Դատական իրավաստեղծ գործունեության հիմնահարցերը Հայաստանի Հանրապետությունում (տեսական և կիրառական վերլուծություն)

History

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Արգենտինայում և Բրազիլիայում ձևավորված ու զարգացած հայկական մամուլի պատմության, բովանդակության, դերակատարության և համայնքային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը հայկական սփյուռքի տպագիր մշակութային ժառանգությունը դիտարկում է որպես հայ համայնքների հասարակական, ազգային, մշակութային և քաղաքական կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Արգենտինան և Բրազիլիան Հարավային Ամերիկայի այն երկրներից են, որտեղ ձևավորվել են կազմակերպված հայկական համայնքներ և զարգացել հայկական տպագրական գործունեություն։ Մատենագիտական ուսումնասիրությունների համաձայն՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում Արգենտինայում հրատարակվել է շուրջ 100, իսկ Բրազիլիայում՝ մոտ 15 հայկական պարբերական, ինչը վկայում է տարածաշրջանում հայկական մամուլի նշանակալի ավանդույթի մասին։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այդ պարբերականների ստեղծման պատմական նախադրյալները, հրատարակման վայրերը, պարբերականության ձևերը, լեզվական առանձնահատկությունները, խմբագրական ուղղությունները և ընթերցողական շրջանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մամուլի դերին՝ որպես հայ համայնքների ներքին հաղորդակցության, ազգային ինքնության պահպանման և սերունդների միջև մշակութային կապի ապահովման միջոցի։ Պարբերականները ոչ միայն տարածել են նորություններ և հասարակական-քաղաքական տեղեկություններ, այլև անդրադարձել են կրթությանը, եկեղեցական կյանքին, մշակույթին, գրականությանը, համայնքային կազմակերպությունների գործունեությանը, Հայաստանի և սփյուռքի իրադարձություններին ու ազգային խնդիրներին։ Արգենտինայի հայկական մամուլի կարևորության մասին վկայում է նաև այն, որ երկրի հայկական համայնքում մամուլը զարգացել է կրթական, եկեղեցական և հասարակական կառույցների կողքին՝ դառնալով համայնքային կյանքի կազմակերպման կարևոր գործիք։ Ժամանակակից շրջանում Արգենտինայի հիմնական հայկական թերթերից են Diario Armenia-ն և Sardarabad-ը, ինչպես նաև գործում են առցանց լրատվական հարթակներ։ Բրազիլիայի դեպքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում հատկապես Սան Պաուլուի հայկական մամուլի պատմությունը, որի վերաբերյալ առանձին ուսումնասիրություններ անդրադառնում են 1940-1970-ական թվականների մամուլի գործունեությանը և դրա հասարակական նշանակությանը։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև մամուլի կապը հայկական կուսակցությունների, բարեգործական և մշակութային կազմակերպությունների, եկեղեցական կառույցների ու համայնքային միությունների հետ։ Այդ համատեքստում պարբերականները կարող էին հանդես գալ տարբեր գաղափարական և հասարակական դիրքորոշումների արտահայտման հարթակների դերում՝ արտացոլելով սփյուռքահայ համայնքների ներքին բազմազանությունը։ Կարևոր է նաև մամուլի միջոցով Հայաստանի հետ կապի պահպանման խնդիրը․ պարբերականները տեղեկություններ են փոխանցել Հայաստանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային կյանքի մասին և միաժամանակ արտահայտել Սփյուռքի վերաբերմունքը համազգային նշանակության իրադարձությունների նկատմամբ։ Հայկական մամուլի ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև որպես պատմական սկզբնաղբյուր, քանի որ պարբերականների էջերում պահպանվել են համայնքային կյանքի, կազմակերպությունների գործունեության, անհատների, միջոցառումների, կրթական հաստատությունների և հասարակական գործընթացների վերաբերյալ բազմաթիվ տեղեկություններ։ Արգենտինայի և Բրազիլիայի հայկական մամուլի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու նաև Հարավային Ամերիկայի հայ համայնքների ձևավորման և զարգացման որոշակի փուլեր, նրանց հասարակական կազմակերպվածության մակարդակը և ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմները։ Թեմայի վերաբերյալ առանձին հետազոտություններ ընդգծում են, որ Հարավային Ամերիկայի հայկական մամուլի ուսումնասիրությունը երկար ժամանակ համեմատաբար քիչ է ուսումնասիրվել հայերեն գիտական գրականության մեջ, թեև գոյություն ունեն մատենագիտական ցանկեր և մասնակի ուսումնասիրություններ։ Այս պատճառով աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն մամուլի պատմության, այլև սփյուռքագիտության, հայագիտության և հայկական տպագիր ժառանգության պահպանության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սփյուռքագետներին, լրագրության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին և Արգենտինայի ու Բրազիլիայի հայկական համայնքների պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ուսումնասիրության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ հայկական մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պարբերական հրատարակությունների ամբողջություն, այլև որպես ազգային հիշողության, մշակութային ինքնության, համայնքային կապերի և հասարակական կազմակերպվածության պահպանման կարևոր գործոն։

