Ազգային ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, քառասունութերորդ նիստ

Geography

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ենթահանքաստիճաններով բացահանքերի մշակման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը և դրանց հիմնական տեխնոլոգիական պարամետրերի հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել բաց եղանակով հանքավայրերի շահագործման այնպիսի կազմակերպման եղանակները, որոնց դեպքում հանքաստիճանը բաժանվում է առանձին ենթահանքաստիճանների՝ հնարավորություն տալով ավելի արդյունավետ կառավարել հանքաքարի և մակաբացման ապարների հանման գործընթացը։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են բացահանքի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական տարրերը, ենթահանքաստիճանների բարձրությունը, լայնությունը, թեքության անկյունները, աշխատանքային հանքակողերի երկրաչափական պարամետրերը, ինչպես նաև հանքային զանգվածի տեղափոխման և արդյունահանման հերթականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեռնային ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկություններին և դրանց ազդեցությանը բացահանքի կայունության ու շահագործման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել հորատապայթեցման աշխատանքների կազմակերպումը, բարձման և տեղափոխման տեխնիկան, աշխատանքային ճակատի ձևավորումը, հանքաքարի և մակաբացման ապարների տարանջատված արդյունահանումը և դրանց տեղափոխման օպտիմալ սխեմաները։ Ենթահանքաստիճանների կիրառումը հատկապես կարևոր է բարդ երկրաբանական կառուցվածք ունեցող կամ տարբեր ֆիզիկամեխանիկական հատկություններով ապարներից կազմված հանքավայրերի դեպքում, քանի որ համապատասխան պարամետրերի ընտրությունը կարող է ազդել ինչպես արդյունահանման կորուստների և աղքատացման, այնպես էլ լեռնային աշխատանքների անվտանգության և արտադրողականության վրա։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է տեխնոլոգիական պարամետրերի հիմնավորումը՝ հաշվի առնելով հանքավայրի երկրաբանական կառուցվածքը, հանքամարմնի տեղադրման պայմանները, ապարների ամրությունը, հանքավայրի խորությունը, օգտագործվող լեռնային մեքենաների տեխնիկական հնարավորությունները և նախատեսվող արտադրողականությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր տեխնոլոգիական սխեմաների համեմատական արդյունավետությունը՝ ըստ աշխատանքի ինքնարժեքի, էներգիայի և նյութական ռեսուրսների ծախսերի, հանքաքարի կորզման աստիճանի և բացահանքի կայունության։ Մաթեմատիկական հաշվարկների, լեռնատեխնիկական մոդելավորման և արտադրական տվյալների վերլուծության միջոցով հնարավոր է որոշել ենթահանքաստիճանների այնպիսի օպտիմալ չափեր և փոխդասավորություն, որոնք ապահովում են տեխնոլոգիական գործընթացների անվտանգ և արդյունավետ իրականացում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել բացահանքերի նախագծման և վերակառուցման, հանքավայրերի շահագործման տեխնոլոգիական սխեմաների ընտրության, լեռնային աշխատանքների կազմակերպման և արդյունահանման տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների բարելավման համար։

