Չեզոքության ինստիտուտը աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում

Technology

Այս աշխատությունը վերաբերում է սկանավորող նանոմետրական օպտիկական մանրադիտակի (SNOM) լուծողականության բարձրացման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ առանձին կենսամոլեկուլների կառուցվածքային և դինամիկ առանձնահատկությունների հետազոտման նպատակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակը օպտիկական միկրոսկոպիայի սահմանափակումների հաղթահարումն է՝ դիֆրակցիոն սահմանը շրջանցող տեխնիկաների կիրառման միջոցով, որպեսզի հնարավոր լինի հասնել նանոմասշտաբային տարածական լուծողականության և դիտարկել առանձին սպիտակուցներ, նուկլեինաթթուներ և այլ կենսամոլեկուլներ իրենց բնական կամ վերահսկվող միջավայրում։ Ուսումնասիրվում են near-field օպտիկայի սկզբունքները, որտեղ լույսի փոխազդեցությունը նմուշի հետ իրականացվում է ենթալիքային հեռավորությունների վրա, ինչպես նաև տարբեր զոնդային համակարգերի դիզայնը, որոնք ապահովում են բարձր զգայունություն և տարածական ճշգրտություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծողականության բարելավման ֆիզիկական մեթոդներին՝ զոնդի ծայրի ձևի օպտիմալացում, պլազմոնային էֆեկտների օգտագործում, ինտերֆերենցիոն տեխնիկաներ և ազդանշան-աղմուկ հարաբերակցության բարձրացում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է կենսամոլեկուլների հետազոտման կիրառական ուղղությունները՝ ներառյալ սպիտակուցների կառուցվածքային փոփոխությունների դիտարկումը, ԴՆԹ-ի կոնֆորմացիոն դինամիկան և բիոմոլեկուլային փոխազդեցությունների քարտեզագրումը նանոմասշտաբով։ Միաժամանակ վերլուծվում են փորձարարական սահմանափակումները և տվյալների մշակման մեթոդները, որոնք անհրաժեշտ են բարձր լուծողականությամբ պատկերների ստացման և մեկնաբանման համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նանոօպտիկայի, կենսաֆիզիկայի և բիոմոլեկուլային պատկերավորման տեխնոլոգիաների զարգացման համար՝ նպաստելով առանձին կենսամոլեկուլների բարձր ճշգրտությամբ ուսումնասիրման հնարավորությունների ընդլայնմանը։

Linguistics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 17-րդ դարի հին ռուսերեն գրավոր հուշարձաններում դերանունների համակարգի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց կառուցվածքային, ձևաբանական, շարահյուսական և գործառական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են այն դերանվանական ձևերը, որոնք գործածվել են տվյալ ժամանակաշրջանի գրավոր աղբյուրներում, դրանց ձևափոխության օրինաչափությունները, հոլովման համակարգը, քերականական կատեգորիաների արտահայտությունը և տարբեր տեքստային միջավայրերում դրանց կիրառությունը։ 17-րդ դարը ռուսաց լեզվի պատմության մեջ կարևոր անցումային ժամանակաշրջան է, երբ գրավոր լեզվում զուգահեռաբար պահպանվում էին ավելի հին լեզվական առանձնահատկություններ և ձևավորվում էին նոր՝ հետագա գրական լեզվին բնորոշ միտումներ։ Այդ պատճառով դերանունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու լեզվական փոփոխությունների ընթացքին և բացահայտելու հին ու նոր ձևերի փոխհարաբերությունը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել անձնական, ցուցական, ստացական, հարցական, հարաբերական, որոշյալ, անորոշ և ժխտական դերանունների ձևերն ու գործածության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց հոլովական ձևերին, քանի որ պատմական տեքստերում կարող են հանդիպել ինչպես պահպանված հին ձևեր, այնպես էլ աստիճանաբար տարածվող նոր տարբերակներ։ Դրանց համեմատությունը թույլ է տալիս բացահայտել ձևաբանական համակարգի փոփոխությունները և որոշել տարբեր ձևերի տարածվածությունն ու գործառական սահմանները։ Կարևոր է նաև դերանունների շարահյուսական կիրառության ուսումնասիրությունը։ Տարբեր տեքստերում դերանունները կարող են հանդես գալ որպես նախադասության տարբեր անդամներ, փոխարինել գոյականներին, կապել նախադասության բաղադրիչները, արտահայտել հղումային հարաբերություններ կամ ապահովել խոսքի կապակցվածությունը։ Այդպիսի կիրառությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին դերանուններն օգտագործվում տվյալ ժամանակաշրջանի գրավոր խոսքի կառուցման մեջ։ Աշխատության մեջ կարող է կարևոր տեղ զբաղեցնել նաև գրավոր աղբյուրների ժանրային տարբերությունների հաշվառումը։ 17-րդ դարի պատմական, վարչական, կրոնական, գրական և այլ տեքստերը կարող էին ունենալ լեզվական տարբեր առանձնահատկություններ, ուստի դրանց համեմատությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե դերանվանական այս կամ այն ձևը որքանով էր պայմանավորված տեքստի ժանրով, ոճով կամ գրավոր ավանդույթով։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է նաև գրաբարյան և ժողովրդախոսակցական տարրերի փոխհարաբերության բացահայտումը։ Դերանունների համակարգում պահպանված հին ձևերի և նորարարությունների ուսումնասիրությունը կարող է տեղեկություններ հաղորդել ռուսաց լեզվի զարգացման այն գործընթացների մասին, որոնք հետագայում հանգեցրին ժամանակակից գրական լեզվի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև տարբեր ձեռագրերի և հրատարակված հուշարձանների համեմատական վերլուծություն՝ պարզելու համար ձևերի տարածման աշխարհագրական, ժամանակագրական և տեքստային առանձնահատկությունները։ Նման ուսումնասիրությունը արժեքավոր է ոչ միայն դերանունների պատմության, այլև ռուսաց լեզվի ընդհանուր պատմական քերականության համար, քանի որ դերանվանական համակարգի փոփոխությունները կապված են լեզվի ձևաբանական և շարահյուսական կառուցվածքի ավելի լայն վերափոխումների հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել պատմական լեզվաբանության, հին ռուսերեն գրավոր հուշարձանների ուսումնասիրության, տեքստաբանության և ռուսաց լեզվի պատմության ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, բանասերներին, հին ձեռագրերի և ռուսական գրավոր մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը 17-րդ դարի գրավոր աղբյուրների դերանվանական նյութի հիման վրա ներկայացնում է ռուսաց լեզվի պատմական զարգացման կարևոր փուլերից մեկը՝ բացահայտելով դերանունների ձևերի, գործառույթների և կիրառության փոփոխությունները և դրանց նշանակությունը լեզվի հետագա զարգացման գործընթացում։

