Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    «Տաղարան» ժողովածուները հայ միջնադարյան ձեռագրերում

    Սա բանասիրական և աղբյուրագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայ միջնադարյան ձեռագրերում պահպանված «Տաղարան» ժողովածուների կազմի, կառուցվածքի, բովանդակային առանձնահատկությունների և ձեռագրական ավանդույթի համակողմանի քննությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տարբեր ժամանակաշրջանների և գրչության կենտրոնների ձեռագրերում ընդգրկված տաղերի ընտրության սկզբունքները, ժողովածուների կազմավորման պատմությունը, դրանց փոխանցման ուղիները և խմբագրական տարբերակները։ Վերլուծվում են տաղերի ժանրային, լեզվաոճական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հայկական եկեղեցական, գրական և երաժշտական ավանդույթների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագրագիտական նկարագրությանը, բնագրային համեմատություններին, հեղինակային վերագրումներին և միջնադարյան մատենագրության մեջ «Տաղարան» ժողովածուների ունեցած դերին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան գրականության, ձեռագրագիտության, աղբյուրագիտության և տեքստաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով հայկական ձեռագրական ժառանգության պահպանման, գիտական ուսումնասիրության և արժևորման գործընթացներին։

    Updated: 2026-09-21
    «Տաղարան» ժողովածուները հայ միջնադարյան ձեռագրերում
    Online

    Psychology

    Հատուկ դպրոցի սաների իրավահարաբերությունների ձևավորումը որպես նրանց ռեսոցիալիզացիայի վճռորոշ գործոն

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հատուկ դպրոցներում սովորող երեխաների և պատանիների իրավահարաբերությունների ձևավորման դերին՝ որպես նրանց սոցիալական վերաինտեգրման և ռեսոցիալիզացիայի հիմնական գործոն։ Հատուկ կրթական հաստատություններում սովորողները հաճախ ունենում են զարգացման առանձնահատկություններ կամ սոցիալական ադապտացիայի դժվարություններ, ինչը պահանջում է ոչ միայն կրթական, այլ նաև իրավական և սոցիալ-մանկավարժական համակարգված մոտեցում։ Իրավահարաբերությունների ձևավորումը այստեղ դիտարկվում է որպես այն միջավայրի կառուցում, որտեղ սովորողները ճանաչվում են որպես իրավունքների կրողներ, ունեն մասնակցության, ինքնարտահայտման և պաշտպանության հնարավորություններ, իսկ դպրոցը հանդես է գալիս որպես այդ իրավունքների իրականացման ապահովման ինստիտուցիոնալ հարթակ։

    Updated: 2026-09-05
    Հատուկ դպրոցի սաների իրավահարաբերությունների ձևավորումը որպես նրանց ռեսոցիալիզացիայի վճռորոշ գործոն
    Online

    Informatics

    Сокращение времени функционального моделирования интегральной схемы при помощи метода укрупнения элементов схемы

