակարգման և պաշտպանության գործում։ Նրա աստվածաբանական երկերը արժեքավոր աղբյուր են քրիստոնեական մտքի պատմության, վաղ միջնադարյան դավանաբանական պայքարների և հայ եկեղեցական գրականության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև Քրիստոսի մարդեղության վերաբերյալ հայ աստվածաբանական ընկալումների, եկեղեցու դավանաբանական ինքնության և միջնադարյան հայ մտածողության փաստարկման մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, հայ միջնադարյան գրականության ուսումնասիրողների և քրիստոնեական դավանաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-10
Culture
Նոր գրականություն հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1991, Մարտ, թիվ 4)
Հրատարակությունը ներկայացնում է հայ մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու՝ նպատակ ունենալով համակարգված ձևով ներկայացնել տվյալ բնագավառի հրատարակչական արտադրանքը։ Ներառում է մշակույթի, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի, մշակութային ժառանգության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ գրքեր, գիտական աշխատություններ, ժողովածուներ և այլ հրատարակություններ՝ տրամադրելով դրանց վերաբերյալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ։ Տեղեկատուն նպաստում է մասնագիտական տեղեկատվության արագ որոնմանը, գիտահետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը և մշակութային գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ծառայելով որպես օգտակար աղբյուր գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, գիտաշխատողների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-02
Mathematics
Superintegrable deformations of oscillator and Coulomb systems
Աշխատությունը նվիրված է տատանողական և Կուլոնի համակարգերի սուպերինտեգրելի դեֆորմացիաների ուսումնասիրությանը՝ դասական և քվանտային մեխանիկական մոդելների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են ինտեգրվող և սուպերինտեգրելի դինամիկական համակարգերը, որոնց համար, բացի էներգիայի պահպանման օրենքից, գոյություն ունեն լրացուցիչ պահպանվող մեծություններ, որոնք զգալիորեն սահմանափակում են համակարգի դինամիկան և հնարավորություն են տալիս ստանալ նրա շարժման ավելի ամբողջական նկարագրությունը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ներդաշնակ տատանողական համակարգի և Կուլոնի տիպի փոխազդեցությամբ համակարգերի դեֆորմացման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով պահպանել կամ ընդլայնել դրանց ինտեգրելի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Համիլտոնյան համակարգերի կառուցվածքին, շարժման հաստատունների կառուցմանը, Պուասոնի փակագծերով նկարագրվող հանրահաշվական հարաբերություններին և այն պայմաններին, որոնց դեպքում դեֆորմացված համակարգը շարունակում է ունենալ լրացուցիչ ինտեգրալներ։ Քննարկվում են նաև դասական և քվանտային դեպքերի միջև կապերը, քանի որ նույն մաթեմատիկական կառուցվածքները կարող են տարբեր ձևերով դրսևորվել դասական ֆազային տարածության և քվանտային օպերատորների մակարդակներում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հատուկ պոտենցիալների և դեֆորմացիաների կառուցում, դրանց ինտեգրելիության կամ սուպերինտեգրելիության ստուգում, շարժման պահպանվող մեծությունների որոշում և համապատասխան սպեկտրային խնդիրների վերլուծություն։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը կարևոր է տեսական մեխանիկայի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի համար, քանի որ թույլ է տալիս բացահայտել դինամիկական համակարգերի խորքային սիմետրիաները և կառուցվածքային հատկությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառություն ունենալ քվանտային մեխանիկայի, դասական դինամիկայի, ինտեգրելի համակարգերի տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և սիմետրիաների տեսության շրջանակներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական ֆիզիկոսներին, տեսական ֆիզիկոսներին, մաթեմատիկոսներին, դինամիկական համակարգերի և ինտեգրելի համակարգերի տեսության մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-17
