Действие повышенных температур и оптического излучения на первичные процессы фотосинтеза Chlorella pyrenoidosa и Spirulina platensis

History

Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային-ազատագրական պայքարի նշանավոր գործիչ Անդրանիկ Օզանյանի գործունեությանը և նրա դերին XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի հայ հեղափոխական շարժման զարգացման գործընթացում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմաքաղաքական պայմանների վրա, որոնցում ձևավորվեցին արևմտահայության ազգային և քաղաքական պահանջները, ինքնապաշտպանական նախաձեռնությունները և ազատագրական պայքարի կազմակերպված ձևերը։ Ներկայացվում են Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության հասարակական ու քաղաքական դրությունը, հայկական բնակավայրերի անվտանգության խնդիրները և այդ իրադրության ազդեցությունը ազգային շարժման գաղափարական ու կազմակերպական զարգացման վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Անդրանիկի՝ որպես ֆիդայական շարժման առաջնորդներից մեկի գործունեությանը, նրա մասնակցությանը հայկական ինքնապաշտպանական պայքարին, կազմակերպչական կարողություններին և ժամանակակիցների շրջանում ունեցած հեղինակությանը։ Քննության են առնվում ֆիդայական խմբերի ձևավորման պատճառները, դրանց նպատակները, հասարակության տարբեր շերտերի հետ ունեցած կապերը և ազգային-ազատագրական շարժման ընդհանուր կառուցվածքում զբաղեցրած տեղը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայկական քաղաքական կազմակերպությունների և հեղափոխական գործիչների գործունեությանը, նրանց գաղափարական մոտեցումներին ու ազգային խնդրի լուծման վերաբերյալ պատկերացումներին։ Կարևորվում է Անդրանիկի հարաբերությունների ուսումնասիրությունը ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական գործիչների հետ, ինչպես նաև նրա դիրքորոշումների փոփոխությունը պատմական տարբեր փուլերում։ Դիտարկվում են Բալկանյան պատերազմների, Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Կովկասյան ռազմաճակատի իրադարձությունների հետ կապված նրա գործունեության հիմնական դրվագները՝ դրանք տեղադրելով տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռազմական առաջնորդի կերպարի և ազգային հերոսի մասին հասարակական պատկերացումների ձևավորման ուսումնասիրությունը։ Այդ տեսանկյունից նրա գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն ռազմական ու քաղաքական պատմության, այլև պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական գաղափարների զարգացման շրջանակում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել անհատի դերը լայնածավալ ազգային շարժումների ընթացքում և հասկանալ, թե ինչպես են քաղաքական գաղափարները, հասարակական պահանջները, ինքնապաշտպանական պայքարը և միջազգային իրադրությունը փոխազդել հայկական ազգային շարժման զարգացման տարբեր փուլերում։ Միաժամանակ նյութը կարևոր է աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ Անդրանիկի գործունեության վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել են բազմազան, երբեմն նաև հակասական գնահատականներ, որոնց համադրումը նպաստում է պատմական իրադարձությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, ազգային-ազատագրական շարժումների, ռազմական պատմության, քաղաքական պատմության և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է β-ամինոկետոնների և ամինասպիրտների որոշ ածանցյալների սինթեզի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ուսումնասիրել նոր օրգանական միացություններ, պարզել դրանց ստացման հնարավոր ուղիները և գնահատել ստացված նյութերի կենսաբանական հատկությունները։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում β-ամինոկետոնների և ամինասպիրտների մոլեկուլային կառուցվածքին, ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցությանը, քիմիական փոխակերպումներին և սինթեզի պայմանների ազդեցությանը վերջնական արտադրանքի հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել տարբեր սինթեզի մեթոդներ, ռեակցիաների ընթացքը, միջանկյալ միացությունների ստացումը, նյութերի մաքրումը և դրանց կառուցվածքի հաստատման համար կիրառվող ֆիզիկաքիմիական հետազոտության եղանակները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ստացված միացությունների կենսաբանական ակտիվության գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել դրանց ազդեցության բնույթը և կառուցվածք–ակտիվություն