    Աշխատությունը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների ֆունկցիոնալ մոդելավորման գործընթացի արագացմանը՝ սխեմայի առանձին տարրերի խոշորացման և դրանց ավելի ընդհանրացված մոդելներով ներկայացման մեթոդի կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն խնդիրը, որ ժամանակակից ինտեգրալ սխեմաների բարդության և տարրերի քանակի աճի պայմաններում մանրամասն մոդելավորումը կարող է պահանջել զգալի հաշվարկային ռեսուրսներ և երկար ժամանակ, հատկապես մեծածավալ թվային կամ խառը կառուցվածք ունեցող նախագծերի դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սխեմայի փոխկապակցված տարրերի կամ ֆունկցիոնալ հատվածների խմբավորմանը և դրանց միասնական, ավելի բարձր մակարդակի մոդելներով փոխարինմանը՝ պահպանելով համակարգի հիմնական ֆունկցիոնալ վարքագիծը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել մոդելավորման ընթացքում մշակվող օբյեկտների քանակը և պարզեցնել հաշվարկային ներկայացումը՝ առանց ամբողջ սխեմայի ֆունկցիոնալ հատկությունների էական կորստի։ Քննվում են տարրերի խմբավորման չափանիշները, սխեմայի կառուցվածքային վերլուծության սկզբունքները և այն պայմանները, որոնց դեպքում մի քանի տարրերի համատեղ ներկայացումը կարող է համարվել բավարար ճշգրիտ։ Կարևորվում է մոդելի պարզեցման և արդյունքների հավաստիության միջև հավասարակշռությունը, քանի որ չափազանց մեծ ընդհանրացումը կարող է հանգեցնել սխեմայի իրական վարքագծի կարևոր առանձնահատկությունների կորստի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սկզբնական և խոշորացված մոդելների համեմատական փորձարկումը՝ գնահատելով մոդելավորման ժամանակը, հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործումը և ստացված արդյունքների համապատասխանությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սխեմայի այն հատվածների հայտնաբերմանը, որոնք հնարավոր է արդյունավետորեն միավորել մեկ ֆունկցիոնալ բլոկի մեջ, ինչպես նաև այն տարրերին, որոնց մանրամասն ներկայացումը անհրաժեշտ է պահպանել։ Մեթոդի կիրառումը կարող է հիմնվել ինտեգրալ սխեմայի հիերարխիկ կառուցվածքի վրա՝ ցածր մակարդակի տարրերից անցնելով ավելի բարձր մակարդակի տրամաբանական կամ ֆունկցիոնալ բլոկների։ Դիտարկվում են նաև ավտոմատացված ալգորիթմների մշակման հնարավորությունները, որոնք կարող են վերլուծել սխեմայի կառուցվածքը, ընտրել խոշորացման ենթակա հատվածները և ձևավորել դրանց համարժեք մոդելները։ Մոդելավորման ժամանակի կրճատումը հատկապես կարևոր է նախագծման այն փուլերում, երբ անհրաժեշտ է բազմակի անգամ ստուգել սխեմայի աշխատանքը տարբեր մուտքային ազդանշանների և աշխատանքային պայմանների դեպքում։ Առաջարկվող մոտեցումը կարող է նպաստել նախագծման և ստուգման գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը՝ հնարավորություն տալով ավելի արագ հայտնաբերել ֆունկցիոնալ սխալները և գնահատել նախագծային լուծումները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, համակարգչային մոդելավորման և էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Сокращение времени функционального моделирования интегральной схемы при помощи метода укрупнения элементов схемы
    Online

    Culture

    «Սասունցի Դավիթ» էպոսի և գրական մշակումների նկարազարդումները

    Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային էպիկական ժառանգության կարևորագույն դրսևորումներից մեկի և դրա գրական մշակումների նկարազարդումների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով բանավոր խոսքի, գրական տեքստի և տեսողական արվեստի փոխազդեցությունը։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում էպոսի կերպարների, դրվագների, միջավայրի և գաղափարական բովանդակության գեղարվեստական մեկնաբանություններին, որոնք տարբեր նկարիչների ստեղծագործություններում ստացել են ինքնատիպ տեսողական արտահայտություն։ Ուսումնասիրվում են նկարազարդումների ձևավորման առանձնահատկությունները, կերպարների պատկերային լուծումները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքը, գունային մտածողությունը, գրաֆիկական ոճը և ազգային մշակութային տարրերի կիրառությունը։ Առանձին դիտարկվում են նաև էպոսի գրական մշակումների նկարազարդումները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են գրական տեքստի փոփոխություններն ու մեկնաբանությունները ազդում դրա տեսողական ներկայացման վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական էպիկական նյութի պատկերավորման զարգացման ընթացքին և բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջանների գեղարվեստական մտածողության ազդեցությունը նկարազարդումների լեզվի վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի ժողովրդական ավանդույթների, ազգային կերպարվեստի և ժամանակակից գեղարվեստական միջոցների համադրության ուսումնասիրությունը, քանի որ հենց այդ փոխազդեցության միջոցով են ձևավորվում էպոսի տեսողական ինքնատիպ կերպարներն ու պատկերային համակարգերը։ Գրքում նկարազարդումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրական ստեղծագործությունը ուղեկցող պատկերային նյութ, այլև որպես ինքնուրույն գեղարվեստական մեկնաբանություն, որը կարող է ընդգծել տեքստի գաղափարական, հուզական և խորհրդանշական շերտերը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման տեսանկյունից և կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրականագետներին, մշակութաբաններին, նկարիչներին, գրքի ձևավորմամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և հայկական էպիկական ու պատկերագրական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-21
    «Սասունցի Դավիթ» էպոսի և գրական մշակումների նկարազարդումները
    Online

