Ազգային ժողովի արձանագրություններ․ տասներկուերորդ նիստ

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Դավթի սաղմոսներին՝ աստվածաշնչյան հոգևոր պոեզիայի և աղոթական գրականության կարևորագույն ժողովածուներից մեկին։ Սաղմոսները քրիստոնեական և հրեական կրոնական ավանդույթներում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում՝ արտահայտելով մարդու հավատը, Աստծուն ուղղված աղոթքը, գոհաբանությունը, ապաշխարությունը, հույսը և հոգևոր մխիթարության որոնումը։ Դրանք ընդգրկում են մարդկային ապրումների լայն շրջանակ՝ ուրախությունից ու երախտագիտությունից մինչև տագնապ, զղջում և օգնության հայց։ Սաղմոսների գեղարվեստական արտահայտչականությունը պայմանավորված է պատկերավոր լեզվով, բանաստեղծական կառուցվածքով, կրկնություններով և հուզական անմիջականությամբ, որոնց շնորհիվ դրանք դարեր շարունակ պահպանել են իրենց նշանակությունը թե՛ անհատական աղոթքի, թե՛ համայնական պաշտամունքի մեջ։ Սաղմոսարանը կարևոր տեղ ունի քրիստոնեական եկեղեցական կյանքում՝ օգտագործվելով ժամերգությունների, ծիսական արարողությունների և անձնական հոգևոր ընթերցանության ընթացքում։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է աստվածաշնչյան գրականության, կրոնական մտածողության և հոգևոր պոեզիայի ուսումնասիրության համար։ Սաղմոսների բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու մարդու և Աստծո հարաբերությանը, արդարության ու ողորմության գաղափարներին, կյանքի դժվարությունների հաղթահարմանը և հավատքի միջոցով ներքին խաղաղություն գտնելու ձգտմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն կրոնական գրքի պատմության, Աստվածաշնչի տեքստերի տարածման և հայալեզու հոգևոր գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբաններին, աստվածաշնչագետներին, կրոնական գրականությամբ և հայ գրքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է անձի արժանապատվության՝ որպես հիմնարար սահմանադրաիրավական արժեքի պաշտպանության տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի շրջանակում։ Քննության կենտրոնում են արժանապատվության իրավական բովանդակությունը, մարդու հիմնարար իրավունքների համակարգում դրա նշանակությունը և պետական իշխանության մարմինների պարտականությունները՝ այն հարգելու, պաշտպանելու և հնարավոր խախտումները կանխելու ուղղությամբ։ Արժանապատվությունը դիտարկվում է որպես մարդու իրավական կարգավիճակի առանցքային հիմքերից մեկը, որը սերտորեն փոխկապակցված է անձնական ազատության, հավասարության, մասնավոր կյանքի, ֆիզիկական և հոգեբանական անձեռնմխելիության, պատվի ու հեղինակության պաշտպանության և այլ իրավունքների հետ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են սահմանադրական նորմերը, օրենսդրական կարգավորման մեխանիզմները և իրավական պաշտպանության միջոցները, որոնց միջոցով անձը կարող է պաշտպանել իր իրավունքները պետական մարմինների, պաշտոնատար անձանց կամ այլ սուբյեկտների գործողությունների հետևանքով առաջացած միջամտություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության բացասական և դրական պարտավորությունների հարաբերակցությանը. մի կողմից՝ պետական մարմինները պետք է ձեռնպահ մնան մարդու արժանապատվությանը անհամաչափ միջամտությունից, մյուս կողմից՝ անհրաժեշտ են արդյունավետ իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներ հնարավոր խախտումները կանխելու և դրանց հետևանքները վերացնելու համար։ Քննության են առնվում դատական պաշտպանության, սահմանադրական վերահսկողության և մարդու իրավունքների պաշտպանության այլ իրավական կառուցակարգերի դերը, ինչպես նաև իրավական պաշտպանության արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արժանապատվության պաշտպանության խնդրին քրեական արդարադատության, ազատությունից զրկման, վարչական հարաբերությունների, սոցիալական պաշտպանության և պետական ծառայությունների մատուցման համատեքստերում, որտեղ անձը կարող է գտնվել պետության նկատմամբ առավել խոցելի վիճակում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև ազգային իրավակարգավորման և մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների համադրություն՝ բացահայտելու դրանց փոխազդեցությունն ու իրավական պաշտպանության զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն սահմանադրական իրավունքի և մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտների համար՝ նպաստելով արժանապատվության իրավական բովանդակության հստակեցմանը, պաշտպանության մեխանիզմների արդյունավետության գնահատմանը և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործման ուղղությունների ձևավորմանը։

