Ազգային ընդհանուր ժողովի արձանագրություններ, վաթսունմեկերորդ նիստ

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի տասներեքերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ արձանագրելով ժողովի աշխատանքների ընթացքը և քննարկումների բովանդակությունը։ Այն վավերագրական բնույթի նյութ է, որի միջոցով պահպանվում են ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության, ժողովական ընթացակարգերի և քննարկման դրված հարցերի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Ատենագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու նիստերի կազմակերպման ձևը, մասնակիցների ելույթները, արտահայտված տեսակետները, բարձրացված խնդիրներն ու դրանց քննարկման ընթացքը։ Դրանք կարևոր սկզբնաղբյուրներ են հայ համայնքային կառավարման պատմության, ազգային հաստատությունների գործառույթների և հասարակական ինքնակազմակերպման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Նման փաստաթղթերում արտացոլվում են նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակության վարչական, կրթական, կրոնական, տնտեսական և այլ բնագավառներին առնչվող հարցերի քննարկման ձևերը՝ կախված յուրաքանչյուր նիստի օրակարգից։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի 19-րդ դարի հայ ժողովական մշակույթի, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի և ազգային ներկայացուցչական կառույցների պատմության հետազոտության համար։ Այն նաև փաստագրական նյութ է պաշտոնական գրագրության, արձանագրությունների կազմման և հայերեն վարչական լեզվի ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Informatics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է նանոմետրական չափերի ստատիկ հիշող սարքերի թեստավորման համար արդյունավետ ալգորիթմների մշակմանը՝ ընդգծելով միկրո և նանոէլեկտրոնիկայի ոլորտում հուսալիության ապահովման խնդիրները։ Նյութում վերլուծվում են այն հիմնական սխալների աղբյուրները, որոնք առաջանում են նանոմաշտաբում՝ ներառյալ աղմուկը, լիցքի արտահոսքը, արտադրական տատանումները և ջերմային ազդեցությունները, որոնք կարող են խաթարել հիշողության բիթերի կայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թեստավորման ալգորիթմների օպտիմալացմանը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել փորձարկման ժամանակը և բարձրացնել սխալների հայտնաբերման հավանականությունը՝ առանց սարքի աշխատանքի վրա լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն ստեղծելու։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է մոդելավորման և սիմուլյացիայի մեթոդների կիրառությունը՝ սխալների վարքագծի կանխատեսման և թեստային վեկտորների գեներացման համար, ինչպես նաև համեմատական վերլուծություն է կատարում տարբեր թեստավորման ռազմավարությունների միջև։ Միաժամանակ դիտարկվում է նանոմետրական տեխնոլոգիաների զարգացման համատեքստում հիշող սարքերի հուսալիության աճող կարևորությունը՝ բարձր խտության ինտեգրալ համակարգերում։

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է աշխատաշուկայի զարգացման հիմնական միտումների ուսումնասիրությանը և դրանց փոխկապակցվածությանը բնակչության կենսամակարդակի փոփոխությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են զբաղվածության, գործազրկության, աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի, աշխատավարձերի, աշխատանքի արտադրողականության և աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունների վերաբերյալ հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե տնտեսական զարգացման և աշխատաշուկայի վերափոխումների արդյունքում ինչպես են փոխվում բնակչության եկամուտները, սպառման հնարավորությունները, սոցիալական ապահովվածությունը և ընդհանուր բարեկեցությունը։ Աշխատանքը փորձում է բացահայտել աշխատաշուկայի տարբեր ցուցանիշների և կենսամակարդակի միջև առկա փոխառնչությունները՝ հաշվի առնելով ինչպես մակրոտնտեսական գործընթացները, այնպես էլ սոցիալական գործոնները։ Քննարկվում են աշխատատեղերի ստեղծման և կրճատման միտումները, աշխատավարձերի մակարդակի ու գնաճի ազդեցությունը իրական եկամուտների վրա, զբաղվածության որակի փոփոխությունները և աշխատաշուկայում տարբեր սոցիալական խմբերի մասնակցության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև մարդկային կապիտալի, կրթության և մասնագիտական որակավորման դերը՝ որպես աշխատանքի շուկայում մրցունակության և բարձր եկամուտների ձևավորման կարևոր պայմաններ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարածքային և ժողովրդագրական տարբերություններին՝ ցույց տալով, որ աշխատաշուկայի հնարավորություններն ու բնակչության կենսամակարդակը կարող են էապես տարբերվել տարբեր տարածաշրջաններում և բնակչության խմբերի շրջանում։ Աշխատանքի ընդհանուր տրամաբանությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, որ աշխատաշուկայի դրական զարգացումները կարող են նպաստել բնակչության եկամուտների և կենսամակարդակի բարձրացմանը, մինչդեռ գործազրկության աճը, ցածր աշխատավարձերը, ոչ կայուն զբաղվածությունը և աշխատաշուկայի անհավասարակշռությունները կարող են խորացնել սոցիալական խնդիրները։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության մշակման համար, քանի որ աշխատաշուկայի արդյունավետության բարձրացումը և արժանապատիվ զբաղվածության ապահովումը դիտարկվում են որպես բնակչության բարեկեցության և տնտեսական կայուն զարգացման առանցքային նախապայմաններ։