Chemistry

Научное исследование посвящено изучению влияния диоксида серы на процессы окисления метана и его химические превращения в условиях цепного сопряжённого механизма реакций; в работе рассматриваются кинетические закономерности взаимодействия реагентов, роль активных радикалов в инициировании и развитии окислительных цепей, а также влияние диоксида серы как модифицирующего агента на скорость и направление химических превращений; особое внимание уделяется механизмам сопряжённых реакций в газовой фазе, образованию промежуточных продуктов и условиям, определяющим селективность процессов, что позволяет глубже понять особенности радикально-цепного окисления углеводородов в присутствии серосодержащих соединений.

Psychology

Գիրքը ընդգրկում է՝ հոգեֆիզիոլոգիայի հիմնական հասկացությունները և ուսումնասիրության օբյեկտը, նյարդային համակարգի դերը հոգեկան գործընթացների ձևավորման մեջ, զգայության, ընկալման, հիշողության և ուշադրության ֆիզիոլոգիական հիմքերը, հույզերի և վարքի կենսաբանական մեխանիզմները, մարդու օրգանիզմի հոգեկան և ֆիզիոլոգիական համակարգերի փոխազդեցությունը։ Այն օգտակար է՝ հոգեբանության և մանկավարժության ուսանողների համար, բժշկության և հարակից ոլորտների սովորողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մարդու վարքի և նյարդային գործունեության գիտական հիմքերով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը տալիս է հոգեֆիզիոլոգիայի հիմունքների համակարգված պատկերացում՝ կապելով հոգեկան գործընթացները կենսաբանական մեխանիզմների հետ։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կոլեկտիվ ուսուցման սկզբունքների իրականացման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ֆիզիկայի դասավանդման օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է ուսուցման այնպիսի կազմակերպման ձևերի ուսումնասիրությունը, որոնց դեպքում սովորողները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես գիտելիք ստացողներ, այլև որպես միմյանց հետ համագործակցող, քննարկող և համատեղ խնդիրներ լուծող ակտիվ մասնակիցներ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են կոլեկտիվ ուսուցման տեսական հիմքերը, հիմնական սկզբունքները և դրանց կիրառման մանկավարժական պայմանները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ֆիզիկայի առարկայի բովանդակային ու մեթոդական առանձնահատկություններին։ Հեղինակը դիտարկում է համագործակցային աշխատանքի, փոխուսուցման, խմբային քննարկումների, համատեղ փորձարարական գործունեության և խնդիրների լուծման այնպիսի ձևերը, որոնք կարող են նպաստել սովորողների ճանաչողական ակտիվության և ուսումնական ինքնուրույնության զարգացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դասարանում փոխգործակցության կազմակերպմանը, սովորողների միջև դերերի բաշխմանը և յուրաքանչյուր աշակերտի ակտիվ մասնակցության ապահովմանը։ Ֆիզիկայի դասավանդման համատեքստում կոլեկտիվ ուսուցումը կարող է արդյունավետորեն կիրառվել ինչպես տեսական նյութի յուրացման, այնպես էլ ֆիզիկական երևույթների բացատրության, փորձերի իրականացման, խնդիրների լուծման և ստացված արդյունքների քննարկման ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցչի դերի փոփոխությանը՝ ավանդական տեղեկատվություն փոխանցողից դեպի ուսումնական գործընթացի կազմակերպիչ, ուղղորդող և խորհրդատու։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կոլեկտիվ ուսուցման ազդեցության գնահատումը սովորողների գիտելիքների, տրամաբանական մտածողության, հաղորդակցական հմտությունների, համագործակցելու կարողության և ուսման նկատմամբ հետաքրքրվածության վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են նման մոտեցման իրականացման հնարավոր դժվարությունները՝ դասարանի կազմի առանձնահատկությունները, սովորողների պատրաստվածության տարբեր մակարդակները, ժամանակի արդյունավետ կառավարումը և խմբային աշխատանքի վերահսկման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել ֆիզիկայի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման և ավելի ակտիվ, համագործակցային ու սովորողակենտրոն ուսումնական միջավայրի ձևավորման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկայի ուսուցիչներին, մանկավարժներին, կրթության մեթոդաբաններին, ուսուցիչների վերապատրաստմամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և մանկավարժական բուհերի ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է կոլեկտիվ ուսուցման հնարավորությունների և իրականացման պայմանների համալիր ուսումնասիրություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է համագործակցային և փոխգործակցային մեթոդները նպատակային կիրառել ֆիզիկայի դասավանդման գործընթացում՝ բարձրացնելով սովորողների ակտիվությունը, գիտելիքի յուրացման արդյունավետությունը և ինքնուրույն մտածելու կարողությունը։

