Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ երրորդ

Economics

Աշխատությունը նվիրված է հարկային համակարգի և արտադրական ոլորտի զարգացման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ հարկային քաղաքականությունը դիտարկելով որպես տնտեսական ակտիվության, ներդրումների և ձեռնարկատիրական գործունեության վրա ազդող կարևոր գործոն։ Հետազոտության կենտրոնում հարկերի կառուցվածքի, հարկային բեռի, հարկային վարչարարության և տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության միջև ձևավորվող հարաբերություններն են։ Քննվում է, թե հարկային քաղաքականության տարբեր մեխանիզմներն ինչպես կարող են անդրադառնալ արտադրության ծավալների, ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, ներդրումային որոշումների, արտադրական ծախսերի և մրցունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղղակի և անուղղակի հարկերի տնտեսական ազդեցությանը, հարկային պարտավորությունների ձևավորմանը, արտոնությունների և խթանների կիրառման նպատակահարմարությանը, ինչպես նաև հարկային համակարգի կանխատեսելիության ու պարզության նշանակությանը գործարար միջավայրի համար։ Ուսումնասիրվում են հարկային վարչարարության արդյունավետության, հաշվետվողականության, հարկային կարգապահության և տնտեսավարողների ու պետական մարմինների փոխհարաբերությունների խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե հարկային քաղաքականությունն ինչպես կարելի է համադրել պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման և արտադրական գործունեության զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ձևավորման նպատակների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել արդյունաբերական և այլ արտադրական կազմակերպությունների տնտեսական ցուցանիշները, հարկային բեռի կառուցվածքը, ներդրումային ակտիվության փոփոխությունները և հարկային միջավայրի ազդեցությունը ձեռնարկությունների ռազմավարական որոշումների վրա։ Դիտարկվում է նաև ստվերային տնտեսական գործունեության սահմանափակման, հարկային բազայի ընդլայնման և հավասար մրցակցային պայմանների ապահովման նշանակությունը։ Հարկային համակարգի կատարելագործումը ներկայացվում է որպես համալիր գործընթաց, որը պահանջում է հաշվի առնել ոչ միայն հարկերի դրույքաչափերը, այլև վարչարարության որակը, օրենսդրական կայունությունը, տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ձեռնարկությունների զարգացման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հարկային քաղաքականության, հանրային ֆինանսների և արտադրության տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով այնպիսի մեխանիզմների ձևավորման հնարավորությունները, որոնք կարող են նպաստել արդյունավետ հարկային համակարգի և արտադրական ոլորտի կայուն զարգացման միջև հավասարակշռության ապահովմանը։

Biology

Սա գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է սթրեսային ազդեցության պայմաններում բջջային թաղանթների լիպիդային բաղադրիչի նյութափոխանակության փոփոխությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարբեր տեսակի սթրեսային գործոնների ազդեցությամբ լիպիդների սինթեզի, քայքայման և վերակազմավորման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց դերը բջջաթաղանթների կառուցվածքային ամբողջականության և ֆունկցիոնալ հատկությունների պահպանման գործում։ Ուսումնասիրվում են լիպիդային պերօքսիդացման մեխանիզմները, հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգերի ակտիվությունը և բջջի հարմարվողական պատասխանները, որոնք նպաստում են վնասվածքների սահմանափակմանը կամ վերականգնմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական այն փոփոխություններին, որոնք տեղի են ունենում բջջային մակարդակում սթրեսի պայմաններում և կարող են ազդել օրգանիզմի ընդհանուր կենսագործունեության վրա։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի կենսաքիմիայի, բջջային կենսաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և բժշկական գիտությունների համար՝ նպաստելով սթրեսի ազդեցության մեխանիզմների, բջջային վնասվածքների և դրանց կանխարգելման կամ շտկման հնարավոր ուղիների ավելի խորը ըմբռնմանը։