Other Subjects

Կենսագործունեության անվտանգություն բաժինը ուսումնասիրում է մարդու կյանքի, առողջության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հիմնարար սկզբունքները՝ տարբեր վտանգավոր իրավիճակներում։ Այն ընդգրկում է գիտելիքների և գործնական հմտությունների ամբողջություն, որոնք անհրաժեշտ են անվտանգ վարքագիծ ձևավորելու համար ինչպես առօրյա կյանքում, այնպես էլ արտակարգ իրավիճակներում։ Այս բաժինը նպատակ ունի սովորեցնել մարդկանց ճանաչել վտանգները, կանխել դրանց առաջացումը և ճիշտ արձագանքել տարբեր ռիսկային իրավիճակներում՝ նվազեցնելով վնասների հավանականությունը։ Կենսագործունեության անվտանգության մեջ ուսումնասիրվում են հիմնական վտանգների տեսակները՝ բնական (երկրաշարժ, ջրհեղեղ, սողանք), տեխնածին (հրդեհներ, քիմիական վթարներ, արդյունաբերական աղետներ), ինչպես նաև սոցիալական և կենցաղային վտանգներ։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում հրդեհային անվտանգության կանոնները, էլեկտրական սարքավորումների անվտանգ օգտագործումը, ճանապարհային երթևեկության կանոնները և առաջին օգնության հիմունքները։ Բաժինը նաև ընդգծում է առողջ ապրելակերպի նշանակությունը՝ ներառելով ճիշտ սնունդ, հիգիենա, ֆիզիկական ակտիվություն և վնասակար սովորություններից խուսափում, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու անվտանգության և առողջության վրա։ Ժամանակակից պայմաններում մեծ նշանակություն ունի տեղեկատվական անվտանգությունը և տեխնոլոգիական ռիսկերի կառավարումը, քանի որ նոր տեխնոլոգիաները նույնպես կարող են վտանգներ ստեղծել։ Կենսագործունեության անվտանգության ուսուցումը նպաստում է պատասխանատու վարքագծի ձևավորմանը, հասարակության իրազեկվածության բարձրացմանը և արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ որոշումներ կայացնելու ունակության զարգացմանը։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է նանոչափական հիշող սարքերի նախագծման և թեստավորման գործընթացներում կիրառվող RTL (ռեգիստրային փոխանցումների մակարդակ) թեստային լուծումներ գեներացնող կոմպիլյատորների բնութագրերի գնահատման և վերլուծության գործիքային միջոցների մշակմանը։ Քննարկվում են ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային համակարգերում հիշող սարքերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ֆունկցիոնալ ստուգման մեթոդները և ավտոմատացված թեստավորման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմպիլյատորների աշխատանքի հիմնական ցուցանիշների որոշմանը, գեներացվող RTL նկարագրությունների որակի գնահատմանը, թեստային ծածկույթի վերլուծությանը և նախագծման գործընթացում հնարավոր սխալների հայտնաբերմանը։ Ուսումնասիրվում են ծրագրային գործիքների մշակման սկզբունքները, թեստային լուծումների ավտոմատ գեներացման մեխանիզմները, ինչպես նաև տարբեր տեխնոլոգիական մոտեցումների համեմատական գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նախագծման ավտոմատացման համակարգերի կատարելագործմանը, հաշվարկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և կիսահաղորդչային հիշող սարքերի հուսալիության ապահովման խնդիրներին։ Աշխատությունը կարևորում է նանոէլեկտրոնիկայի ոլորտում ծրագրային և ապարատային նախագծման փոխկապակցվածությունը՝ նպաստելով թեստավորման գործընթացների ճշգրտության, արագության և արդյունավետության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի մասնագետների, թվային համակարգերի նախագծողների, ծրագրային ապահովման մշակողների, հետազոտողների և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Ներածություն 1. Աշխատավարձի էությունը, տեսակները և սկզբունքները 2. Աշխատավարձի ձևերը և համակարգերը ա) տարիֆային համակարգ 3. Աշխատավարձի ձևերի և համակարգերի արդյունավետ կիրառման պայմանները 4. Աշխատավարձի կատարելագործման ուղիները և տնտեսության արդյունավետությունը արդի փուլում Ձեռնարկության օրինակ Եզրակացութուն