Agriculture

Գյուղատնտեսական գիտությունների և բուսաբուծության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պայմաններում եգիպտացորենի ցանքերի մոլախոտվածության ուսումնասիրությանը և մոլախոտերի դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների մշակման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում եգիպտացորենի մշակության ագրոկենսաբանական առանձնահատկությունները, դրա աճի և զարգացման համար անհրաժեշտ հողակլիմայական պայմանները, ինչպես նաև մոլախոտային բուսականության ազդեցությունը մշակաբույսի բերքատվության և բերքի որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եգիպտացորենի ցանքերում տարածված մոլախոտերի տեսակային կազմին, կենսաբանական առանձնահատկություններին, տարածման օրինաչափություններին և մշակաբույսի հետ ջրի, լույսի ու սննդատարրերի համար մրցակցությանը։ Վերլուծվում են մոլախոտվածության աստիճանի, ցանքերի խտության, հողի մշակության եղանակների և ագրոտեխնիկական պայմանների փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են մոլախոտերի դեմ պայքարի ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցների կիրառման հնարավորությունները, դրանց արդյունավետության համեմատական գնահատման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության սահմանափակման խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դաշտային փորձերի կազմակերպման, մոլախոտերի հաշվառման, մշակաբույսի աճի ցուցանիշների գնահատման և բերքատվության փոփոխությունների վերլուծության մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում տեղական հողակլիմայական պայմաններին համապատասխան մոլախոտերի համալիր կառավարման համակարգերի մշակմանը, գյուղատնտեսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և եգիպտացորենի արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմիայի, բուսաբուծության, բույսերի պաշտպանության, մոլախոտագիտության և տարածաշրջանային գյուղատնտեսության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Գիրքը նվիրված է հայ մեծ գրող, լուսավորիչ, մանկավարժ և հասարակական գործիչ Խաչատուր Աբովյանի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և հայ գրականության ու հասարակական մտքի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Ներկայացվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական գործունեությունը, աշխարհայացքի ձևավորումը և XIX դարի հայ հասարակության մշակութային ու մտավոր կյանքի հետ ունեցած առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Աբովյանի գրական ստեղծագործություններին, հատկապես «Վերք Հայաստանի» վեպին, դրա պատմական, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև աշխարհաբար հայերենի զարգացման գործում գրողի ունեցած դերին։ Քննարկվում են նրա լուսավորական գաղափարները, ժողովրդի կրթության և դաստիարակության վերաբերյալ հայացքները, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման և հասարակական առաջընթացի խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Աբովյանի մանկավարժական գործունեությանը, հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի նկատմամբ նրա վերաբերմունքին, ինչպես նաև եվրոպական և ռուսական լուսավորական մտքի ազդեցությանը նրա աշխարհայացքի վրա։ Դիտարկվում են գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության և գնահատման առանձնահատկությունները, նրա գաղափարների արդիականությունն ու ազդեցությունը հայ գրականության հետագա զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, պատմաբանների, մանկավարժների, հայագետների, ուսանողների և հայ դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Այս գիրքը նվիրված է Աղվանից աշխարհի պատմությանը՝ որպես Կովկասի հնագույն պետական և մշակութային միավորներից մեկի զարգացման, քաղաքական կառուցվածքի և հարևան ժողովուրդների հետ հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Աղվանքի պետականության ձևավորման փուլերը, վարչական համակարգը, արքայական դինաստիաները և արտաքին քաղաքական կապերը՝ հատկապես Հայաստանի, Վրաստանի, Պարսկաստանի և հետագայում արաբական խալիֆայության հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում քրիստոնեության ընդունմանը և դրա ազդեցությանը Աղվանից հասարակության մշակութային ու հոգևոր կյանքի վրա, ինչպես նաև եկեղեցական կազմակերպվածության զարգացմանը։ Հեղինակը վերլուծում է նաև Աղվանից պատմագրական ավանդույթները և դրանց արտացոլումը միջնադարյան աղբյուրներում՝ փորձելով վերականգնել տարածաշրջանի պատմական պատկերը բազմաբնույթ աղբյուրների հիման վրա։ Նյութը կարևոր է Կովկասի պատմության, միջնադարյան քաղաքական գործընթացների և տարածաշրջանային ինքնությունների ձևավորման ուսումնասիրության համար։