Բանկ

Literature

Սա բանասիրական և ժողովրդական բանահյուսության ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայոց իրապատում հեքիաթների ժանրային և տիպաբանական համակարգի համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են իրապատում հեքիաթների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, սյուժետային մոդելները, կերպարային համակարգը և պատմողական ձևերը՝ դրանց համեմատական դիտարկմամբ հայկական բանահյուսության մյուս ժանրերի հետ։ Վերլուծվում են հեքիաթների տիպաբանական դասակարգումները, տարածքային և տեղական տարբերակները, ինչպես նաև պատմական-մշակութային գործոնների ազդեցությունը դրանց ձևավորման և զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրապատում և ֆանտաստիկ տարրերի փոխհարաբերությանը, ժողովրդական մտածողության արտահայտման ձևերին և հեքիաթների լեզվաոճական առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է նաև բանահյուսական նյութի փոխանցման ավանդույթը, նրա պահպանման ու վերափոխման գործընթացները ժամանակի ընթացքում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բանահյուսագիտության, տիպաբանության և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ նպաստելով հայ ժողովրդական հեքիաթների գիտական համակարգմանն ու վերլուծությանը։

Informatics

An Introduction to MATLAB աշխատությունը ծրագրավորման և հաշվարկային մաթեմատիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է MATLAB միջավայրի հիմնական հնարավորությունները՝ ուղղված թվային հաշվարկների, մաթեմատիկական մոդելավորման և տվյալների վերլուծության իրականացմանը, այն բացատրում է ծրագրային միջավայրի կառուցվածքը, հրամանների կիրառումը, մատրիցային և վեկտորային գործողությունները, ինչպես նաև ֆունկցիաների ստեղծումն ու օգտագործումը, գիրքը անդրադառնում է գրաֆիկական վիզուալիզացիայի գործիքներին՝ տվյալների պատկերում երկչափ և եռաչափ գրաֆիկներով, ինչպես նաև ընդգրկում է պարզ ալգորիթմների իրականացում և ինժեներական խնդիրների լուծման օրինակներ, միաժամանակ ներկայացնելով MATLAB-ի կիրառությունը ֆիզիկայում, ճարտարագիտության մեջ և տվյալների գիտության ոլորտներում, ինչը այն դարձնում է կարևոր սկզբնական աղբյուր ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր ցանկանում են տիրապետել հաշվարկային ծրագրավորման գործիքներին և կիրառել դրանք գիտական ու կիրառական խնդիրներում։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Խերսոնի եպիսկոպոս Ամպելիոսի անձին, եկեղեցական գործունեությանը և նրա ծառայության պատմական միջավայրին՝ ներկայացնելով հոգևորականի կյանքն ու գործունեությունը քրիստոնեական եկեղեցու պատմության և տվյալ ժամանակաշրջանի կրոնական հարաբերությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում եպիսկոպոսի կենսագրության վերականգնումն է, նրա հոգևոր ծառայության հիմնական փուլերի բացահայտումը, եկեղեցական կառույցներում ունեցած դիրքի գնահատումը և այն պատմական պայմանների քննությունը, որոնցում իրականացվել է նրա գործունեությունը։ Նման բնույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մեկ հոգևոր գործչի կենսագրության միջոցով լուսաբանել նաև ավելի լայն եկեղեցապատմական գործընթացներ՝ թեմական կառավարման կազմակերպումը, հոգևորականության դերակատարությունը, եկեղեցու և հասարակության փոխհարաբերությունները, կրոնական կրթությունը, բարեգործությունը և հոգևոր կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն միջավայրի վրա, որտեղ ձևավորվել է հոգևորականի աշխարհայացքը և իրականացվել նրա հետագա ծառայությունը։ Կարևորվում են կրթությունը, հոգևոր պատրաստությունը, եկեղեցական աստիճանակարգում առաջխաղացումը և այն հանգամանքները, որոնք նպաստել են եպիսկոպոսական ծառայության ստանձնմանը։ Հոգևորականի կենսագրությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական կյանքի