Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքները
Աշխատությունը նվիրված է Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքների ուսումնասիրությանը՝ որպես հայկական պատմաճարտարապետական ժառանգության կարևոր հուշարձանների։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են մելիքական ապարանքների կառուցման պատմական պայմանները, դրանց տեղադրությունը, ճարտարապետական հորինվածքը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, շինարարական նյութերը և գեղարվեստական ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարանքների գործառույթներին, որոնք միաժամանակ կապված էին իշխանական բնակության, վարչական կառավարման, պաշտպանության և հասարակական կյանքի կազմակերպման հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Արցախի և Սյունիքի մելիքական իշխանությունների քաղաքական ու սոցիալական կառուցվածքի, նրանց կենցաղի և մշակութային միջավայրի մասին՝ ճարտարապետական հուշարձանների ուսումնասիրության միջոցով։ Կարևորվում է նաև ապարանքների փոխկապակցվածությունը ամրոցների, եկեղեցիների, բնակավայրերի և պաշտպանական այլ կառույցների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս դրանք դիտարկել ոչ թե առանձին շինություններ, այլ պատմական բնակավայրերի և պաշտպանական համակարգերի բաղկացուցիչ մասեր։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև հուշարձանների պահպանության և գիտական փաստագրման տեսանկյունից, քանի որ դրանց նյութական ժառանգությունը կարևոր աղբյուր է հայկական ճարտարապետության զարգացման, տեղական շինարարական ավանդույթների և տարածաշրջանի պատմամշակութային կյանքի ուսումնասիրման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, պատմաբաններին, հնագետներին, արվեստաբաններին, հայագետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական պատմաճարտարապետական հուշարձաններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-21
History
The Armenian kingdom and the Mamluks
Այս գիրքը նվիրված է Կիլիկյան հայկական թագավորության և Մամլուքյան պետության միջև ձևավորված քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի բարդ քաղաքական միջավայրն է, որտեղ հայկական թագավորությունը ստիպված էր վարել բազմաշերտ արտաքին քաղաքականություն՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի խոշոր ուժերի շահերը, ռազմական սպառնալիքները և դաշնակցային հարաբերությունների փոփոխվող համակարգը։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են հայ-մամլուքյան հարաբերությունների ձևավորման պատմական նախադրյալները, երկու պետությունների միջև հակասությունների հիմնական պատճառները և ռազմական առճակատումների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հարաբերությունները սահմանափակված չէին միայն ռազմական բախումներով․ դրանք ներառում էին նաև դիվանագիտական շփումներ, բանակցություններ, փոխադարձ պայմանավորվածություններ, առևտրային կապեր և տարածաշրջանային քաղաքականության հետ կապված շահերի բախումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Կիլիկյան Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի վերլուծությունը և այն մարտահրավերների ուսումնասիրությունը, որոնց պայմաններում հայկական իշխանությունը փորձում էր պահպանել իր ինքնուրույնությունն ու տարածքային ամբողջականությունը։ Քննարկվում են Մամլուքյան պետության ռազմական և քաղաքական հզորության աճը, նրա ընդարձակողական քաղաքականությունը և դրա ազդեցությունը Կիլիկյան Հայաստանի անվտանգության վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հայկական կողմի արտաքին քաղաքական քայլերը, դաշնակիցներ ձեռք բերելու փորձերը, ռազմական դիմադրության ձևերը և դիվանագիտական միջոցների կիրառումը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Կիլիկյան Հայաստանի պատմության վերջին փուլերի քաղաքական զարգացումները և այն գործընթացները, որոնք աստիճանաբար հանգեցրին հայկական թագավորության դիրքերի թուլացմանը տարածաշրջանում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև միջնադարյան միջազգային հարաբերությունների տեսանկյունից, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես էին փոքր կամ միջին չափի պետությունները փորձում գոյատևել ուժերի փոփոխվող հարաբերակցության պայմաններում՝ համադրելով ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական գործիքները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել Հայոց պատմությամբ, Կիլիկյան Հայաստանի պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան պատմությամբ և միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։
Updated: 2026-09-12
History
Լոռի Բերդ, հատոր II․ միջին բրոնզի դար
