Դավթի սաղմոսները

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է էթնիկ ինքնության ձևավորման, պահպանման և վերափոխման հիմնախնդիրներին ժողովրդավարական անցման գործընթացում՝ ուսումնասիրելով այն քաղաքական և հասարակական փոփոխությունները, որոնք կարող են ազդել տարբեր էթնիկ խմբերի ինքնագիտակցության, փոխհարաբերությունների և հասարակական դիրքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են ազգային և էթնիկ ինքնության հիմնական բաղադրիչները, դրանց ձևավորման վրա ազդող պատմական, մշակութային, սոցիալական և քաղաքական գործոնները, ինչպես նաև ժողովրդավարացման պայմաններում ինքնության դրսևորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմազգ հասարակություններում մեծամասնության և փոքրամասնությունների փոխհարաբերություններին, էթնիկ տարբերությունների քաղաքականացմանը, ազգային պատկանելության ընկալումներին և քաղաքացիական ինքնության ձևավորման գործընթացներին։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև ժողովրդավարական ինստիտուտների, քաղաքական մասնակցության, իրավական հավասարության և մարդու իրավունքների պաշտպանության նշանակությունը էթնիկ խմբերի միջև վստահության և համակեցության ապահովման գործում։ Քննարկվում են այն հնարավոր հակասությունները, որոնք կարող են առաջանալ ազգային ինքնության և ընդհանուր քաղաքացիական պատկանելության միջև, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ժողովրդավարական հասարակությունը կարող է նպաստել բազմազանության ընդունմանը և սոցիալական համերաշխության ամրապնդմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել քաղաքագիտությամբ, սոցիոլոգիայով, ազգայնականության և էթնիկության ուսումնասիրությամբ, ժողովրդավարացման գործընթացներով ու ժամանակակից հասարակությունների քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը ներկայացնում է հայոց եկեղեցական-ծխական ուսումնարանների գործունեությունը կարգավորող կանոնները՝ անդրադառնալով եկեղեցու հովանավորությամբ գործող կրթական հաստատությունների կազմակերպչական հիմքերին, կառավարման սկզբունքներին և կրթական առաքելությանը։ Եկեղեցական-ծխական դպրոցները կարևոր դեր են ունեցել հայ ժողովրդի կրթական և մշակութային կյանքում՝ նպաստելով գրագիտության տարածմանը, հայոց լեզվի ուսուցմանը, կրոնական գիտելիքների փոխանցմանը և ազգային ինքնության պահպանմանը։ Դրանց գործունեությունը սերտորեն կապված էր եկեղեցական համայնքների, ծխական կառույցների, հոգևորականության և տեղական հասարակության մասնակցության հետ։ Նման կանոնակարգերի մշակումը նպատակ ուներ սահմանելու ուսումնարանների գործունեության ընդհանուր սկզբունքները, հստակեցնելու կառավարման և պատասխանատվության շրջանակները, ամրապնդելու կրթական գործընթացի կազմակերպվածությունը և ապահովելու դպրոցների աշխատանքը եկեղեցական ու ազգային կրթական ավանդույթներին համապատասխան։ Փաստաթուղթն արտացոլում է հայ կրթական կյանքի այն պատմական փուլը, երբ դպրոցների կազմակերպման, վերահսկողության և ուսուցման միասնականացման հարցերը կարևոր նշանակություն էին ձեռք բերել։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցու մասնակցությունը կրթության կառավարմանը, դպրոցական հաստատությունների իրավական ու վարչական հիմքերի ձևավորումը և համայնքային կրթության դերը հայ հասարակության զարգացման մեջ։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է հայ մանկավարժության պատմության, եկեղեցական կառավարման, ազգային դպրոցի զարգացման և կրթական հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, մանկավարժների, հայ եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և XIX դարի հայ կրթական համակարգի կառուցվածքն ու կազմակերպչական առանձնահատկություններն ուսումնասիրող ընթերցողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է N- և C-վինիլազոլների սինթեզի արդյունավետ մեթոդների մշակմանը, դրանց պոլիմերացման և համապոլիմերացման գործընթացների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև արժեքավոր հատկություններով նոր նյութերի ստացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում վինիլազոլային միացությունների ստացման քիմիական եղանակներին, դրանց կառուցվածքի և ռեակցիոնունակության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև սինթեզի պայմանների օպտիմալացման հնարավորություններին։ Առանձին կարևորություն է տրվում ստացված մոնոմերների պոլիմերացման օրինաչափությունների բացահայտմանը և համապոլիմերացման ընթացքում դրանց վարքագծի ուսումնասիրությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս նպատակային կերպով ձևավորել տարբեր կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերով պոլիմերային համակարգեր։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ստացված նյութերի հատկությունները և դրանց փոփոխության հնարավորությունները՝ կախված քիմիական կառուցվածքից, պոլիմերացման պայմաններից և համապոլիմերային բաղադրությունից։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նոր պոլիմերային նյութերի ստացման հնարավորությամբ, որոնք կարող են ունենալ կիրառական արժեք՝ շնորհիվ հատուկ ֆիզիկական, քիմիական կամ տեխնոլոգիական հատկությունների։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական և պոլիմերային քիմիայի մասնագետներին, քիմիական տեխնոլոգների, նյութագիտության ոլորտի հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների և ասպիրանտների։ Այն համադրում է օրգանական սինթեզի, պոլիմերացման քիմիայի և նոր նյութերի ստացման խնդիրները՝ ընդգծելով նպատակային հատկություններով պոլիմերների ստեղծման գիտական և կիրառական հնարավորությունները։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է IX–XVI դարերի պարսից դասական գրականության մեջ ժողովուրդների, ցեղերի և էթնիկական խմբերի անվանումների իմաստային զարգացման, գործածության և գեղարվեստական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում էթնոնիմները դիտարկվում են ոչ միայն որպես որոշակի էթնիկական հանրույթներ անվանող բառային միավորներ, այլև որպես պատմական ժամանակաշրջանների մշակութային պատկերացումները, քաղաքական հարաբերությունները, հասարակական ընկալումները և գրական ավանդույթները արտացոլող լեզվական երևույթներ։ Քննության են առնվում տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում հանդիպող էթնիկական անվանումների սկզբնական նշանակությունները, դրանց իմաստային ընդլայնումները, նեղացումները, փոխաբերական կիրառությունները և ժամանակի ընթացքում ձևավորված լրացուցիչ նշանակությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ կոնկրետ ժողովրդի կամ ցեղի անվանումը գրական խոսքում աստիճանաբար ձեռք է բերել պայմանական, խորհրդանշական կամ գնահատողական իմաստ և սկսել է բնութագրել մարդու արտաքին տեսքը, վարքագիծը, սոցիալական դիրքը, աշխարհագրական ծագումը կամ որոշակի գեղարվեստական կերպար։ Ուսումնասիրվում է էթնոնիմների գործածությունը պոեզիայում և արձակում՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի պատմաքաղաքական իրադարձությունները, ժողովուրդների միջև շփումները, ռազմական հակամարտությունները, առևտրային կապերը, բնակչության տեղաշարժերը և մշակութային փոխազդեցությունները։ Վերլուծվում է նաև պատմական իրականության և գրական պայմանականության հարաբերակցությունը՝ պարզելու համար, թե որքանով են գրական տեքստերում արտահայտված պատկերացումները համապատասխանում տվյալ էթնիկական խմբերի իրական պատմական դրությանը և որքանով են ձևավորվել գրական ավանդույթի ազդեցությամբ։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու առանձին անվանումների իմաստային փոփոխություններին տարբեր դարաշրջաններում և հեղինակների մոտ՝ բացահայտելով դրանց կայուն ու փոփոխական հատկանիշները։ Կարևորվում են նաև լեզվական փոխառությունները, բազմալեզու մշակութային միջավայրի ազդեցությունը և պարսկական գրականության կապերը հարևան ժողովուրդների պատմության ու մշակույթի հետ։ Աշխատանքը նպաստում է պարսից դասական գրականության բառապաշարի պատմական շերտերի, միջնադարյան էթնոմշակութային պատկերացումների և անվանումների իմաստային փոփոխության օրինաչափությունների առավել խորքային ըմբռնմանը՝ միաժամանակ կարևոր նյութ տրամադրելով իրանագիտության, պատմական բառագիտության, իմաստաբանության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոսաբանական վիճաբանությունների վաղ շրջանի ուսումնասիրությանը՝ IV դարի երկրորդ կեսից մինչև V դարի 20-ական թվականներն ընկած ժամանակահատվածում, երբ քրիստոնեական եկեղեցու ներսում ձևավորվում և զարգանում էին Քրիստոսի բնության, անձի և փրկագործական առաքելության վերաբերյալ կարևոր աստվածաբանական հարցադրումները։ Հեղինակը վերլուծում է այդ ժամանակաշրջանի եկեղեցական, դավանաբանական և քաղաքական գործընթացները, որոնք ձևավորեցին քրիստոնեական ուսմունքի հետագա զարգացումը։ Աշխատանքում ներկայացվում են հիմնական աստվածաբանական դիրքորոշումները, եկեղեցական ժողովների դերը, տարբեր դպրոցների միջև առաջացած տարաձայնությունները և դրանց ազդեցությունը քրիստոնեական աշխարհի հարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում անդրադարձ է կատարվում նաև Արևելյան և Արևմտյան եկեղեցիների մոտեցումներին, նշանավոր աստվածաբանների գաղափարներին, ինչպես նաև այն պատմական պայմաններին, որոնցում ձևավորվեցին քրիստոսաբանական բանավեճերի հիմնական ուղղությունները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի վաղ քրիստոնեության պատմության, եկեղեցական դավանաբանության և աստվածաբանական մտքի զարգացման ուսումնասիրության համար՝ արժեքավոր աղբյուր հանդիսանալով եկեղեցագետների, պատմաբանների, աստվածաբանների, կրոնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու քրիստոնեական վարդապետության ձևավորման բարդ գործընթացները և վաղ եկեղեցու ներքին ու արտաքին զարգացումները։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է խաղողի առանձին սորտերի բջջասաղմնաբանական կառուցվածքի, վերարտադրողական զարգացման և մորֆոֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են խաղողի բույսի աճի ու զարգացման կենսաբանական օրինաչափությունները, գեներատիվ օրգանների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև սորտային տարբերությունների ազդեցությունը բույսերի վերարտադրողական կարողությունների և կենսագործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծաղկի կառուցվածքին, փոշեհատիկների ձևավորմանն ու կենսունակությանը, սերմնասկզբնակների զարգացմանը, բեղմնավորման գործընթացին և սաղմի ձևավորման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են խաղողի տարբեր սորտերի բջջաբանական և սաղմնաբանական ցուցանիշները, դրանց հնարավոր փոխկապակցվածությունը պտղակալման, սերմերի զարգացման և բերքատվության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում վեգետատիվ և գեներատիվ օրգանների մորֆոլոգիական առանձնահատկություններին, աճի փուլերին, ֆիզիոլոգիական ակտիվությանը և արտաքին միջավայրի գործոնների ազդեցությանը բույսերի զարգացման վրա։ Կարևորվում են ջերմաստիճանի, խոնավության, լուսավորության և սննդային պայմանների նշանակությունը վերարտադրողական գործընթացների բնականոն ընթացքի ապահովման գործում։ Դիտարկվում են մանրադիտակային հետազոտությունների, համեմատական մորֆոլոգիական վերլուծության և ֆիզիոլոգիական գնահատման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ սորտերի կենսաբանական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բուսաբանների, բույսերի ֆիզիոլոգների, սաղմնաբանների, խաղողագործների, սելեկցիոներների, ագրոնոմների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։