պատմություն, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցական ինստիտուտների գործունեությունը հասկանալու աղբյուր։ Եպիսկոպոսի պաշտոնը ենթադրում էր վարչական, հովվական և հասարակական բազմաբնույթ պարտականություններ, ուստի նրա գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ թեմի կառավարման մեխանիզմներին, հոգևորականների միջև հարաբերություններին և հավատացյալ համայնքների հետ տարվող աշխատանքին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում թեմական կառավարմանը։ Եպիսկոպոսը եկեղեցական կառույցի շրջանակում պատասխանատու էր թեմի հոգևոր կյանքի կազմակերպման, եկեղեցիների և հոգևոր հաստատությունների գործունեության վերահսկման, հոգևորականների ծառայության համակարգման և եկեղեցական կարգապահության պահպանման համար։ Այս գործառույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էր կազմակերպվում եկեղեցական վարչարարությունը և ինչպիսի խնդիրների էր բախվում թեմական ղեկավարությունը։ Հետազոտության մեջ կարող են քննության առնվել թեմական հաստատությունների աշխատանքը, եկեղեցական պաշտոնների բաշխումը, հոգևորականների պատրաստության խնդիրները, եկեղեցական ունեցվածքի կառավարումը և համայնքային կյանքի կազմակերպումը։ Կարևոր ուղղություն է հովվական գործունեության ուսումնասիրությունը։ Եպիսկոպոսական ծառայությունը չէր սահմանափակվում վարչական պարտականություններով, այլ ներառում էր հավատացյալների հոգևոր առաջնորդությունը, եկեղեցական արարողությունների կազմակերպումը, կրոնական ուսուցումը և համայնքային հարաբերությունների կարգավորումը։ Հոգևոր առաջնորդի գործունեության միջոցով հնարավոր է բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի կրոնական կյանքի առանձնահատկությունները, բնակչության և եկեղեցու կապերը, ինչպես նաև այն բարոյական ու հասարակական խնդիրները, որոնց նկատմամբ եկեղեցական իշխանությունը ձևավորում էր իր դիրքորոշումը։ Առանձին տեղ է հատկացվում կրթական գործունեությանը։ Եկեղեցական կառույցները պատմականորեն կարևոր դեր են ունեցել հոգևոր կրթության և կրոնական գիտելիքի տարածման գործում։ Այդ պատճառով ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հոգևոր ուսումնական հաստատությունների գործունեությունը, ապագա հոգևորականների պատրաստությունը, կրոնական կրթության կազմակերպումը և եկեղեցական գրականության տարածումը։ Եպիսկոպոսի վերաբերմունքը կրթական խնդիրներին կարող է կարևոր նյութ տրամադրել նրա գործունեության առաջնահերթությունները և եկեղեցական կյանքի զարգացման վերաբերյալ պատկերացումները հասկանալու համար։ Հետազոտության մեկ այլ ուղղություն է բարեգործական և հասարակական գործունեությունը։ Թեմական կառույցները հաճախ մասնակցում էին կարիքավորների օգնության, կրթական ու խնամատար հաստատությունների պահպանման և հասարակական աջակցության տարբեր նախաձեռնությունների կազմակերպմանը։ Այս գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս եկեղեցու դերը դիտարկել ոչ միայն կրոնական, այլև սոցիալական հարաբերությունների համատեքստում։ Կարևորվում է պարզել, թե հոգևոր առաջնորդը ինչպիսի մասնակցություն է ունեցել հասարակական նշանակություն ունեցող նախաձեռնություններին և ինչպես էին եկեղեցական կառույցները համագործակցում տեղական համայնքների ու այլ հաստատությունների հետ։ Առանձին ուշադրության է արժանի հոգևորականի հաղորդակցությունը եկեղեցական բարձրագույն իշխանությունների հետ։ Թեմական եպիսկոպոսի գործունեությունը իրականացվում էր ավելի լայն եկեղեցական վարչական համակարգի շրջանակում, ինչի պատճառով պաշտոնական նամակագրությունը, հրամանագրերը, հաշվետվությունները և այլ փաստաթղթեր կարող են արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել ինչպես նրա անձնական գործունեության, այնպես էլ տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցական կառավարման սկզբունքների վերաբերյալ։ Այդ փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել թեմի առջև ծառացած խնդիրները, դրանց լուծման առաջարկվող միջոցները և կենտրոնական ու տեղական եկեղեցական կառույցների հարաբերությունները։ Հետազոտության համար կարևոր է նաև եկեղեցու և պետական իշխանության փոխհարաբերությունների քննությունը։ Տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում հոգևոր կառույցների գործունեությունը կապված էր գործող պետական օրենսդրության, վարչական համակարգի և կրոնական քաղաքականության հետ։ Եպիսկոպոսը, որպես թեմի ղեկավար, կարող էր հաղորդակցվել պետական և տեղական իշխանությունների ներկայացուցիչների հետ կրթական, վարչական, սեփականության, հասարակական կամ այլ հարցերի շուրջ։ Այս հարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցի–պետություն փոխհարաբերությունների և հոգևոր իշխանության հասարակական դիրքի մասին։ Կարևոր թեմա է նաև բազմակրոն և բազմազգ միջավայրում եկեղեցական գործունեության կազմակերպումը։ Խերսոնի և նրա հետ կապված հարավային տարածքների պատմական միջավայրը բնութագրվել է տարբեր էթնիկական ու կրոնական համայնքների ներկայությամբ։ Այդ պայմաններում թեմական ղեկավարի գործունեությունը կարող էր առնչվել տարբեր համայնքների միջև հարաբերություններին, եկեղեցական ինքնության պահպանմանը և կրոնական կյանքի կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Նման հարցերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հոգևորականի գործունեությունը դիտարկել տարածաշրջանի սոցիալական և մշակութային պատմության ավելի լայն շրջանակում։ Առանձին նշանակություն ունի սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը։ Կենսագրական տեղեկությունները կարող են պահպանված լինել եկեղեցական փաստաթղթերում, թեմական տեղեկագրերում, պաշտոնական նամակագրության մեջ, ժամանակակիցների հիշողություններում, պարբերական մամուլում և պատմագիտական աշխատություններում։ Տարբեր աղբյուրների համադրումը կարևոր է կենսագրական տվյալների ճշգրտման և գործունեության հնարավորինս ամբողջական պատկերի վերականգնման համար։ Պաշտոնական եկեղեցական աղբյուրները կարող են մանրամասն տեղեկություններ տրամադրել ծառայության փուլերի և վարչական որոշումների մասին, մինչդեռ անձնական վկայություններն ու ժամանակաշրջանի մամուլը կարող են լրացնել դրանք հոգևորականի հասարակական ընկալման և ժամանակակիցների գնահատականների վերաբերյալ տեղեկություններով։ Աղբյուրագիտական քննադատությունը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ տարբեր նյութերում կենսագրական տվյալները կամ գործունեության գնահատականները չեն համընկնում։ Հետազոտության մեջ կարող է դիտարկվել նաև հոգևորականի գրավոր ժառանգությունը, եթե պահպանվել են քարոզներ, ուղերձներ, նամակներ, հրապարակումներ կամ եկեղեցական բնույթի այլ տեքստեր։ Այդ նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել նրա աստվածաբանական պատկերացումները, հոգևոր արժեքները, հասարակական խնդիրների նկատմամբ վերաբերմունքը և հաղորդակցության ոճը։ Գրավոր ժառանգության վերլուծությունը կենսագրական տվյալները լրացնում է մտավոր և հոգևոր գործունեության վերաբերյալ տեղեկություններով՝ հնարավորություն տալով ներկայացնել ոչ միայն պաշտոնատար անձին, այլև նրա գաղափարական ու կրոնական աշխարհը։ Կարևորվում է նաև նրա գործունեության ազդեցության և հիշատակի ուսումնասիրությունը։ Հոգևոր գործչի նշանակությունը կարող է գնահատվել թեմական կյանքի կազմակերպման, կրթական կամ բարեգործական նախաձեռնությունների զարգացման, հոգևորականության պատրաստության և եկեղեցական հաստատությունների գործունեության վրա ունեցած ազդեցության տեսանկյունից։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել ժամանակակիցների գնահատականները հետագա պատմագիտական մեկնաբանություններից՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր աղբյուրի ստեղծման