Բնական առողջության վերաբերյալ խրատներ

History

Աշխատությունը նվիրված է Ք.ա. II–I դարերում Հռոմեական Հանրապետությունում ծավալված քաղաքական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ ճգնաժամի ուսումնասիրությանը՝ այն համադրելով անտիկ հասարակական մտքի երկու կարևոր ներկայացուցիչների՝ Պոլիբիոսի և Սալլուստիոսի պատմագիտական ու քաղաքական պատկերացումների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում հանրապետական կառավարման համակարգի ներքին հակասություններն են, հասարակական կառուցվածքի փոփոխությունները, քաղաքական պայքարի սրացումը և ավանդական արժեքների վերափոխումը, որոնք աստիճանաբար ազդեցին հռոմեական պետական կարգի կայունության վրա։ Քննության են առնվում տարածքային ընդարձակման և ռազմական հաջողությունների հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, հողային հարաբերությունների խնդիրները, հասարակական տարբեր խմբերի շահերի բախումը, քաղաքական ազդեցության համար պայքարը և պետական ինստիտուտների գործունեության փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանրապետական քաղաքական մշակույթի ճգնաժամին՝ դիտարկելով ավանդական քաղաքացիական առաքինությունների, հասարակական պատասխանատվության և քաղաքական մրցակցության վերաբերյալ ժամանակակիցների պատկերացումները։ Պոլիբիոսի հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու հռոմեական պետական կառուցվածքի առանձնահատկությունների և տարբեր իշխանական տարրերի փոխհավասարակշռության վերաբերյալ անտիկ քաղաքական մտածողության կարևոր մոտեցումներից մեկը։ Նրա պատմագիտական հայեցակարգը արժեքավոր նյութ է հանրապետական համակարգի կայունության պատճառների և պետական հաստատությունների փոխհարաբերությունների ըմբռնման համար։ Սալլուստիոսի աշխատությունների ուսումնասիրությունը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ուշ հանրապետական շրջանի քաղաքական պայքարի, հասարակական բարքերի փոփոխության և իշխանության համար մրցակցության վերաբերյալ քննադատական պատկերացումները։ Կարևոր է երկու հեղինակների տեսակետների համեմատությունը՝ հաշվի առնելով, որ նրանք ներկայացնում են տարբեր ժամանակաշրջաններ և քաղաքական փորձառություններ։ Այդ համադրությունը թույլ է տալիս հետևել, թե ինչպես են փոխվել հռոմեական պետական համակարգի կայունության, հասարակական բարոյականության և քաղաքական հակասությունների պատճառների վերաբերյալ պատկերացումները հանրապետության զարգացման տարբեր փուլերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գրակքոսների բարեփոխումներին, ներքաղաքական հակամարտություններին, ռազմական առաջնորդների քաղաքական ազդեցության աճին և քաղաքացիական բախումներին՝ դրանք դիտարկելով հանրապետական ինստիտուտների ընդհանուր վերափոխման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անտիկ պատմության, պատմագրության և քաղաքական մտքի պատմության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել Հռոմեական Հանրապետության ճգնաժամը ոչ միայն պատմական իրադարձությունների, այլև դրանց ժամանակակից մտավոր ընկալումների տեսանկյունից։

Medicine

Այս աշխատությունը վերաբերում է β-գլիցիրրետինային թթվի հակաբորբոքային և անտինոցիցեպտիվ (ցավազրկող) ազդեցությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դեղաբանական և փորձարարական կենսաբժշկական հետազոտությունների շրջանակում։ β-գլիցիրրետինային թթուն հանդիսանում է գլիցիրրիզինից ստացվող կենսաակտիվ տրիտերպենային միացություն, որը հայտնի է իր բազմակողմանի կենսաբանական ակտիվությամբ և լայն կիրառման պոտենցիալով բժշկության մեջ։ Ուսումնասիրության ընթացքում գնահատվում են այդ միացության ազդեցությունները բորբոքային գործընթացների տարբեր փուլերի վրա՝ ներառյալ բորբոքային միջնորդանյութերի արտազատումը, ցիտոկինային պատասխանները և հյուսվածքային այտուցի զարգացումը։ Միաժամանակ դիտարկվում են անտինոցիցեպտիվ մեխանիզմները, որոնք կապված են ցավի ընկալման նյարդային ուղիների մոդուլյացիայի, կենտրոնական և պերիֆերիկ նյարդային համակարգերի փոխազդեցությունների և ցավային շեմի փոփոխության հետ։ Փորձարարական մոդելներում սովորաբար կիրառվում են ինչպես սուր, այնպես էլ քրոնիկ բորբոքային վիճակներ՝ գնահատելու համար նյութի արդյունավետությունը տարբեր պայմաններում։ Ստացված արդյունքները կարևոր են