Ազգային ժողովի արձանագրություններ․ տասներկուերորդ նիստ

Literature

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հայկական հրաշապատում հեքիաթներում պառավի կերպարի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա ձևավորման առանձնահատկությունները, գեղարվեստական գործառույթները, խորհրդանշական իմաստները և կապը հայկական ժողովրդական աշխարհընկալման հետ։ Հետազոտության կենտրոնում տարեց կնոջ կերպարն է, որը հեքիաթային պատումներում կարող է հանդես գալ տարբեր և երբեմն հակադիր դերերով՝ որպես իմաստուն խորհրդատու, գաղտնի գիտելիքի կրող, փորձության կազմակերպիչ, օգնական, կախարդական ուժերի միջնորդ կամ, ընդհակառակը, բացասական հատկանիշներով օժտված կերպար։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ պառավի կերպարը հայկական բանահյուսության մեջ չի սահմանափակվում միայն տարիքային կամ սոցիալական բնութագրով, այլ հաճախ ձեռք է բերում խորքային խորհրդանշական նշանակություն։ Նրա տարիքը կարող է կապվել կենսափորձի, իմաստության և անցյալի հիշողության հետ, իսկ հեքիաթային աշխարհում նրա ունեցած հատուկ գիտելիքը նրան առանձնացնում է մյուս կերպարներից։ Պառավը երբեմն հայտնվում է հերոսի ճանապարհին՝ փոխանցելով կարևոր տեղեկություն, խորհուրդ կամ առարկա, որը հետագայում վճռորոշ նշանակություն է ունենում սյուժեի զարգացման համար։ Մյուս դեպքերում նա դառնում է հերոսի փորձության կամ ընտրության կարևոր մասնակից՝ ստիպելով նրան դրսևորել խելամտություն, բարություն, համբերություն կամ քաջություն։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նաև պառավի կերպարի երկակի բնույթին։ Մի կողմից նա կարող է մարմնավորել մայրական հոգատարությունը, կենսափորձը, ժողովրդական իմաստությունը և բարեգործությունը, իսկ մյուս կողմից՝ հանդես գալ որպես վտանգավոր, խորամանկ կամ կախարդական ուժ ունեցող հակառակորդ։ Այս երկակիությունը հեքիաթային կերպարին հաղորդում է բազմաշերտություն և թույլ է տալիս ուսումնասիրել բարու ու չարի, իմաստության ու խորամանկության, մարդկայինի ու գերբնականի սահմանագծերը։ Քննության են առնվում նաև կերպարի արտաքին նկարագրությունը, խոսքը, վարքագիծը, գործողությունները և մյուս հերոսների հետ փոխհարաբերությունները։

Pedagogy

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հանրահաշվի ուսուցման գիտամեթոդական հիմունքներին՝ ընդգծելով մաթեմատիկական կրթության տեսական հիմքերի և դասավանդման պրակտիկ մոտեցումների փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են հանրահաշվի ուսուցման հիմնական նպատակներն ու խնդիրները՝ տրամաբանական մտածողության զարգացում, մաթեմատիկական լեզվի ձևավորում, աբստրակցիայի և ընդհանրացման կարողությունների զարգացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման մեթոդներին և ձևերին՝ խնդրակենտրոն ուսուցում, աստիճանական բարդացում, տեսական նյութի և կիրառական խնդիրների համադրություն, ինչպես նաև աշակերտների ինքնուրույն աշխատանքը խթանող մոտեցումներ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ուսումնական նյութի կառուցվածքային կազմակերպման կարևորությունը՝ ալգեբրայական հասկացությունների ձևավորման փուլայնությունը, վարժությունների համակարգված ընտրությունը և ուսուցման արդյունքների գնահատման չափանիշները։ Միաժամանակ դիտարկվում են ժամանակակից մանկավարժական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները՝ ներառյալ տեղեկատվական միջոցները և ինտերակտիվ ուսուցման գործիքները, որոնք նպաստում են հանրահաշվի ավելի արդյունավետ յուրացմանը։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կերպարվեստային գործունեության դերի ուսումնասիրությանը՝ որպես ավագ նախադպրոցական տարիքի երեխաների մտավոր կարողությունների զարգացման և ակտիվացման արդյունավետ միջոց։ Հեղինակը վերլուծում է ստեղծագործական գործունեության ազդեցությունը երեխաների երևակայության, մտածողության, ուշադրության, հիշողության, ընկալման և ճանաչողական ակտիվության ձևավորման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նկարչության, ծեփակերտման, ապլիկացիայի և ստեղծագործական այլ մեթոդների կիրառման մանկավարժական հնարավորությունները, ինչպես նաև ներկայացվում են երեխաների ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանն ու զարգացմանը նպաստող մոտեցումներ։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է դաստիարակի դերը, կրթական միջավայրի կազմակերպումը և հատուկ մեթոդների կիրառումը՝ նախադպրոցական տարիքի երեխաների մտավոր ու ստեղծագործական զարգացման խթանման նպատակով։ Հրատարակությունը նախատեսված է մանկավարժների, նախադպրոցական կրթության մասնագետների, հոգեբանների, ուսանողների և երեխաների զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Geography