Other Subjects

Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի ամենամյա տեղեկատու է, որը նախատեսված է տվյալ տարվա ընթացքում նշվող կարևոր հոբելյանների, պատմական իրադարձությունների, մշակութային տարելիցների և նշանավոր անձանց հիշատակի օրերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Այն Հայաստանի ազգային գրադարանի երկարամյա պարբերական հրատարակություններից է և ծառայում է որպես օժանդակ աղբյուր գրադարանների, կրթական ու մշակութային հաստատությունների, զանգվածային լրատվամիջոցների և տարբեր կազմակերպությունների համար՝ հոբելյանական միջոցառումների, ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, թեմատիկ հանդիպումների և այլ նախաձեռնությունների կազմակերպման ընթացքում։ Տեղեկատուի կառուցվածքը սովորաբար հիմնված է օրացուցային սկզբունքի վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս տարվա ամիսների և համապատասխան ամսաթվերի հաջորդականությամբ ներկայացնել հիշարժան իրադարձություններն ու տարելիցները։ Նյութերում կարող են ընդգրկվել հայ և համաշխարհային մշակույթի, գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության և հասարակական կյանքի ներկայացուցիչների ծննդյան կամ գործունեության նշանակալի տարեդարձերը, ինչպես նաև պատմական ու մշակութային կարևոր իրադարձությունների տարելիցները։ Անձանց և իրադարձությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարող է ուղեկցվել համառոտ կենսագրական, պատմական կամ տեղեկատու տվյալներով, որոնք ընթերցողին հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ հոբելյանի նշանակության մասին։ Մատենագիտական բաղադրիչը կարևոր նշանակություն ունի թեմայի հետագա ուսումնասիրման համար՝ ուղղորդելով համապատասխան գրականության և տեղեկատվական աղբյուրների որոնումը։ Հրատարակությունն առանձնապես օգտակար է գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման տեսանկյունից, քանի որ դրա հիման վրա հնարավոր է նախապես ծրագրել տարվա մշակութային և կրթական միջոցառումները, ձևավորել թեմատիկ ցուցադրություններ ու գրքային ցուցահանդեսներ և պատրաստել տեղեկատվական նյութեր։ Միաժամանակ այն նպաստում է ազգային և համաշխարհային մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը, պատմական հիշողության պահպանմանը և նշանակալի գործիչների գործունեության վերաբերյալ հանրային իրազեկվածության բարձրացմանը։ Տարբեր տարիների թողարկումների համադրական ուսումնասիրությունը կարող է նաև ցույց տալ, թե ժամանակի ընթացքում ինչպիսի պատմական ու մշակութային տարելիցներ են ընդգրկվել գրադարանային տեղեկատվական աշխատանքի շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է օրացուցային, տեղեկատվական, մատենագիտական և մշակութային-լուսավորչական գործառույթները՝ ծառայելով որպես գործնական տեղեկատու տարվա հիշարժան իրադարձությունների ներկայացման և դրանց նվիրված աշխատանքների կազմակերպման համար։

History

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է Կովկասյան ստորաբաժանումների ստեղծման և կիրառման գործընթացը Վերմախտ կազմում՝ ընդգծելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պայմաններում Գերմանիայի ռազմաքաղաքական ռազմավարության և բազմազգ զորակազմերի օգտագործման առանձնահատկությունները։ Նշվում է, որ այս ստորաբաժանումների ձևավորումը կապված էր Գերմանիայի կողմից օկուպացված և ռազմաճակատում հայտնված Կովկասի տարբեր ժողովուրդների ներկայացուցիչների ներգրավման հետ, ինչը պայմանավորված էր ինչպես ռազմական, այնպես էլ գաղափարական և քարոզչական նպատակներով։ Վերլուծվում է, որ նման միավորները ստեղծվել են հիմնականում կամավորական կամ կիսակամավորական հիմունքներով՝ օգտագործելով հակասովետական տրամադրությունները և տեղական հակամարտությունների դինամիկան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց կազմակերպչական կառուցվածքին, որտեղ ազգային բաղադրիչը համակցվում էր գերմանական հրամանատարական համակարգի հետ՝ ապահովելու վերահսկելիություն և մարտական արդյունավետություն։ Նշվում է նաև, որ Կովկասյան ստորաբաժանումները կիրառվել են հիմնականում օժանդակ և երկրորդական մարտական ուղղություններում, ինչպես նաև հակապատերազմական գործողություններում և թիկունքային ծառայություններում։ Ընդհանուր առմամբ, Կովկասյան ստորաբաժանումների ստեղծումն ու օգտագործումը Վերմախտի կազմում դիտարկվում է որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բազմազգ զորակազմերի ձևավորման բարդ և հակասական երևույթ, որը միավորում էր ռազմական անհրաժեշտությունները և քաղաքական նպատակադրումները։