դեղաբանական գիտության համար, քանի որ թույլ են տալիս ավելի լավ հասկանալ բնական ծագման միացությունների թերապևտիկ ներուժը և հնարավոր կիրառությունը հակաբորբոքային ու ցավազրկող դեղերի մշակման գործընթացում։ Այսպիսով, աշխատանքը ունի ինչպես հիմնարար, այնպես էլ կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով նոր դեղանյութերի զարգացման և բորբոքային հիվանդությունների բուժման արդյունավետության բարձրացմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության համայնքների համաչափ սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Լոռու մարզի օրինակով։ Քննարկվում են համայնքների զարգացման մակարդակների միջև առկա տարբերությունները, դրանց առաջացման պատճառները և տարածքային անհամաչափությունների հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների տնտեսական ներուժի գնահատմանը, տեղական ինքնակառավարման համակարգի արդյունավետությանը, ֆինանսական ռեսուրսների բաշխմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են մարզի համայնքների ժողովրդագրական, սոցիալական և տնտեսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև զբաղվածության, ներդրումային միջավայրի, գործարար ակտիվության և հանրային ծառայությունների հասանելիության հետ կապված խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում տարածքային զարգացման պետական քաղաքականության, համայնքային կառավարման բարեփոխումների և տեղական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման նշանակությանը։ Աշխատությունը կարևորում է համայնքների կայուն և համաչափ զարգացման ռազմավարական մոտեցումների մշակումը՝ ներկայացնելով տարածքային անհավասարությունների նվազեցման և համայնքների տնտեսական ինքնուրույնության ամրապնդման հնարավոր ուղղությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, հանրային կառավարման մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և տարածաշրջանային զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկական սեկրետոր միջին օտիտի տարբեր փուլերում առաջացող վեստիբուլյար խանգարումների ուսումնասիրությանը և դրանց կլինիկական առանձնահատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե ինչպես կարող են միջին ականջի երկարատև բորբոքային և հեղուկային փոփոխությունները կապված լինել հավասարակշռության համակարգի աշխատանքի խանգարումների հետ, ինչպես նաև բացահայտել այդ փոփոխությունների հնարավոր դրսևորումները հիվանդության տարբեր փուլերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել հիվանդների գանգատները, հիվանդության տևողությունը, ականջի ախտահարման առանձնահատկությունները և վեստիբուլյար ֆունկցիայի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլխապտույտի, հավասարակշռության անկայունության, տարածական կողմնորոշման դժվարությունների և շարժման ընթացքում առաջացող անհարմարության նման ախտանշանների գնահատմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հիվանդության տարբեր փուլերի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե արդյոք վեստիբուլյար համակարգի ֆունկցիոնալ փոփոխություններն ունեն որոշակի փուլային բնույթ և ինչպես են դրանք փոխկապակցված միջին ականջի պաթոլոգիական գործընթացների հետ։ Աշխատանքում կարող են կիրառվել կլինիկական զննում, լսողական և վեստիբուլյար ֆունկցիայի գնահատման հատուկ մեթոդներ, ինչպես նաև գործիքային հետազոտություններ՝ հավասարակշռության համակարգի վիճակի վերաբերյալ օբյեկտիվ տվյալներ ստանալու համար։ Ստացված արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել քրոնիկական սեկրետոր միջին օտիտի ժամանակ առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունների մասին և գնահատել դրանց կլինիկական նշանակությունը։ Կարևոր է նաև հիվանդության ախտորոշման և բուժման մարտավարության կատարելագործման տեսանկյունը, քանի որ վեստիբուլյար ֆունկցիայի գնահատումը կարող է լրացնել լսողական համակարգի ուսումնասիրությունը և օգնել ավելի ամբողջական գնահատել հիվանդի վիճակը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հիվանդության տարբեր փուլերի ժամանակին հայտնաբերմանը, վեստիբուլյար խանգարումների ավելի նպատակային գնահատմանը և բուժման արդյունքների վերահսկմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել քիթ-կոկորդ-ականջաբաններին, օտոլոգներին, աուդիոլոգներին, վեստիբուլոլոգիայի ոլորտի մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին, կլինիկական օրդինատորներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ջրային էմուլսիաներում պոլիմերացման և օքսիդացման ռադիկալային գործընթացների տոպոքիմիական և կինետիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ազատ ռադիկալների մասնակցությամբ ընթացող քիմիական փոխակերպումներն են, դրանց մեխանիզմները և այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են ռեակցիաների արագությունն ու ուղղությունը բազմաֆազ ջրային միջավայրում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են էմուլսիոն համակարգերի կառուցվածքը, մասնիկների և ջրային փուլի փոխազդեցությունը, ռադիկալների առաջացման ու տարածման պայմանները, ինչպես նաև պոլիմերացման և օքսիդացման գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ էմուլսիաներում քիմիական ռեակցիաները տեղի են ունենում տարբեր ֆազերի սահմանային և սահմանափակ տարածքներում, ինչն էականորեն ազդում է ռեակցիաների մեխանիզմի և կինետիկ օրինաչափությունների վրա։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ռեակցիայի արագության կախվածությունը ջերմաստիճանից, ռեագենտների և նախաձեռնիչների կոնցենտրացիայից, էմուլսիայի բաղադրությունից, մասնիկների չափերից և մակերևութային ակտիվ նյութերի առկայությունից։ Կարևոր ուղղություն է ռադիկալային գործընթացների տարրական փուլերի վերլուծությունը, այդ թվում՝ ռադիկալների առաջացումը, շղթայի նախաձեռնումը, աճը, փոխանցումը և ավարտը, ինչպես նաև օքսիդացման ընթացքում միջանկյալ ակտիվ մասնիկների ձևավորումն ու փոխազդեցությունը։ Կինետիկական տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու գործընթացների արագության հաստատունները, բացահայտելու ռեակցիայի սահմանափակող փուլերը և ձևակերպելու գործընթացների մեխանիզմների վերաբերյալ հիմնավորված պատկերացումներ։ Տոպոքիմիական մոտեցումը լրացնում է այդ վերլուծությունը՝ հնարավորություն տալով գնահատելու տարածական կազմակերպվածության, ֆազերի սահմանների և ռեակցիոն կենտրոնների տեղաբաշխման ազդեցությունը քիմիական փոխակերպումների ընթացքի վրա։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել էմուլսիոն պոլիմերացման և օքսիդացման գործընթացների տեսական հիմքերի խորացմանը, ինչպես նաև դրանց կառավարման և օպտիմալացման մեթոդների կատարելագործմանը։ Հետազոտությունը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն պոլիմերային նյութերի, լատեքսների, ծածկույթների, սոսինձների և այլ բազմաֆազ քիմիական համակարգերի ստացման տեխնոլոգիաներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական և օրգանական քիմիայի, պոլիմերների քիմիայի, քիմիական կինետիկայի, կոլոիդային քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է հակիրճ պատմական տեղեկություններ 1915 թվականի հուլիսին Օսմանյան կայսրության (Թուրքական Հայաստան) տարածքից դեպի Կովկաս տեղափոխված փախստականների մեծ ալիքի վերաբերյալ՝ ընդգծելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Հայոց ցեղասպանության հետևանքով առաջացած հումանիտար ճգնաժամի ծավալները։ Հեղինակը վերլուծում է փախստականների զանգվածային տեղաշարժի պատճառները, նրանց սոցիալական և առողջական ծանր վիճակը, ինչպես նաև ընդունող շրջաններում ստեղծված արտակարգ պայմանները։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կովկասյան քաղաքների միության կոմիտեի (Кавказский комитет союза городов) կողմից իրականացված հակահամաճարակային միջոցառումներին՝ կարանտինային ճամբարների կազմակերպում, բժշկական օգնության ապահովում, սանիտարական վերահսկողություն և վարակիչ հիվանդությունների տարածման կանխարգելում։ Հեղինակը նկարագրում է նաև տեղական իշխանությունների, բարեգործական կազմակերպությունների և կամավորական խմբերի մասնակցությունը օգնության և փախստականների սոցիալական աջակցության գործընթացում։ Աշխատությունը ընդգծում է այդ պատմական ժամանակաշրջանում հումանիտար կառավարման դժվարությունները և համաճարակային վտանգների դեմ պայքարի փորձերը զանգվածային տեղաշարժերի պայմաններում։ Այն օգտակար է պատմաբանների, բժշկության պատմության հետազոտողների և հումանիտար օգնության կազմակերպման հարցերով զբաղվող մասնագետների համար։