Աշխատությունը նվիրված է Լոռու մարզում գտնվող Լոռի Բերդ հնագիտական հուշարձանին և դրա միջին բրոնզի դարին վերաբերող նյութերի ուսումնասիրությանը։ Լոռի Բերդը կարևոր նշանակություն ունեցող հնագիտական հուշարձան է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանի տարածքում հնագույն բնակչության կյանքի, նյութական մշակույթի և հասարակական զարգացման պատմական առանձնահատկությունների մասին։ Միջին բրոնզի դարաշրջանի հնագիտական նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուր են բնակավայրերի բնույթի, կենցաղի, արտադրական գործունեության, արհեստների, նյութերի մշակման եղանակների և առօրյա կյանքի տարբեր կողմերի ուսումնասիրման համար։ Հուշարձանի հնագիտական հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութական մնացորդները, դրանց բնորոշ հատկանիշները, ժամանակագրական դիրքը և կապերը Հայաստանի ու հարակից տարածքների համաժամանակյա մշակութային երևույթների հետ։ Այսպիսի ուսումնասիրություններում կարևոր տեղ ունեն խեցեղենի, գործիքների, զարդերի և այլ գտածոների գիտական նկարագրությունն ու համեմատական քննությունը, որոնք նպաստում են հնագույն հասարակությունների կենսակերպի և մշակութային կապերի բացահայտմանը։ Լոռի Բերդի նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Լոռու տարածաշրջանի հնագույն պատմության, բնակեցման գործընթացների և Հայաստանի բրոնզեդարյան մշակույթների զարգացման առանձնահատկությունների լուսաբանման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, բրոնզի դարի մշակույթներով զբաղվող մասնագետներին, հնագիտական նյութերի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Հայաստանի հնագույն պատմությամբ և պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։
Updated: 2026-10-28
Psychology
Լոկուս վերահսկման դերը կպչուն սևեռուն ձևավորումների մեջ
Այս աշխատանքը նվիրված է լոկուս վերահսկման (locus of control) հոգեբանական կոնստրուկտի դերին կպչուն-սևեռուն ձևավորումների (օբսեսիվ-կոմպուլսիվ դրսևորումների) առաջացման, զարգացման և պահպանման գործընթացներում՝ ընդգծելով անձի վերահսկողության զգացման ընկալման և անհանգստության կառավարման մեխանիզմների փոխկապվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են արտաքին կամ ներքին լոկուս վերահսկման կողմնորոշումները ազդում անհատի մտքերի, վախերի և կրկնվող վարքագծերի ձևավորման վրա, հատկապես այն իրավիճակներում, երբ անձը փորձում է նվազեցնել անորոշությունը կամ կանխել հնարավոր բացասական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարին, որ արտաքին լոկուս վերահսկման գերակայության դեպքում անհատը ավելի հակված է իր կյանքի իրադարձությունները վերագրելու արտաքին ուժերին, ինչը կարող է ուժեղացնել վերահսկողության կորստի զգացումը և նպաստել կպչուն մտքերի ու կոմպուլսիվ գործողությունների ամրապնդմանը, մինչդեռ ներքին լոկուս վերահսկումը կարող է հանդես գալ որպես պաշտպանիչ գործոն՝ նպաստելով ինքնակարգավորման և անհանգստության նվազեցման մեխանիզմների զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև կոգնիտիվ-վարքային մոտեցումները, որոնք բացատրում են, թե ինչպես են աղավաղված համոզմունքները և վերահսկողության գերագնահատված անհրաժեշտությունը պահպանում օբսեսիվ-կոմպուլսիվ ցիկլը, ինչպես նաև միջամտության հնարավորությունները՝ ուղղված վերահսկողության ընկալման վերակառուցմանը և ադապտիվ վարքային ռազմավարությունների ձևավորմանը:
Updated: 2026-09-19
Other Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1987, թիվ 10)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Updated: 2026-08-21Technology
Разработка телекоммуникационной системы поддержки лечебного процесса
Բժշկական տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, հեռահաղորդակցության և առողջապահական համակարգերի նախագծման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բուժական գործընթացի աջակցման համար նախատեսված հեռահաղորդակցական համակարգի մշակման և դրա գործառական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում առողջապահության ոլորտում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման առանձնահատկությունները, բժշկական տվյալների փոխանցման, մշակման և պահպանման սկզբունքները, ինչպես նաև բուժական գործընթացի տեղեկատվական ապահովման հիմնական պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժաշխատողների միջև տեղեկատվության փոխանակման կազմակերպմանը, հիվանդների առողջական վիճակի վերաբերյալ տվյալների հասանելիությանը և հեռավար բժշկական խորհրդատվությունների իրականացման տեխնիկական հնարավորություններին։ Վերլուծվում են հեռահաղորդակցական համակարգի կառուցվածքային բաղադրիչները, տվյալների փոխանցման ցանցային տեխնոլոգիաները, ծրագրային ապահովման կազմակերպումը և բժշկական տեղեկատվական համակարգերի հետ փոխգործակցության մեխանիզմները։ Քննարկվում են հիվանդների էլեկտրոնային տվյալների կառավարման, ախտորոշիչ հետազոտությունների արդյունքների փոխանցման, բուժման ընթացքի վերահսկման և բժշկական որոշումների տեղեկատվական աջակցման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել համակարգի ճարտարապետության նախագծման, տվյալների բազաների կառուցման, օգտատերերի հասանելիության կառավարման և ծրագրային բաղադրիչների փորձարկման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում բժշկական տեղեկատվության գաղտնիության, տվյալների պաշտպանության, հաղորդակցության հուսալիության և համակարգի անխափան աշխատանքի ապահովման պահանջներին։ Կարևորվում է հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառման նշանակությունը բուժական գործընթացի կազմակերպման արդյունավետության բարձրացման, մասնագետների համագործակցության ընդլայնման և բժշկական ծառայությունների հասանելիության բարելավման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բժշկական ինֆորմատիկայի, հեռաբժշկության, հեռահաղորդակցական համակարգերի նախագծման, ծրագրային ճարտարագիտության և առողջապահության թվայնացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10