Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLinguistics
Աւանդական ուղղագրութիւն
Գիրքը «Աւանդական ուղղագրութիւն», որը հրատարակվել է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա-ի և Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ-ի կողմից, նվիրված է հայերենի դասական՝ ավանդական ուղղագրական համակարգի ամբողջական ներկայացմանը և ուսումնասիրմանը։ Այն մանրամասն բացատրում է, թե ինչպես են ձևավորվել հայերեն գրության կանոնները պատմականորեն, ինչ սկզբունքների վրա է հիմնված ավանդական ուղղագրությունը և ինչու է այն պահպանվել հատկապես արևմտահայերենում և սփյուռքում։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր ուղղագրական երևույթներ՝ ձայնավորների և բաղաձայնների գրությունը, երկհնչյունների կիրառումը, բառերի կազմությունը, ինչպես նաև բազմաթիվ բացառություններ, որոնք կարևոր են ճիշտ գրելու համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարբերություններին, որոնք առաջացել են 20-րդ դարում իրականացված ուղղագրական բարեփոխումների արդյունքում, երբ ձևավորվեց նոր՝ պարզեցված ուղղագրությունը։ Այս համատեքստում գիրքը ոչ միայն ներկայացնում է կանոնները, այլ նաև համեմատում է երկու համակարգերը՝ օգնելով ընթերցողին հասկանալ, թե ինչ փոփոխություններ են կատարվել և ինչպես են դրանք ազդել լեզվի գրավոր ձևի վրա։ Բացի տեսական բացատրություններից, գրքում ընդգրկված են բազմաթիվ օրինակներ, բառացանկեր և գործնական նյութեր, որոնք հնարավորություն են տալիս սովորողներին կիրառել ստացած գիտելիքները և ամրապնդել ճիշտ գրությունը։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է լեզվաբանների, ուսուցիչների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի պատմությամբ, զարգացմամբ և պահպանությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը նպատակ ունի պահպանել և փոխանցել հայերենի ավանդական գրավոր մշակույթը՝ օգնելով ընթերցողին ավելի խորությամբ հասկանալ լեզվի կառուցվածքն ու ժառանգությունը։
Updated: 2026-09-20
Journalism
Հոգևոր հրապարակախոսությունը «Էջմիածին» ամսագրում
Այս գրականագիտական և մամուլի ուսումնասիրությունը նվիրված է հոգևոր հրապարակախոսության զարգացմանը «Էջմիածին» ամսագիր-ում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ամսագրի էջերում հրապարակված հոգևոր-հասարակական հոդվածների գաղափարական բովանդակությունը, թեմատիկ ուղղությունները և հրապարակախոսական ձևերի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը դիտարկում է եկեղեցական մամուլի դերը ազգային-հոգևոր մտածողության ձևավորման, բարոյական արժեքների տարածման և հասարակական քննարկումների կազմակերպման գործում՝ ընդգծելով հրապարակախոսության ազդեցությունը ընթերցողների աշխարհայացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հոգևոր թեմաների լուսաբանման լեզվաոճական առանձնահատկություններին, եկեղեցական հեղինակների հրապարակախոսական մոտեցումներին և ժամանակի հասարակական-մշակութային խնդիրների արտացոլմանը։ Աշխատությունը նաև ցույց է տալիս հոգևոր մամուլի դերակատարությունը հայ մշակութային կյանքում՝ որպես գաղափարական և կրթական կարևոր հարթակ։ Այն օգտակար է գրականագետների, մամուլի պատմաբանների, աստվածաբանների և մշակութաբանների համար։
Updated: 2026-09-17
Mathematics
Mixed problem for degenerate differential-operator equations of fourth order
Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է չորրորդ կարգի վերասերվող դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարումների համար խառը խնդրի տեսական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նման հավասարումների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, օպերատորային գործակիցների հատկությունները և վերասերման պայմանների ազդեցությունը լուծումների վարքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային և սկզբնական պայմանների համակցմանը, լուծումների գոյության ու միակության պայմաններին և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում դրանց հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են օպերատորային մեթոդների կիրառման հնարավորությունները, ապրիորի գնահատականների ստացումը և խնդրի կոռեկտության հիմնավորման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև հավասարման գլխավոր մասի, սահմանային պայմանների և օպերատորային պարամետրերի միջև փոխկապակցվածությունները, որոնք կարող են էական նշանակություն ունենալ լուծումների կանոնավորության և կայունության համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս զարգացնելու բարձր կարգի վերասերվող դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարումների լուծման տեսական մոտեցումները և ընդլայնելու դրանց վերաբերյալ ֆունկցիոնալ-անալիտիկ մեթոդների կիրառությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիֆերենցիալ հավասարումների, ֆունկցիոնալ անալիզի և օպերատորների տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-05
Religion
Սուրբ Ավետարան՝ հունարեն բնագրից թարգմանված