Law

Հայաստանի Հանրապետությունում Սահմանադրական դատարանի սահմանադրաիրավական կարգավիճակը պայմանավորված է երկրի սահմանադրական համակարգում նրա հատուկ տեղով՝ որպես սահմանադրական արդարադատություն իրականացնող բարձրագույն մարմին։ Սահմանադրական դատարանը կոչված է ապահովելու Սահմանադրության գերակայությունը և վերահսկելու օրենքների, ենթաօրենսդրական ակտերի, պետական մարմինների որոշումների և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։ Այն հանդես է գալիս որպես անկախ դատական իշխանության առանձնահատուկ օղակ, որը չի մտնում ընդհանուր դատական համակարգի մեջ և գործում է բացառապես Սահմանադրությամբ սահմանված լիազորությունների շրջանակում։ Սահմանադրական դատարանի անկախությունը ամրագրված է Սահմանադրությամբ, և այն իր գործունեության ընթացքում ենթարկվում է միայն Սահմանադրությանը՝ բացառելով որևէ այլ պետական մարմնի միջամտությունը։ Դատարանի կազմավորման, դատավորների նշանակման և գործունեության կարգը սահմանվում է Սահմանադրությամբ և «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքով, որտեղ նախատեսված են նաև դատավորների լիազորությունների ժամկետները, անկախության երաշխիքները և պատասխանատվության սահմանները։ Սահմանադրական դատարանն իրականացնում է ինչպես վերացական, այնպես էլ կոնկրետ սահմանադրական վերահսկողություն՝ քննելով օրենքների և այլ իրավական ակտերի սահմանադրականությունը, ինչպես նաև լուծելով սահմանադրական վեճեր պետական իշխանության մարմինների միջև։ Դրա որոշումները վերջնական են, պարտադիր կատարման ենթակա և ուժի մեջ են մտնում հրապարակման պահից՝ ապահովելով իրավական համակարգի կայունությունը և Սահմանադրության անմիջական գործողությունը։ Այս կարգավիճակը թույլ է տալիս Սահմանադրական դատարանին հանդես գալ որպես սահմանադրական կարգի պահապան, մարդու իրավունքների պաշտպանության կարևոր երաշխավոր և իրավական պետության հիմնարար ինստիտուտներից մեկը Հայաստանի Հանրապետությունում։