Այս աշխատությունը նվիրված է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Հարթց (Harz) տարածաշրջանի մագմատիկ համալիրի երկրաքիմիական առանձնահատկությունների և պետրոգենեզի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տվյալ տարածքի բարդ տեկտոնամագմատիկ էվոլյուցիան և նրա տեղը Կենտրոնական Եվրոպայի երկրաբանական կառուցվածքում։ Գրքում վերլուծվում են մագմատիկ ապարների կազմը, հանքաբանական առանձնահատկությունները և դրանց ձևավորման պայմանները՝ հիմնվելով դաշտային դիտարկումների, քիմիական անալիզների և իզոտոպային տվյալների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարների ծագման աղբյուրների պարզաբանմանը, մագմատիկ տարբեր փուլերի տարանջատմանը և կեղևային ու մանտիական նյութերի փոխազդեցության դերին համալիրի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև տեկտոնական շարժումների ազդեցությունը մագմատիզմի զարգացման վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանի հանքային պաշարների ձևավորման կապը մագմատիկ գործընթացների հետ։ Վերլուծվում են պետրոգենետիկ մոդելները, որոնք բացատրում են ապարների էվոլյուցիան՝ սկսած սկզբնական հալույթներից մինչև վերջնական բյուրեղացման փուլերը։ Գրքի նպատակն է ներկայացնել Հարթցի մագմատիկ համալիրի ձևավորման ամբողջական գիտական պատկերացում՝ համադրելով երկրաքիմիական և պետրոլոգիական տվյալները։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է ազգային առածներին՝ ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության այն տեսակին, որի միջոցով սերունդների կուտակած կենսափորձը, իմաստությունը և աշխարհընկալումը փոխանցվում են կարճ, դիպուկ ու պատկերավոր խոսքի ձևով։ Առածները խտացված արտահայտություններ են, որոնք ամփոփում են կյանքի տարբեր իրավիճակների վերաբերյալ դիտարկումներ, բարոյական սկզբունքներ, հասարակական հարաբերությունների գնահատականներ և գործնական խորհուրդներ։ Դրանցում արտացոլվում են ժողովրդի կենցաղը, սովորույթները, աշխատանքի ու ընտանիքի մասին պատկերացումները, մարդկային բնավորության տարբեր կողմերը և հասարակական վարքի ընդունված չափանիշները։ Առածների լեզվական առանձնահատկություններն են հակիրճությունը, պատկերավորությունը, հաճախակի հանդիպող հակադրությունները, համեմատությունները և փոխաբերական իմաստները, որոնք խոսքը դարձնում են հիշվող ու ազդեցիկ։ Նման ժողովածուները կարևոր դեր ունեն ժողովրդական բանահյուսության պահպանման և ուսումնասիրության գործում, քանի որ գրավոր ձևով ամրագրում են բանավոր ավանդույթում ձևավորված արտահայտությունները։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է հայ ժողովրդի լեզվամտածողության, մշակութային հիշողության, կենցաղային պատկերացումների և բարոյական արժեքների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև լեզվաբանների, բանահավաքների, ազգագրագետների և ժողովրդական իմաստությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Journalism

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հետաքննական լրագրության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության զանգվածային լրատվամիջոցների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել հետաքննական լրագրության դերը հանրային նշանակություն ունեցող խնդիրների բացահայտման, հասարակական վերահսկողության իրականացման և հանրությանն արժանահավատ տեղեկատվություն տրամադրելու գործընթացում։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են հետաքննական լրագրության տեսական և գործնական հիմքերը, դրա հիմնական սկզբունքները, տեղեկատվության որոնման և ստուգման մեթոդները, աղբյուրների հետ աշխատանքի առանձնահատկությունները, փաստերի համադրման և ապացույցների վերլուծության գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ զանգվածային լրատվամիջոցների կողմից իրականացված լրագրողական հետաքննություններին՝ դրանց թեմատիկ ուղղություններին, կիրառված մեթոդներին, տեղեկատվական աղբյուրներին, հրապարակումների կառուցվածքին և հանրային արձագանքին։ Կարող են ուսումնասիրվել կոռուպցիայի, պետական կառավարման, տնտեսության, հասարակական խնդիրների, իրավական և սոցիալական ոլորտների վերաբերյալ հետաքննություններ՝ գնահատելով դրանց հասարակական նշանակությունն ու ազդեցությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև լրագրողների աշխատանքի ընթացքում հանդիպող խնդիրներին, այդ թվում՝ տեղեկատվության հասանելիությանը, աղբյուրների պաշտպանությանը, փաստերի հավաստիության ստուգմանը, իրավական և էթիկական սահմանափակումներին, ինչպես նաև տարբեր շահագրգիռ կողմերի ազդեցությանը։ ՀՀ մեդիա դաշտի օրինակների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել հետաքննական լրագրության զարգացման մակարդակը, բացահայտել դրա ուժեղ և թույլ կողմերը և ներկայացնել մասնագիտական աշխատանքի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել լրագրողների, մեդիա հետազոտողների, ուսանողների և զանգվածային հաղորդակցության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով փաստահեն, պատասխանատու և հանրային նշանակություն ունեցող լրագրության զարգացմանը։