Աշխատությունը քրիստոնեական սուրբ գրքի թուրքերեն թարգմանություն է՝ կատարված հունարեն բնագրից։ Այն ներկայացնում է Նոր Կտակարանի ավետարանական ուսմունքը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, առակների, հրաշքների, աշակերտների հետ հարաբերությունների, խաչելության և հարության մասին պատմություններով։ Ավետարանական նյութը կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական հավատքի, բարոյական ուսմունքի և եկեղեցական ավանդույթի մեջ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով սիրո, ներողամտության, գթասրտության, հավատքի և հոգևոր պատասխանատվության գաղափարներին։ Հունարեն բնագրից թարգմանված լինելը կարևոր նշանակություն ունի թարգմանական և աստվածաշնչագիտական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու սուրբ գրքի փոխանցումը մեկ լեզվից մյուսը և դրա տարածումը տարբեր լեզվական համայնքներում։ Հրատարակությունը նաև արժեքավոր է Օսմանյան կայսրության բազմալեզու կրոնական գրականության պատմության տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ ուսումնասիրելու թուրքերենով քրիստոնեական գրականության տարածումը, Աստվածաշնչի թարգմանական ավանդույթները և կրոնական տեքստերի ընթերցման մշակույթը։ Միաժամանակ, առանց գրքի ամբողջական տիտղոսաթերթի և բովանդակության ստուգման հնարավոր չէ հստակ որոշել՝ հրատարակությունն ընդգրկում է Նոր Կտակարանի ամբողջական տեքստը, միայն չորս Ավետարանները, թե դրանցից որևէ առանձին հատված։
Updated: 2026-10-24
Other Subjects
Երևանի փոքր կենտրոնի վերաարժևորման գեղագիտական խնդիրները
Ճարտարապետական և քաղաքաշինական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևանի կենտրոնական քաղաքային միջավայրի վերաարժևորման գործընթացում առաջացող գեղագիտական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պատմականորեն ձևավորված քաղաքային տարածքների ճարտարապետական կերպարը, կառուցապատման առանձնահատկությունները, հանրային տարածքների կազմակերպումը և դրանց տեսողական ու մշակութային արժեքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական շենքերի և նոր կառուցապատման փոխհարաբերությանը, քաղաքային միջավայրի ամբողջականության պահպանմանը, ճարտարապետական մասշտաբների, ձևերի և տարածական լուծումների ներդաշնակությանը։ Վերլուծվում են նաև փողոցների, հրապարակների, կանաչ տարածքների, ճակատների և քաղաքային ձևավորման տարրերի ազդեցությունը կենտրոնի ընդհանուր գեղագիտական ընկալման վրա։ Քննարկվում են պատմամշակութային ժառանգության պահպանման և ժամանակակից քաղաքաշինական զարգացման համադրման հնարավորությունները, ինչպես նաև միջավայրի ինքնատիպության և պատմական հիշողության պահպանման խնդիրները։ Կարևորվում է այնպիսի քաղաքային լուծումների մշակումը, որոնք կարող են նպաստել տարածքի ճարտարապետական արժեքների բացահայտմանը, հանրային միջավայրի որակի բարձրացմանը և քաղաքի կենտրոնական հատվածի գեղագիտական ամբողջականության պահպանմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, դիզայներների, մշակութային ժառանգության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-03
Law
Լիսաբոնի պայմանագրի 49-րդ (նախկինում 43) և 56-րդ (նախկինում 49) դրույթները, դրանց կիրառելիությունը և կարգավորման ոլորտը
Այս թեման վերաբերում է Treaty of Lisbon-ի կարևոր իրավական դրույթներին, մասնավորապես 49-րդ և 56-րդ հոդվածներին, որոնք կարգավորում են Եվրոպական միության շրջանակներում անդամակցության, հիմնարար ազատությունների և տնտեսական գործունեության իրականացման կարևոր սկզբունքներ։ Լիսաբոնի պայմանագիրը հանդիսանում է Եվրոպական միության իրավական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների հիմնական փաստաթղթերից մեկը, որն ուժի մեջ մտավ 2009 թվականին և նպատակ ուներ բարձրացնել Միության արդյունավետությունը, ժողովրդավարական վերահսկողությունը և անդամ պետությունների միջև համագործակցության մակարդակը։ 49-րդ հոդվածը սահմանում է Եվրոպական միությանը անդամակցելու կարգը և այն պայմանները, որոնց պետք է համապատասխանեն անդամակցության ցանկություն ունեցող եվրոպական պետությունները։ Դրույթը նախատեսում է, որ ցանկացած եվրոպական պետություն, որը հարգում է ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների, իրավական պետության և հիմնարար ազատությունների սկզբունքները, կարող է դիմել անդամակցության համար։ Այս հոդվածը կարևոր նշանակություն ունի Եվրոպական միության ընդլայնման քաղաքականության տեսանկյունից, քանի որ այն սահմանում է անդամակցության իրավական հիմքերը և անդամ պետությունների համաձայնության անհրաժեշտությունը։ 56-րդ հոդվածը վերաբերում է ծառայությունների ազատ մատուցման սկզբունքին և հանդիսանում է միասնական շուկայի հիմնարար ազատություններից մեկը։ Այն արգելում է անդամ պետությունների միջև ծառայությունների մատուցման սահմանափակումները և ապահովում է, որ Եվրոպական միության տարածքում տնտեսավարողները կարողանան ազատ իրականացնել տնտեսական գործունեություն այլ անդամ երկրներում՝ առանց խտրականության կամ անհիմն արգելքների։ Այս դրույթը կարևոր դեր ունի ներքին շուկայի զարգացման, տնտեսական ինտեգրման և մրցակցության խթանման գործում։ Երկու հոդվածներն էլ լայն կիրառելիություն ունեն Եվրոպական միության իրավական համակարգում և հաճախ կիրառվում են Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքում։ Դրանք նպաստում են անդամ պետությունների միջև քաղաքական, տնտեսական և իրավական համագործակցության ամրապնդմանը, ինչպես նաև ապահովում են միասնական եվրոպական տարածքի արդյունավետ գործունեությունը։
Updated: 2026-10-23