Finance

Նյութը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը դրամավարկային քաղաքականության շրջանակներում՝ ուշադրություն դարձնելով մակրոտնտեսական և ֆինանսական ռիսկերի կանխարգելմանը, դրանց ազդեցության մեղմացմանը և ֆինանսական համակարգի դիմադրողականության բարձրացմանը։ Ֆինանսական կայունությունը ենթադրում է այնպիսի պայմանների ձևավորում, որոնց դեպքում ֆինանսական համակարգը կարողանում է արդյունավետորեն իրականացնել խնայողությունների ներգրավման, վարկավորման, վճարումների և ռիսկերի վերաբաշխման գործառույթները՝ միաժամանակ պահպանելով կայունությունը ներքին և արտաքին տնտեսական ցնցումների պայմաններում։ Ուսումնասիրության առանցքում կարող է գտնվել դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքների՝ քաղաքականության տոկոսադրույքի, բաց շուկայի գործառնությունների, պարտադիր պահուստավորման և իրացվելիության կառավարման միջոցով ֆինանսական պայմանների վրա ազդեցության գնահատումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գնաճի և ֆինանսական կայունության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ գների կայունության ապահովմանն ուղղված քաղաքական որոշումները կարող են ազդել վարկավորման ծավալների, ակտիվների գների, փոխարժեքի, տոկոսադրույքների և ֆինանսական միջնորդության ընդհանուր մակարդակի վրա։ Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում ֆինանսական կայունության վրա էական ազդեցություն կարող են ունենալ նաև արտաքին գործոնները՝ միջազգային տոկոսադրույքների փոփոխությունները, կապիտալի հոսքերը, փոխարժեքային տատանումները, արտաքին առևտրի պայմանները և համաշխարհային ֆինանսական շուկաների զարգացումները։ Նյութը կարող է ուսումնասիրել նաև ֆինանսական համակարգի հիմնական ռիսկերը՝ վարկային, շուկայական, իրացվելիության և արժութային ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը բանկային համակարգի և տնտեսության վրա։ Կարևոր ուղղություն է մակրոպրուդենցիալ քաղաքականության և դրամավարկային քաղաքականության փոխլրացման հարցը, քանի որ ֆինանսական կայունության ապահովումը հաճախ պահանջում է ոչ միայն տոկոսադրույքային գործիքների կիրառում, այլև ֆինանսական համակարգում կուտակվող համակարգային ռիսկերի նպատակային սահմանափակում։ Վերլուծության շրջանակում կարող են դիտարկվել բանկերի կապիտալի և իրացվելիության մակարդակները, վարկային պորտֆելի որակը, ֆինանսական միջնորդության խորությունը և ֆինանսական շուկաների նկատմամբ վստահությունը։ Ֆինանսական կայունության համար կարևոր է նաև դրամավարկային քաղաքականության կանխատեսելիությունն ու հաղորդակցության արդյունավետությունը, քանի որ շուկայի մասնակիցների սպասումները կարող են էապես ազդել տոկոսադրույքների, փոխարժեքի և ներդրումային որոշումների վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև սթրես-թեստավորման և ֆինանսական ռիսկերի վաղ հայտնաբերման մեխանիզմներին, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել համակարգի դիմադրողականությունը տարբեր բացասական սցենարների նկատմամբ։ Հայաստանի պայմաններում կարևոր խնդիր է դրամավարկային և ֆինանսական քաղաքականության գործիքների այնպիսի համադրման ձևավորումը, որը թույլ կտա միաժամանակ պահպանել գների և ֆինանսական համակարգի կայունությունը՝ առանց տնտեսական ակտիվության վրա անհամաչափ բացասական ազդեցության։ Ընդհանուր առմամբ, թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու դրամավարկային քաղաքականության դերը ՀՀ ֆինանսական կայունության պահպանման գործում, բացահայտելու ֆինանսական համակարգի նկատմամբ առկա ներքին և արտաքին ռիսկերը և գնահատելու այն քաղաքական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի ֆինանսական համակարգի կայունությանը, ճկունությանը և երկարաժամկետ զարգացմանը։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում երկարաժամկետ կայուն տնտեսական աճի ապահովման արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով մակրոտնտեսական քաղաքականության, կառուցվածքային բարեփոխումների և ինստիտուցիոնալ զարգացման փոխազդեցությունը տնտեսական աճի կայունության վրա։ Գրքում վերլուծվում են տնտեսական աճի հիմնական աղբյուրները՝ ներդրումներ, արտադրողականության բարձրացում, մարդկային կապիտալի զարգացում և տեխնոլոգիական առաջընթաց, ինչպես նաև դրանց սահմանափակող գործոնները՝ արտաքին շուկաների կախվածություն, կառուցվածքային անհամաչափություններ և ինստիտուցիոնալ թուլություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ֆինանսական քաղաքականությանը, դրամավարկային կարգավորումներին և հարկաբյուջետային համակարգի դերին տնտեսական կայունության ապահովման գործընթացում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև արտաքին տնտեսական միջավայրի ազդեցությունները, մասնավորապես՝ գլոբալ շուկաների տատանումները, տարածաշրջանային ինտեգրացիոն գործընթացները և դրանց հետևանքները Հայաստանի տնտեսական զարգացման համար։ Վերլուծվում են նաև կայուն զարգացման սկզբունքները, աղքատության կրճատման և եկամուտների բաշխման խնդիրները՝ որպես երկարաժամկետ աճի կարևոր բաղադրիչներ։ Գրքի նպատակն է բացահայտել տնտեսական աճի կառուցվածքային խոչընդոտները և առաջարկել քաղաքականության արդյունավետ ուղղություններ՝ ապահովելու համար ավելի դիմացկուն և ներառական տնտեսական զարգացում։