Other Subjects

Այս գիրքը նախատեսված է խմբերի տեսության հիմունքների և կիրառական խնդիրների համակարգված ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով թե՛ տեսական նյութը, թե՛ մեծ քանակությամբ վարժություններ՝ թեմայի խորացված յուրացման նպատակով։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում խմբերի հիմնական հատկություններին, ենթախմբերին, ցիկլիկ և վերջավոր խմբերին, գեներատորներին և հարաբերություններին, ինչպես նաև հոմոմորֆիզմների ու իզոմորֆիզմների գաղափարներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լագրանժի թեորեմին, նորմալ ենթախմբերին և ֆակտոր խմբերին, որոնք կարևոր դեր ունեն ալգեբրայի կառուցվածքային ուսումնասիրության մեջ։ Խնդիրների բաժինը ներառում է տարբեր բարդության վարժություններ՝ սկսած հիմնական հաշվարկներից մինչև ավելի խորքային ապացուցողական առաջադրանքներ, որոնք նպաստում են տրամաբանական մտածողության և ալգեբրական ինտուիցիայի զարգացմանը։ Գիրքը օգտակար է մաթեմատիկայի ուսանողների, դասախոսների և ալգեբրայի հետազոտությամբ հետաքրքրվողների համար՝ ապահովելով ամուր հիմք խմբերի տեսության ուսումնասիրության և կիրառման համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է գերմեծ ինտեգրալ սխեմաներում էլեկտրամիգրացիայի կանոնների ստուգման միջոցների մշակմանը՝ միկրոէլեկտրոնային համակարգերի նախագծման հուսալիության և ավտոմատացված ստուգման գործընթացների կատարելագործման համատեքստում։ Քննարկվում են էլեկտրամիգրացիայի ֆիզիկական հիմունքները, մետաղական հաղորդիչներում էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ ատոմների տեղաշարժի մեխանիզմները և դրանց հետևանքով առաջացող կառուցվածքային փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտեգրալ սխեմաների միջմիացումների հուսալիությանը, հաղորդիչների վնասման հնարավոր պատճառներին, հոսանքի խտության և ջերմաստիճանի ազդեցությանը, ինչպես նաև էլեկտրամիգրացիայի հետևանքով առաջացող խափանումների կանխարգելման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են գերմեծ ինտեգրալ սխեմաների նախագծման տեխնոլոգիական սահմանափակումները, էլեկտրական միացումների երկրաչափական պարամետրերը և դրանց համապատասխանությունը հուսալիության ապահովման պահանջներին։ Դիտարկվում են էլեկտրամիգրացիայի կանոնների ավտոմատացված ստուգման ալգորիթմները, սխեմաների կառուցվածքային տվյալների մշակման մեթոդները և նախագծային խախտումների հայտնաբերման հնարավորությունները։ Կարևորվում են էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման համակարգերի կիրառումը, ստուգման գործընթացների արագագործությունը, հաշվարկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և մեծածավալ նախագծային տվյալների վերլուծությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են մշակվել ծրագրային միջոցներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու հաղորդիչների և միջմիացումների համապատասխանությունը սահմանված էլեկտրամիգրացիոն պահանջներին, հայտնաբերելու հնարավոր վտանգավոր հատվածները և ներկայացնելու ստուգման արդյունքները։ Անդրադարձ է կատարվում հոսանքի բաշխման, հաղորդիչների չափերի, ջերմային պայմանների և տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությանը սխեմաների երկարաժամկետ աշխատանքի հուսալիության վրա։ Առանձնացվում են ստուգման կանոնների ձևակերպման, նախագծային տվյալների ներկայացման, սխալների դասակարգման և ավտոմատացված վերլուծության ճշգրտության բարձրացման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև մշակվող միջոցների ինտեգրումը ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և ֆիզիկական ստուգման ընդհանուր գործընթացներում։ Աշխատությունը նշանակություն ունի միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման և կիսահաղորդչային սարքերի հուսալիության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել միկրոէլեկտրոնիկայի ինժեներների, ինտեգրալ սխեմաների նախագծողների, ծրագրային ապահովման մշակողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Psychology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հանրային ծառայողների հոգեկան աշխատունակության կարգավորման նպատակով տեսաձայնային ներազդման