Բուհում և դպրոցում «քիմիա» առարկայի նկատմամբ սովորողների անձնային դրական վերաբերմունքի ձևավորման դիդակտիկական համակարգը

Economics

Սոցիոլոգիական և սոցիալ-տնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անցումային տնտեսությամբ երկրներում տեղի ունեցող սոցիալական վերափոխումների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում տնտեսական համակարգի փոփոխություններին զուգահեռ հասարակության սոցիալական կառուցվածքում, բնակչության կենսամակարդակում, զբաղվածության և սոցիալական հարաբերությունների ոլորտներում տեղի ունեցող գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական շերտավորման, եկամուտների տարբերակման, աշխատանքի շուկայի փոփոխությունների, աղքատության և սոցիալական պաշտպանության հետ կապված հիմնախնդիրներին։ Վերլուծվում են տնտեսական վերափոխումների ազդեցությունները տարբեր սոցիալական խմբերի վիճակի, հասարակական վարքագծի և նոր սոցիալական հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև պետական սոցիալական քաղաքականության, սոցիալական ինստիտուտների վերափոխման և բնակչության՝ փոփոխվող տնտեսական պայմաններին հարմարվելու խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու անցումային ժամանակաշրջանում տնտեսական և սոցիալական գործընթացների փոխկապակցվածությունը և հասարակական փոփոխությունների հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգիայի, սոցիալական տնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության և անցումային տնտեսությունների ուսումնասիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հանքաքարի աղացման գործընթացում էլեկտրաէներգիայի ծախսի լավարկման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արտադրական գործընթացների էներգաարդյունավետությունն ու տնտեսական արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են աղացների աշխատանքի տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, ուսումնասիրվում են էլեկտրաէներգիայի սպառման վրա ազդող հիմնական գործոնները, ներառյալ հանքաքարի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, սարքավորումների աշխատանքային ռեժիմները, բեռնավորման պայմանները և տեխնոլոգիական պարամետրերի փոփոխությունները։ Քննարկվում են մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալ կառավարման, ավտոմատացման և էներգետիկ վերլուծության ժամանակակից մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել էներգիայի ծախսերը՝ միաժամանակ պահպանելով կամ բարձրացնելով աղացման արդյունավետությունն ու արտադրողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգախնայող տեխնոլոգիաների ներդրմանը, սարքավորումների շահագործման օպտիմալացմանը, արտադրական գործընթացների մշտադիտարկմանն ու կառավարման համակարգերի կատարելագործմանը։ Ներկայացվում են նաև փորձարարական և հաշվարկային ուսումնասիրությունների արդյունքները, ինչպես նաև գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել հանքարդյունաբերական ձեռնարկություններում՝ արտադրության ինքնարժեքի նվազեցման, էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և արտադրության մրցունակության բարձրացման նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է լեռնամետալուրգիական ոլորտի ինժեներների, էներգետիկների, տեխնոլոգների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են աղացման գործընթացների էներգաարդյունավետության բարձրացման և արտադրական համակարգերի օպտիմալ կառավարման ժամանակակից մեթոդներով։