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է բաղադրյալ առաձգական մարմիններում լարվածության դաշտերի հետազոտմանը՝ ֆոտոառաձգության (photoelasticity) մեթոդի կիրառմամբ, որի նպատակն է փորձարարական եղանակով վերլուծել նյութերի ներսում լարվածությունների բաշխման առանձնահատկությունները բարդ բեռնվածքային պայմաններում։ Նյութում քննարկվում են ֆոտոառաձգական երևույթի ֆիզիկական հիմքերը՝ կապված բևեռացված լույսի անցման ժամանակ առաջացող երկբեկման (birefringence) հետ, որը հնարավորություն է տալիս տեսանելի դարձնել լարվածության իզոխրոմատիկ և իզոկլինիկ պատկերները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրյալ կառուցվածք ունեցող մարմինների մոդելավորմանը, որտեղ տարբեր նյութերի մեխանիկական հատկությունների անհամասեռությունը հանգեցնում է լարվածության կենտրոնացումների և բարդ տարածական բաշխումների։ Քննարկվում են նաև փորձարարական մեթոդաբանության առանձնահատկությունները՝ մոդելների պատրաստում, բեռնավորման սխեմաների ընտրություն, օպտիկական համակարգերի կարգավորում և ստացված պատկերների վերլուծություն։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ ֆոտոառաձգության մեթոդը կարևոր գործիք է ինժեներական կառուցվածքների ամրության գնահատման, կոնստրուկցիաների օպտիմալ նախագծման և լարվածության վտանգավոր կոնցենտրացիաների կանխատեսման համար՝ ապահովելով տեսական և փորձարարական մեխանիկայի արդյունավետ համադրում։

Journalism

Այս աշխատությունը նվիրված է հեռուստատեսային հաղորդակցության արդյունավետության ուսումնասիրությանը՝ որպես զանգվածային լրատվության և հանրային ազդեցության կարևորագույն միջոցներից մեկի։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հեռուստատեսային հաղորդագրությունների ձևավորման, փոխանցման և ընկալման գործընթացները՝ ընդգծելով հաղորդակցության կառուցվածքային, հոգեբանական և սոցիալական բաղադրիչները։ Դիտարկվում են հաղորդման բովանդակության կազմակերպման առանձնահատկությունները, լեզվական և արտահայտչական միջոցների ընտրությունը, տեսողական և ձայնային տարրերի համադրությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հանդիսատեսի ընկալման և վարքային արձագանքների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցության արդյունավետության չափման չափանիշներին՝ դիտողականություն, ընկալելիություն, տեղեկատվական հագեցվածություն, ազդեցության ուժ և հիշելիություն, ինչպես նաև հաղորդման նպատակների և իրական արդյունքների համադրությանը։ Վերլուծվում են նաև զանգվածային հաղորդակցության սոցիալական գործառույթները՝ տեղեկատվական, կրթական, մշակութային և կարծիք ձևավորող դերերը, ինչպես նաև հեռուստատեսության ազդեցությունը հասարակական կարծիքի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունում քննարկվում են ժամանակակից մեդիա միջավայրի փոփոխությունները՝ թվայնացում, բազմահարթակ հաղորդակցություն և մրցակցություն սոցիալական մեդիայի հետ, որոնք էապես փոխում են հեռուստատեսության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Հետազոտությունը ընդգծում է, որ հեռուստատեսային հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացումը պահանջում է բովանդակության որակի, տեխնիկական միջոցների և հաղորդակցական ռազմավարությունների համադրված կատարելագործում՝ նպատակ ունենալով առավելագույն ազդեցություն ունենալ բազմազան լսարանի վրա։

History

Այս գիրքը ներկայացնում է Հին Հունաստանի պատմական զարգացումը՝ սկսած մինոսյան և միկենյան քաղաքակրթություններից մինչև դասական և հելլենիստական շրջաններ։ Այն անդրադառնում է պոլիսային համակարգի ձևավորմանը՝ Աթենքի և Սպարտայի առանձնահատուկ քաղաքական ու սոցիալական կառուցվածքներով, ինչպես նաև քաղաք-պետությունների միջև մրցակցությանը և համագործակցությանը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են պարսկական պատերազմները, Պելոպոնեսյան պատերազմը, ինչպես նաև Հունաստանի մշակութային և գիտական ծաղկման շրջանը՝ փիլիսոփայության, թատրոնի, արվեստի և գիտության զարգացման համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումների հետևանքները և հելլենիստական աշխարհի ձևավորումը՝ որպես հունական մշակույթի տարածման նոր փուլ։ Նյութը հիմնված է պատմական աղբյուրների և հնագիտական տվյալների վրա՝ ներկայացնելով Հին Հունաստանը որպես եվրոպական քաղաքակրթության հիմքերից մեկը։