մեթոդի արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը վերաբերում է այն հոգեբանական մեխանիզմների բացահայտմանը, որոնց միջոցով նպատակային տեսողական և լսողական ազդակների կիրառումը կարող է նպաստել մարդու հոգեկան վիճակի, ուշադրության, աշխատունակության և գործունեության արդյունավետության կարգավորմանը։ Աշխատանքը պաշտպանվել է 2019 թվականին՝ Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում, ընդհանուր հոգեբանության, հոգեբանության տեսության և պատմության ու անձի հոգեբանության մասնագիտությամբ։ Հետազոտության շրջանակում հանրային ծառայողի աշխատանքային գործունեությունը դիտարկվում է որպես բարձր պատասխանատվություն, ուշադրության կենտրոնացում և հոգեկան ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում պահանջող մասնագիտական գործընթաց։ Այդ համատեքստում ուսումնասիրվում են հոգեկան աշխատունակության վրա ազդող գործոնները, հոգնածության և լարվածության առաջացման հնարավոր պատճառները, ուշադրության կայունությունը, հուզական վիճակի կարգավորումը և արդյունավետ աշխատանքային գործունեության պահպանման պայմանները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում տեսաձայնային ներազդմանը՝ որպես հոգեբանական ազդեցության մեթոդի, որի միջոցով հնարավոր է նպատակային կերպով ներգործել անձի հոգեկան վիճակի և ֆունկցիոնալ ակտիվության վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել մեթոդի տեսական հիմնավորումը, դրա կիրառման պայմանների սահմանումը, փորձարարական ուսումնասիրության իրականացումը և ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծությունը։ Արդյունավետության գնահատման համար կարող են դիտարկվել ուշադրության, աշխատունակության, հոգեկան լարվածության, հուզական կայունության և այլ հոգեբանական ցուցանիշների փոփոխությունները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև հանրային ծառայության առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ ծառայողի գործունեության արդյունավետությունը կապված է ոչ միայն մասնագիտական գիտելիքների և հմտությունների, այլև հոգեբանական պատրաստվածության և կայունության հետ։ Այս թեմայի վերաբերյալ հայկական հոգեբանական հետազոտություններում նույնպես ընդգծվում է հանրային ծառայողների հոգեբանական պատրաստվածության, գնահատման և հոգեբանական աջակցության նշանակությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հանրային կառավարման համակարգում աշխատակիցների հոգեբանական ապահովման, աշխատանքային արդյունավետության պահպանման, հոգեկան ծանրաբեռնվածության կառավարման և մասնագիտական գործունեության համար բարենպաստ հոգեբանական պայմանների ձևավորման գործում։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բազմամետաղային հանքանյութերից գունավոր մետաղների և երկաթի կորզման հիդրոմետալուրգիական գործընթացների տեսական և տեխնոլոգիական հիմունքների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հանքաքարերի կազմը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանցից մետաղների արդյունահանման ֆիզիկաքիմիական մեխանիզմները։ Աշխատությունում ներկայացվում են հիդրոմետալուրգիայի հիմնական փուլերը՝ լվացման (լիչինգ), լուծույթների մաքրման, մետաղների կուտակման և վերականգնման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բազմամետաղային հանքավայրերի առանձնահատկություններին և դրանց արդյունաբերական վերամշակման հնարավորություններին՝ հաշվի առնելով հումքի բարդ կազմը և արժեքավոր տարրերի համատեղ առկայությունը։ Վերլուծվում են մետաղների կորզման նոր տեխնոլոգիական մոտեցումները, քիմիական ռեագենտների կիրառման արդյունավետությունը, գործընթացների էներգետիկ և տնտեսական ցուցանիշները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման ուղիները։ Աշխատությունը նաև առաջարկում է տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք կարող են բարձրացնել մետաղների կորզման տոկոսը և ապահովել հումքի ավելի լիարժեք օգտագործում։ Հետազոտությունը կարևոր է լեռնամետալուրգիայի, քիմիական տեխնոլոգիաների, նյութագիտության և արդյունաբերական ինժեներիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով Հայաստանի հանքարդյունաբերության գիտական և տեխնոլոգիական զարգացմանը։