Technology

Գիրքը նվիրված է լճերում և ջրամբարներում բնապահպանական միջոցառումների ինժեներական ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ջրային էկոհամակարգերի պահպանության, աղտոտման կանխարգելման և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման համար կիրառվող ինժեներական լուծումները։ Հեղինակը վերլուծում է ջրային օբյեկտների էկոլոգիական վիճակի գնահատման մեթոդները, ջրի որակի պահպանման միջոցառումները, հիդրոտեխնիկական կառույցների դերը և բնապահպանական խնդիրների լուծման տեխնիկական մոտեցումները։ Ներկայացվում են ջրային միջավայրի վրա ազդող բնական և մարդածին գործոնները, դրանց նվազեցման հնարավորությունները, ինչպես նաև կայուն օգտագործման և վերականգնման ուղիները։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է բնապահպանների, հիդրոլոգների, ինժեներների, ջրային տնտեսության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ որպես գիտագործնական ուսումնասիրություն ջրային էկոհամակարգերի պաշտպանության և ինժեներական ապահովման վերաբերյալ։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի և հայերենի «տարիք» իմաստային դաշտի լեզվաճանաչողական և զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարիք հասկացության լեզվական արտահայտման և ընկալման առանձնահատկությունները երկու լեզուներում։ Քննության են առնվում տվյալ իմաստային դաշտը կազմող բառային միավորները, դրանց իմաստային կապերը, գործածության առանձնահատկությունները և համապատասխան հասկացությունների ներքին կառուցվածքը։ Վերլուծվում են մարդու կյանքի տարբեր տարիքային փուլերն արտահայտող բառերն ու բառակապակցությունները, տարիքային հատկանիշների անվանումները, ինչպես նաև տարիքի հետ կապված գնահատողական և փոխաբերական նշանակությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մտածողության փոխհարաբերությանը՝ պարզելու, թե ինչպես են անգլերենն ու հայերենը լեզվական միջոցներով դասակարգում և ներկայացնում մարդու տարիքային զարգացման փուլերը։ Զուգադրական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են երկու լեզուների իմաստային համակարգերում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, բառային միավորների իմաստային սահմանները և դրանց մշակութային պայմանավորվածությունը։ Դիտարկվում է նաև համատեքստի դերը տարիքային իմաստների ձևավորման և մեկնաբանման գործընթացում։ Քննարկվում են դարձվածային, փոխաբերական և գնահատողական արտահայտությունները, որոնց միջոցով տարիքը կարող է կապվել մարդու ֆիզիկական, հոգեբանական կամ սոցիալական հատկանիշների հետ։ Կարևորվում է ազգային լեզվամտածողության և մշակութային պատկերացումների ազդեցությունը տվյալ հասկացության լեզվական ներկայացման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անգլերենի և հայերենի բառաիմաստային համակարգերի առավել խորքային նկարագրությանը և օգտակար լինել ճանաչողական լեզվաբանության, իմաստաբանության, զուգադրական լեզվաբանության, բառագիտության և թարգմանաբանության ոլորտներում իրականացվող հետազոտությունների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում սովորող օտարերկրացի ուսանողների սոցիալ-մշակութային ինտեգրման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուսուցման գործընթացի կազմակերպման և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացման համատեքստում։ Դիտարկվում են օտարերկրացի ուսանողների կրթական միջավայրին հարմարվելու, լեզվական և մշակութային տարբերությունները հաղթահարելու, հասարակական հարաբերություններում ներգրավվելու և նոր սոցիալական պայմաններին ինտեգրվելու հիմնական հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացում լեզվական պատրաստվածության, հաղորդակցական կարողությունների, ազգային և մշակութային ինքնության պահպանման, ինչպես նաև միջմշակութային փոխըմբռնման նշանակությանը։ Քննարկվում են ուսանողների սոցիալական հարմարման հոգեբանական և մանկավարժական գործոնները, կրթական հաստատությունների աջակցող միջավայրի ձևավորման հնարավորությունները և դասախոսների ու տեղացի ուսանողների հետ արդյունավետ փոխգործակցության պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի պատմության, մշակույթի, ավանդույթների և հասարակական արժեքների ճանաչման դերին օտարերկրացի ուսանողների ինտեգրման գործընթացում։ Կարևորվում են կրթական ծրագրերի մշակութային բաղադրիչների զարգացումը, հայերենի ուսուցման հնարավորությունները, ուսանողական նախաձեռնություններին մասնակցությունը և սոցիալ-մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բարձրագույն կրթության միջազգայնացմանը, բազմամշակութային կրթական միջավայրի զարգացմանը և օտարերկրացի ուսանողների ուսումնառության արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, սոցիոլոգների, հոգեբանների, միջմշակութային հաղորդակցության մասնագետների, բուհերի միջազգային համագործակցության պատասխանատուների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց Արևելից կողմերի պատմական աշխարհագրության ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով «Աշխարհացոյց» կարևորագույն միջնադարյան աշխարհագրական աղբյուրի տեղեկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում և վերլուծվում են Հայաստանի արևելյան շրջանների աշխարհագրական դիրքը, վարչական ու տարածքային բաժանումները, բնակավայրերը, գավառները, բնական սահմանները և տարածաշրջանի պատմական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը փորձում է «Աշխարհացոյց»-ում պահպանված տեղեկությունները համադրել պատմական և աշխարհագրական այլ տվյալների հետ՝ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ուսումնասիրվող տարածքների տեղագրության և պատմական զարգացման վերաբերյալ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեղանունների, տարածքային սահմանների և դրանց հնարավոր նույնականացման հարցերին, ինչը կարևոր նշանակություն ունի վաղ և միջնադարյան Հայաստանի պատմական քարտեզագրության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը արժեքավոր նյութ է հայ ժողովրդի պատմության, պատմական աշխարհագրության, քարտեզագրության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել ինչպես մասնագետների ու հետազոտողների, այնպես էլ Հայաստանի պատմական տարածքների ու միջնադարյան աշխարհագրական պատկերացումների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։