ժամանակաշրջանն ու նպատակը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խուսափել կենսագրության միակողմանի ներկայացումից և հոգևորականի գործունեությունը դիտարկել իր պատմական միջավայրի իրական պայմաններում։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են լինել պատմակենսագրական, պատմահամեմատական և աղբյուրագիտական մեթոդները։ Կենսագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հաջորդաբար վերականգնել կյանքի և ծառայության հիմնական փուլերը, իսկ պատմական համատեքստի ուսումնասիրությունը՝ բացահայտել դրանց կապը ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և եկեղեցական գործընթացների հետ։ Աղբյուրագիտական վերլուծությունը նպաստում է տարբեր փաստաթղթերում պահպանված տեղեկությունների հավաստիության գնահատմանը, իսկ համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տվյալ հոգևորականի գործունեությունը դիտարկել ժամանակակից այլ եկեղեցական գործիչների և թեմական կառավարման ընդհանուր սկզբունքների համատեքստում։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է անհատական կենսագրության և եկեղեցական ինստիտուցիոնալ պատմության համադրմամբ։ Հոգևորականի կյանքի ուսումնասիրությունը կարող է լրացնել տվյալ ժամանակաշրջանի թեմական կառավարման, հոգևոր կրթության, հասարակական բարեգործության և եկեղեցի–պետություն հարաբերությունների վերաբերյալ պատմական պատկերացումները։ Միաժամանակ այն կարող է արժեքավոր լինել տարածաշրջանի տեղական պատմության համար, քանի որ եկեղեցական գործիչների գործունեությունը հաճախ անմիջականորեն կապված էր քաղաքային և համայնքային կյանքի բազմաթիվ ոլորտների հետ։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է հոգևոր գործչի կենսագրության և եկեղեցական ծառայության պատմական ուսումնասիրություն՝ նրա գործունեությունը կապելով թեմական կառավարման, հովվական աշխատանքի, կրթության, բարեգործության, հասարակական հարաբերությունների և ժամանակաշրջանի ընդհանուր եկեղեցական գործընթացների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել քրիստոնեության պատմության, եկեղեցական կառույցների զարգացման, կրոնագիտության, պատմական կենսագրության և տարածաշրջանային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, աստվածաբանների, պատմաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ֆիզիկական գործոնների և գազային ամոնիակի ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը ֆոտոսինթեզի առաջնային ֆոտոֆիզիկական և ֆոտոքիմիական գործընթացների վրա՝ ընդգծելով բույսերի էներգետիկ փոխակերպումների մեխանիզմները։ Վերլուծվում են լույսի ինտենսիվության, սպեկտրալ կազմի, ջերմաստիճանի և արտաքին գազային միջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունը քլորոպլաստներում ընթացող ֆոտոքիմիական ռեակցիաների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գազային ամոնիակի ներգործությանը ֆոտոսինթետիկ համակարգերի վրա, ներառյալ էլեկտրոնների տեղափոխման շղթայի, ֆոտոսիստեմ I-ի և II-ի գործունեության հնարավոր փոփոխությունները և էներգիայի կուտակման գործընթացները։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է սթրեսային պայմաններում բույսերի ադապտացիոն մեխանիզմները, ռեակտիվ թթվածնային տեսակների առաջացումը և պաշտպանական հակաօքսիդանտային համակարգերի ակտիվացումը։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական և տեսական տվյալների համադրություն՝ բացահայտելով արտաքին ֆիզիկական և քիմիական գործոնների ազդեցությունը ֆոտոսինթեզի արդյունավետության վրա։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է տեսահսկման համակարգերի բաղադրիչների գնահատման մեթոդների մշակմանն ու հետազոտմանը՝ կենտրոնանալով դրանց արդյունավետության, հուսալիության և գործառնական հնարավորությունների համակողմանի վերլուծության վրա։ Ներկայացվում են տեսախցիկների, տվյալների