Technology

Ուսումնական ձեռնարկը նվիրված է ջերմատեխնիկայի տեսական հիմքերի և ջերմափոխանակության գործընթացների ուսումնասիրմանը՝ ներառելով ջերմության փոխանցման հիմնական օրինաչափությունները, դրանց մաթեմատիկական նկարագրությունը և տեխնիկական համակարգերում կիրառման առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են ջերմության փոխանցման երեք հիմնական եղանակները՝ ջերմահաղորդականությունը, կոնվեկցիան և ճառագայթումը, դրանց ֆիզիկական էությունը, բնութագրող մեծությունները և փոխազդեցության պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պինդ մարմիններում, հեղուկներում և գազերում ջերմության տարածման գործընթացներին, ինչպես նաև տարբեր նյութերի ջերմաֆիզիկական հատկությունների ազդեցությանը ջերմափոխանակության ինտենսիվության վրա։ Քննարկվում են ջերմահաղորդականության դիֆերենցիալ հավասարումները, սահմանային և սկզբնական պայմանները, ջերմային դիմադրության հասկացությունը և ջերմային հոսքերի հաշվարկման մեթոդները։ Ուսումնասիրվում են կայուն և ոչ կայուն ջերմային ռեժիմները, հարթ և գլանային պատերով ջերմափոխանակությունը, բազմաշերտ կառուցվածքներում ջերմության փոխանցումը և ջերմամեկուսացման սկզբունքները։ Կարևորվում են կոնվեկտիվ ջերմափոխանակության օրինաչափությունները, հեղուկների ու գազերի շարժման բնույթը, ինչպես նաև բնական և հարկադրական կոնվեկցիայի տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմային ճառագայթման ֆիզիկական հիմքերին, մակերևույթների ճառագայթային հատկություններին և շրջապատող միջավայրի հետ էներգափոխանակությանը։ Ձեռնարկում կարող են ներառվել հաշվարկային օրինակներ, բանաձևերի կիրառման մեթոդներ, ջերմափոխանակիչների աշխատանքի վերլուծություն և տարբեր տեխնիկական խնդիրների լուծման մոտեցումներ։ Նյութը նպաստում է ջերմային գործընթացների վերաբերյալ համակարգված գիտելիքների ձևավորմանը, ինժեներական հաշվարկների կատարման և տեխնիկական համակարգերի ջերմային ռեժիմների գնահատման հմտությունների զարգացմանը։ Այն օգտակար է էներգետիկայի, մեքենաշինության, շինարարության, ջերմաէներգետիկայի և հարակից մասնագիտությունների ուսանողների, դասախոսների ու ինժեներատեխնիկական մասնագետների համար։

Mathematics

Այս աշխատությունը նվիրված է շարժվող օբյեկտի հայտնաբերման և վերահսկման գործընթացների օպտիմալացման հետազոտությանը՝ կիրառելով երաշխավորված որոնման մեթոդներ, որոնք ապահովում են արդյունքի հուսալիությունը նույնիսկ անորոշության պայմաններում։ Վերլուծվում են կառավարման ալգորիթմների կառուցվածքները, օբյեկտի շարժման մոդելները, ճշգրիտ և մոտավոր գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև որոշում կայացնելու ռազմավարությունների ընտրությունը՝ օպտիմալ արդյունքի հասնելու համար։ Գործում են տեսական մաթեմատիկական մոդելներ և թվային սիմուլյացիաներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է նվազագույնի հասցնել որոնման ժամանակը, ռեսուրսների ծախսը և սխալների հավանականությունը, և ինչպես է ռազմավարության ճշգրտությունն ազդում համակարգի արդյունավետության վրա։ Աշխատանքը օգտակար է ավտոմատացված վերահսկման համակարգերի, ռոբոտաշինության և ռազմական տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ուսումնասիրում են շարժվող օբյեկտների հայտնաբերման և վերահսկման օպտիմալ մեթոդները։

French

Աշխատանքը նախատեսված է ֆրանսերեն և հայերեն լեզուներով հաղորդակցվելու, առօրյա խոսակցական հմտությունները զարգացնելու և երկու լեզուների միջև գործնական կապ հաստատելու համար։ Այն զրուցարանի բնույթ ունեցող լեզվական ձեռնարկ է, որի հիմնական նպատակը տարբեր իրավիճակներում անհրաժեշտ բառերի, արտահայտությունների և խոսքային ձևերի ներկայացումն է։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել օտար լեզուների ուսուցման և տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերի միջև հաղորդակցության զարգացման գործում՝ հատկապես այն ժամանակաշրջանում, երբ անձնական, առևտրական, կրթական և ճանապարհորդական կապերն ավելի մեծ պահանջ էին առաջացնում լեզուների գործնական իմացության նկատմամբ։ Ֆրանսերեն-հայերեն զուգադրումը հնարավորություն է տալիս համեմատել երկու լեզուների արտահայտչամիջոցները, յուրացնել առօրյա խոսքում կիրառվող դարձվածքներն ու հաղորդակցական ձևերը և աստիճանաբար ընդլայնել բառապաշարը։ Ձեռնարկը կարող է օգտակար լինել ինչպես ֆրանսերեն սովորող հայախոսների, այնպես էլ հայերենով հետաքրքրվող ֆրանսախոսների համար։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է լեզվի ուսուցման պատմության, հայ-ֆրանսիական մշակութային շփումների և 19-րդ դարի հայալեզու կրթական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ արտացոլելով գործնակա

Informatics

Այս աշխատությունը նվիրված է ոչ ինքնավար մատրիցների բնութագրերի որոշման նոր մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային գործընթացների ավտոմատացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական և կիրառական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են բարդ մատրիցային համակարգերի հատկությունների ճշգրիտ գնահատմանը, հաշվարկների արդյունավետության բարձրացմանը և մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են թվային վերլուծության, գծային հանրահաշվի և ալգորիթմական լուծումների արդիական խնդիրները, ներկայացվում են հաշվարկային ալգորիթմների կառուցման սկզբունքները, դրանց ծրագրային իրագործման առանձնահատկությունները և ավտոմատացված հաշվարկային համակարգերում կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկների ճշգրտության, արագագործության և հուսալիության բարձրացմանը, ինչպես նաև գիտական և ինժեներական խնդիրների լուծման ընթացքում մշակված մեթոդների գործնական կիրառությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, համակարգչային գիտության և ինժեներական ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ծրագրավորողներին, ասպիրանտներին և բուհերի ուսանողներին, որոնք զբաղվում են մաթեմատիկական մոդելավորմամբ, թվային հաշվարկներով և ալգորիթմների մշակմամբ։