Biology
Սիսեռի և նրա վայրի ազգակիցների կենսաբազմազանության և ֆիլոգենետիկ վերլուծությունը միկրոարբանյակային նիշերի և ամպլիֆիկացված հատվածների պոլիմորֆիրմիզմի ահեպ (AFLP) միջոցով
Աշխատությունը նվիրված է սիսեռի և նրա վայրի ազգակիցների գենետիկական բազմազանության ու ֆիլոգենետիկ փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ մոլեկուլային մարկերների, մասնավորապես միկրոարբանյակային նիշերի և ամպլիֆիկացված հատվածների պոլիմորֆիզմի (AFLP) մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ուսումնասիրվող նմուշների գենետիկական տարբերակվածության աստիճանը, որոշել դրանց միջև ազգակցական կապերը և գնահատել վայրի տեսակների հնարավոր նշանակությունը սիսեռի գենետիկական պաշարի պահպանման ու օգտագործման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սիսեռի մշակովի ձևերի և վայրի ազգակիցների գենետիկական առանձնահատկությունները, պոպուլյացիաների կամ նմուշների միջև առկա բազմազանությունը և այն օրինաչափությունները, որոնք կարող են արտացոլել դրանց էվոլյուցիոն ծագումն ու փոխհարաբերությունները։ Միկրոարբանյակային մարկերների կիրառումը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերելու բարձր պոլիմորֆիզմ ունեցող գենետիկական տարբերակներ և գնահատելու նմուշների գենետիկական հեռավորությունները, իսկ AFLP մեթոդը հնարավորություն է տալիս ստանալ գենոմի տարբեր հատվածների լայնածավալ պոլիմորֆիզմի վերաբերյալ տեղեկատվություն։ Ստացված մոլեկուլային տվյալների հիման վրա կարող են հաշվարկվել գենետիկական բազմազանության ցուցանիշներ, ալելների հաճախականություններ և գենետիկական հեռավորություններ, ինչպես նաև կառուցվել կլաստերային և ֆիլոգենետիկ ծառեր։ Կարևոր խնդիր է տարբեր մեթոդներով ստացված արդյունքների համադրումը՝ սիսեռի գենետիկական կառուցվածքի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկեր ստանալու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վայրի ազգակիցների գենետիկական բազմազանությանը, քանի որ դրանք կարող են պարունակել մշակովի սիսեռում սահմանափակ կամ բացակայող արժեքավոր հատկանիշների գենետիկական հիմքեր։ Այդպիսի հատկանիշները կարող են կապված լինել հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ դիմադրության, անբարենպաստ միջավայրային պայմանների հանդեպ կայունության, բերքատվության, սննդային արժեքի և այլ գյուղատնտեսական կարևոր հատկությունների հետ։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել նաև սիսեռի գենետիկական ռեսուրսների դասակարգմանը և առավել արժեքավոր նմուշների առանձնացմանը՝ հետագա սելեկցիոն աշխատանքներում օգտագործելու նպատակով։ Ֆիլոգենետիկ վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու ուսումնասիրվող ձևերի միջև էվոլյուցիոն փոխհարաբերությունները և գնահատելու մշակովի սիսեռի ու նրա վայրի ազգակիցների գենետիկական մոտիկությունը։ Ստացված արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես բույսերի էվոլյուցիայի և գենետիկայի ուսումնասիրության, այնպես էլ կենսաբազմազանության պահպանության և նպատակային բուսաբուծության համար։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել սիսեռի գենետիկական ռեսուրսների պահպանման ռազմավարությունների մշակման, գենետիկական բանկերի հավաքածուների գնահատման, սելեկցիոն ծրագրերի արդյունավետության բարձրացման և արժեքավոր վայրի գենոտիպերի ներգրավման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել գենետիկներին, բուսաբաններին, բույսերի սելեկցիայի և կենսատեխնոլոգիայի մասնագետներին, բույսերի էվոլյուցիայի հետազոտողներին, կենսաբազմազանության պահպանությամբ զբաղվող մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։
Updated: 2026-09-11