փոխկապակցվածության որոշ օրինաչափություններ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր կառուցվածք ունեցող ածանցյալների հատկությունները և պարզել, թե մոլեկուլի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ կենսաբանական ազդեցության վրա։ Նման հետազոտությունները կարևոր են կենսաակտիվ նոր նյութերի որոնման, օրգանական սինթեզի զարգացման և դեղագործական քիմիայի համար հեռանկարային միացությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել նաև հետագա դեղաբանական և կենսաքիմիական հետազոտությունների համար՝ որպես նոր միացությունների ստացման և դրանց հատկությունների նախնական գնահատման հիմք։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում օրգանական և կենսօրգանական քիմիայի, դեղագործական քիմիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի և կենսաբանական ակտիվ նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Շորժայի գերհիմնային ապարների հիմքով լցանյութերի կիրառմամբ հրակայուն ծանր բետոնների ստացման, կազմի ձևավորման և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում օգտագործվող բնական հումքի հանքաբանական, քիմիական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց համապատասխանությունը բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում շահագործվող բետոնների արտադրության պահանջներին։ Վերլուծվում է տարբեր հատիկաչափական կազմով լցանյութերի ազդեցությունը բետոնային խառնուրդի կառուցվածքի, խտության, ամրության և ջերմային կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կապակցող նյութի և լցանյութի օպտիմալ հարաբերակցության ընտրությանը, բետոնի պատրաստման տեխնոլոգիական պայմաններին և ջերմային ազդեցության հետևանքով նյութի հատկությունների հնարավոր փոփոխություններին։ Դիտարկվում են բարձր ջերմաստիճանների պայմաններում բետոնի ամրության պահպանման, ջերմակայունության, ծավալային կայունության և կառուցվածքային փոփոխությունների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են տեղական հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման և ավանդական հրակայուն լցանյութերի հնարավոր փոխարինման տեխնոլոգիական ու տնտեսական նախադրյալները։ Կարևորվում է այնպիսի բաղադրությունների մշակումը, որոնք կարող են ապահովել անհրաժեշտ մեխանիկական ամրություն և դիմադրություն երկարատև կամ պարբերական ջերմային ազդեցությունների նկատմամբ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ստացված նյութերի հնարավոր կիրառությանը արդյունաբերական վառարանների, ջերմային ագրեգատների և բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում աշխատող այլ շինարարական կառուցվածքների պատրաստման ու երեսպատման համար։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել տեղական հումքային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը, հրակայուն բետոնների արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործմանը և համապատասխան շինանյութերի տեսականու ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել շինանյութերի տեխնոլոգիայի, բետոնագիտության, նյութագիտության և արդյունաբերական շինարարության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է անցումային հասարակության սոցիալ-տնտեսական պայմաններում արդյունավետ գործարար գործունեության ձևավորմանը նպաստող սոցիալական և հոգեբանական նախադրյալների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գործարարի անձնային առանձնահատկությունների, սոցիալական միջավայրի, արժեքային կողմնորոշումների, մոտիվացիայի և տնտեսական վարքագծի փոխկապակցվածությունն է։ Անցումային հասարակությունը դիտարկվում է որպես արագ փոփոխվող միջավայր, որտեղ տնտեսական հարաբերությունների, սեփականության ձևերի, կառավարման սկզբունքների և սոցիալական նորմերի վերափոխումը կարող է նոր պահանջներ առաջադրել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվող անձանց։ Այս պայմաններում արդյունավետ գործարարությունը կապված է ոչ միայն մասնագիտական գիտելիքների և ֆինանսական ռեսուրսների, այլև փոփոխություններին հարմարվելու, անորոշության պայմաններում որոշումներ կայացնելու, հաղորդակցվելու, պատասխանատվություն ստանձնելու և սեփական գործունեությունը նպատակային կազմակերպելու կարողությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ձեռքբերումների մոտիվացիան, ինքնուրույնությունը, նախաձեռնողականությունը, ինքնավստահությունը, ստեղծագործական մտածողությունը, սոցիալական