փոխանցման միջոցների, տեսաձայնագրման սարքերի, ծրագրային ապահովման և համակարգի այլ կարևոր տարրերի տեխնիկական բնութագրերի գնահատման մոտեցումները՝ հաշվի առնելով տարբեր շահագործման պայմաններն ու կիրառման ոլորտները։ Ուսումնասիրվում են պատկերի որակի, տեղեկատվության մշակման արագության, համակարգի կայունության, անվտանգության և ինտեգրման հնարավորությունների գնահատման չափորոշիչները, ինչպես նաև առաջարկվում են մեթոդներ, որոնք նպաստում են տեսահսկման համակարգերի նախագծման, ընտրության և կատարելագործման գործընթացների օպտիմալացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական հետազոտություններին, գնահատման մոդելների համեմատական վերլուծությանը և գործնական կիրառման արդյունքներին, որոնք կարող են օգտագործվել անվտանգության, արդյունաբերության, քաղաքային ենթակառուցվածքների և այլ ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, էլեկտրոնիկայի, անվտանգության համակարգերի և հեռահաղորդակցության ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև տեսահսկման համակարգերի նախագծմամբ և շահագործմամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի և Հունաստանի միջև հարաբերությունների ուսումնասիրությանը 20-րդ դարի երկրորդ կեսին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն հակասություններին, որոնք զարգացել են երկու պետությունների դաշնակցային համագործակցության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն երևույթն է, երբ ընդհանուր ռազմաքաղաքական համակարգի շրջանակում համագործակցող պետությունների միջև միաժամանակ պահպանվում կամ խորանում են երկկողմ տարաձայնություններն ու շահերի բախումները։ Քննվում են հարաբերությունների քաղաքական, ռազմավարական և դիվանագիտական բաղադրիչները, դրանց փոփոխությունները տարբեր ժամանակաշրջաններում և միջազգային միջավայրի ազդեցությունը երկկողմ փոխհարաբերությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Կիպրոսի խնդրին, Էգեյան ծովի հետ կապված տարաձայնություններին, տարածքային և իրավական հարցերին, օդային ու ծովային տարածքների վերաբերյալ հակասություններին և անվտանգության տարբեր ընկալումներին՝ որպես հարաբերությունների լարվածության հիմնական թեմաների։ Ուսումնասիրվում է նաև Հյուսիսատլանտյան դաշինքի շրջանակում երկու երկրների փոխգործակցությունը՝ պարզելու համար, թե ընդհանուր դաշնակցային պարտավորությունները ինչպես են համատեղվել ազգային շահերի և երկկողմ մրցակցության հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Սառը պատերազմի միջազգային համակարգի ազդեցության վերլուծությունը, քանի որ երկու պետությունների ռազմավարական նշանակությունը պայմանավորում էր նրանց հարաբերությունների նկատմամբ արտաքին դերակատարների շարունակական հետաքրքրությունը։ Դիտարկվում են դիվանագիտական ճգնաժամերի, բանակցային գործընթացների և հարաբերությունների հարաբերական մեղմացման փուլերը՝ հնարավորություն տալով բացահայտել մրցակցության և համագործակցության հերթագայման օրինաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել երկու երկրների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները, անվտանգության պատկերացումները և տարածաշրջանային ռազմավարությունները՝ առանց կողմերից որևէ մեկի դիրքորոշմանը գնահատողական առավելություն տալու։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միջազգային կազմակերպությունների և դաշնակից պետությունների միջնորդական կամ զսպող դերակատարությանը տարբեր ճգնաժամային փուլերում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների պատմության, դաշինքների տեսության և տարածաշրջանային անվտանգության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են ռազմաքաղաքական դաշինքի անդամների միջև համագործակցությունը և երկարատև հակասությունները գոյակցել նույն միջազգային համակարգի շրջանակում։