    Mathematics

    Электронные возбуждения радиационных дефектов и примесных ионов в широкозонных лазерных монокристаллах

    Ֆիզիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լայն արգելված գոտի ունեցող լազերային մոնոբյուրեղներում ճառագայթման հետևանքով առաջացող արատների և խառնուրդային իոնների էլեկտրոնային գրգռումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բյուրեղային կառուցվածքում ճառագայթային ազդեցությամբ ձևավորվող փոփոխությունները, արատային կենտրոնների առաջացման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը նյութի էլեկտրոնային ու օպտիկական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառնուրդային իոնների էներգիական վիճակներին, էլեկտրոնային անցումներին, գրգռման և էներգիայի փոխանցման գործընթացներին։ Վերլուծվում են ճառագայթային արատների և ակտիվ խառնուրդային կենտրոնների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը լույսի կլանման, ճառագայթման և լազերային հատկությունների վրա։ Քննարկվում են բյուրեղների սպեկտրային բնութագրերի փոփոխությունները և տարբեր արտաքին ազդեցությունների պայմաններում էլեկտրոնային վիճակների վարքագիծը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են լազերային նյութերի ֆիզիկական հատկությունների ավելի խոր ըմբռնման, դրանց ճառագայթային կայունության գնահատման և անհրաժեշտ օպտիկական բնութագրերով նյութերի մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, օպտիկայի և նյութագիտության ոլորտների հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Электронные возбуждения радиационных дефектов и примесных ионов в широкозонных лазерных монокристаллах
    Online

    Economics

    Արտաքին առևտրի պետական կարգավորման տեսական հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)

    Այս թեման վերաբերում է արտաքին առևտրի պետական կարգավորման տեսական հիմքերի և դրանց կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Արտաքին առևտրի պետական կարգավորումը ներառում է այն տնտեսական, իրավական և վարչական միջոցների համակարգը, որոնց միջոցով պետությունը ազդում է արտահանման և ներմուծման գործընթացների վրա՝ ազգային տնտեսության շահերը պաշտպանելու, տնտեսական աճը խթանելու և միջազգային տնտեսական հարաբերությունները կարգավորելու նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են արտաքին առևտրի կարգավորման հիմնական տեսությունները, ազատ առևտրի և պրոտեկցիոնիզմի գաղափարները, մաքսային և ոչ մաքսային գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պետության դերը համաշխարհային շուկաներում մրցունակության ապահովման գործում։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով վերլուծվում են արտաքին առևտրի կառուցվածքը, արտահանման և ներմուծման միտումները, միջազգային տնտեսական ինտեգրման գործընթացները և համաշխարհային շուկաների ազդեցությունը երկրի տնտեսության վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև տնտեսական անվտանգության, արտահանման խթանման, տեղական արտադրողների պաշտպանության և արտաքին տնտեսական քաղաքականության արդյունավետության խնդիրներին։ Թեման կարևոր է այն առումով, որ արտաքին առևտուրը փոքր և բաց տնտեսություն ունեցող երկրների զարգացման կարևոր գործոններից մեկն է, իսկ դրա արդյունավետ պետական կարգավորումը կարող է նպաստել տնտեսական կայունության, ներդրումների ներգրավման և միջազգային մրցունակության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Արտաքին առևտրի պետական կարգավորման տեսական հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)