ակտիվությունը և համագործակցային վարքագիծը՝ որպես գործարար գործունեության հետ կապված հոգեբանական հատկանիշներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ռիսկի ընկալմանը և որոշումների կայացման առանձնահատկություններին՝ տարբերակելով հիմնավորված ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունը չհաշվարկված վարքագծից։ Կարևորվում է նաև գործարարի սոցիալական կապերի, վստահության, մասնագիտական հաղորդակցության և հասարակության մեջ ձեռնարկատիրության նկատմամբ ձևավորված վերաբերմունքի ազդեցությունը։ Անցումային հասարակությունում տնտեսական և սոցիալական ինստիտուտների փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ մարդկանց սպասումների, աշխատանքի նկատմամբ վերաբերմունքի և հաջողության վերաբերյալ պատկերացումների վրա, ինչն իր հերթին ազդում է գործարար վարքագծի ձևավորման վրա։ Հետազոտության առանձին ուղղություն կարող է լինել արդյունավետ գործունեության և անձի արժեքային համակարգի հարաբերակցությունը՝ ներառելով մասնագիտական պատասխանատվությունը, գործարար էթիկան և գործընկերային հարաբերությունների կառուցման սկզբունքները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև կրթության, մասնագիտական փորձի, ընտանեկան ու սոցիալական միջավայրի և կազմակերպական մշակույթի դերը ձեռնարկատիրական կարողությունների զարգացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, տնտեսական հոգեբանության, ձեռնարկատիրության և կազմակերպական վարքագծի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել փոփոխվող հասարակական պայմաններում արդյունավետ գործարար գործունեության ձևավորմանը նպաստող հիմնական սոցիալ-հոգեբանական գործոնները։

Medicine

Անասնաբուժական սանիտարիայի և կաթնամթերքի անվտանգության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կաթի որակական ցուցանիշների փորձաքննությանը և սանիտարական գնահատմանը՝ կովերի կերաբաժնում ցորենի խմորման մնացորդների օգտագործման պայմաններում։ Քննության են առնվում կենդանիների կերակրման առանձնահատկությունները և տվյալ կերային բաղադրիչի հնարավոր ազդեցությունը ստացվող կաթի ֆիզիկաքիմիական, զգայորոշման և սանիտարահիգիենիկ բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթի բաղադրության, սննդային արժեքի, թարմության և անվտանգության գնահատման համար կիրառվող հիմնական ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են տարբեր կերակրման պայմաններում ստացված կաթի հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները և դրանց համապատասխանությունը անասնաբուժասանիտարական պահանջներին։ Քննարկվում են նաև կերային մնացորդների արդյունավետ օգտագործման, կենդանիների լիարժեք կերակրման և անվտանգ ու որակյալ կաթի արտադրության փոխկապակցվածության խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նման կերատեսակի կիրառման նպատակահարմարությունը կաթնատու անասնաբուծությունում՝ հաշվի առնելով արտադրանքի որակն ու սանիտարական անվտանգությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, կաթնատու անասնաբուծության, սննդի անվտանգության և անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում սովորողների հանրամշակութային հաղորդակցական կոմպետենտության ձևավորման հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են սովորողների հաղորդակցական կարողությունների, սոցիալական փոխգործակցության հմտությունների և մշակութային ընկալումների զարգացման տեսական ու գործնական հիմքերը։ Հեղինակը քննարկում է կրթական միջավայրի դերը սովորողների՝ տարբեր սոցիալական և մշակութային իրավիճակներում արդյունավետ հաղորդակցվելու, փոխըմբռնման հասնելու և հասարակական արժեքները գիտակցելու կարողությունների ձևավորման գործում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մանկավարժական պայմաններ, ուսուցման մեթոդներ, դաստիարակչական մոտեցումներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են սովորողների հանրամշակութային փորձի ընդլայնմանը և հաղորդակցական ներուժի զարգացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության բովանդակության, ուսուցչի գործունեության և դպրոցական միջավայրի ազդեցությանը սովորողների անձնային ու սոցիալական զարգացման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, ավագ դպրոցի ուսուցիչների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների, ուսանողների և սովորողների հաղորդակցական ու մշակութային զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։