Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Методы расчета крупнопанельных зданий при статическом и динамическом воздействиях

    Աշխատությունը նվիրված է խոշորապանելային շենքերի հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրությանը ստատիկ և դինամիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ շինարարական մեխանիկայի և սեյսմակայուն շինարարության խնդիրների համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել կամ հիմնավորել այնպիսի հաշվարկային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել բազմահարկ խոշորապանելային շենքերի կրող համակարգերի աշխատանքը տարբեր տեսակի բեռնվածքների և ազդեցությունների դեպքում։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում շենքի կառուցվածքային տարրերի՝ պատային պանելների, միջհարկային ծածկերի, միացումների և այլ կրող բաղադրիչների փոխազդեցությանը, քանի որ ամբողջ համակարգի իրական վարքը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն առանձին տարրերի ամրությամբ, այլև դրանց տարածական համատեղ աշխատանքով։ Ստատիկ հաշվարկների շրջանակում ուսումնասիրվում է մշտական և ժամանակավոր բեռների ազդեցությունը, ներառյալ շենքի սեփական քաշը, օգտակար բեռնվածքները և այլ հաշվարկային ազդեցություններ։ Դրանց միջոցով որոշվում են կառուցվածքային տարրերում առաջացող ներքին ուժերը, լարումները և դեֆորմացիաները, ինչպես նաև ստուգվում են ամրության, կոշտության և կայունության պահանջները։ Դինամիկ ազդեցությունների դեպքում խնդիրը զգալիորեն բարդանում է, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել շենքի տատանողական հատկությունները, սեփական տատանումների հաճախականությունները և ձևերը, զանգվածների ու կոշտությունների բաշխումը, ինչպես նաև արտաքին դինամիկ ազդեցության բնույթը։ Հատկապես կարևոր է սեյսմիկ ազդեցությունների հաշվարկը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ խոշորապանելային շենքի տարրերի միջև առաջանում են փոփոխական և տարածական բնույթի ուժեր, որոնք կարող են էապես տարբերվել ստատիկ բեռնվածության պայմաններում առաջացող ուժերից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են կիրառվել շենքի հաշվարկային սխեմաների իդեալականացման, վերջավոր տարրերի մեթոդի, մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների մեթոդներ։ Կառուցվածքի մոդելը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ինչպես առանձին պանելների, այնպես էլ ամբողջ շենքի տարածական աշխատանքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր խնդիր է նաև պանելների միացումների ճիշտ մոդելավորումը, քանի որ դրանց կոշտությունն ու դեֆորմացիոն հատկությունները կարող են զգալի ազդեցություն ունենալ ամբողջ շենքի հաշվարկային արդյունքների վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հաշվարկային մոդելների ընտրության հարցին՝ պարզեցված հարթ մոդելներից մինչև ամբողջական տարածական մոդելներ։ Տարբեր մոդելների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հաշվարկի ճշգրտությունն ու կիրառելիության սահմանները և որոշել, թե որ դեպքերում կարելի է օգտագործել պարզեցված մոտեցումներ, իսկ երբ անհրաժեշտ է կատարել ավելի բարդ դինամիկ հաշվարկ։ Դինամիկ հաշվարկների ժամանակ կարևոր նշանակություն ունեն նաև ռեզոնանսային երևույթների, տատանումների ամպլիտուդների, շենքի բնական հաճախականությունների և էներգիայի կլանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Այս գործոնների հաշվառումը թույլ է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել կառուցվածքի վարքը ուժեղ դինամիկ ազդեցությունների ժամանակ։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է խոշորապանելային շենքերի նախագծման, վերակառուցման և տեխնիկական վիճակի գնահատման հետ։ Հաշվարկային մեթոդների կատարելագործումը կարող է նպաստել նյութերի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, կառուցվածքային լուծումների օպտիմալացմանը և շենքերի անվտանգության բարձրացմանը։ Հատկապես կարևոր է նման մոտեցումների կիրառումը սեյսմիկ ակտիվ տարածքներում կառուցվող կամ շահագործվող շենքերի համար, որտեղ դինամիկ ազդեցությունների ճիշտ գնահատումը շինարարական անվտանգության առանցքային պայմաններից է։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական մեխանիկայի, կառուցվածքային ճարտարագիտության, սեյսմակայուն շինարարության և շենքերի նախագծման մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է խոշորապանելային շենքերի ստատիկ և դինամիկ հաշվարկը որպես փոխկապակցված խնդիրների համալիր՝ ընդգծելով կառուցվածքի տարածական աշխատանքի, տարրերի և միացումների փոխազդեցության, տատանողական բնութագրերի և արտաքին ազդեցությունների ճիշտ մոդելավորման նշանակությունը շենքերի ամրության, կայունության և շահագործման անվտանգության ապահովման գործում։

    Updated: 2026-09-21
    Методы расчета крупнопанельных зданий при статическом и динамическом воздействиях
    Online

    Pedagogy

    Հանգունության մեթոդի կիրառումը որպես ավագ դպրոցում ֆիզիկայի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման միջոց

    Հանգունության (անալոգիայի) մեթոդի կիրառումը ավագ դպրոցում ֆիզիկայի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման կարևոր միջոցներից է, քանի որ այն թույլ է տալիս բարդ, վերացական ֆիզիկական երևույթները ներկայացնել սովորողների համար հասկանալի և արդեն հայտնի պատկերների ու իրավիճակների միջոցով՝ կապ ստեղծելով նոր գիտելիքի և առօրյա փորձի միջև։ Այս մեթոդի էությունը կայանում է նրանում, որ ուսուցման ընթացքում օգտագործվում են համեմատություններ տարբեր համակարգերի միջև, օրինակ՝ էլեկտրական հոսանքը համեմատվում է ջրի հոսքի հետ, լարման տարբերությունը՝ ճնշման հետ, իսկ դիմադրությունը՝ խողովակի նեղացման ազդեցության հետ, ինչը օգնում է աշակերտներին ավելի հեշտ ընկալել Օհմի օրենքը և շղթաների աշխատանքի սկզբունքները։ Հանգունության մեթոդը հատկապես արդյունավետ է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բացատրել միկրոաշխարհի երևույթները, ինչպիսիք են ատոմների կառուցվածքը կամ էլեկտրամագնիսական դաշտերը, որոնք ուղղակի դիտարկման համար անհասանելի են, և այդ դեպքում օգտագործվում են մոդելային պատկերացումներ, որոնք մոտ են աշակերտների առօրյա փորձին։ Մեթոդի կիրառումը բարձրացնում է ուսուցման դիդակտիկ արդյունավետությունը, քանի որ այն ակտիվացնում է մտածողության համեմատական և վերլուծական գործընթացները, զարգացնում է պատկերավոր մտածողությունը և նպաստում գիտելիքի երկարաժամկետ հիշողության ձևավորմանը։ Միևնույն ժամանակ կարևոր է, որ ուսուցիչը վերահսկի անալոգիաների ճիշտ օգտագործումը, քանի որ չափազանց պարզեցված կամ սխալ համեմատությունները կարող են առաջացնել գիտական թյուր պատկերացումներ, ուստի անհրաժեշտ է համադրել հանգունության մեթոդը փորձարարական ցուցադրությունների, մաթեմատիկական մոդելավորման և խնդիրների լուծման հետ՝ ապահովելով ուսուցման ամբողջական և գիտականորեն հիմնավորված մոտեցում։

    Updated: 2026-09-23
    Հանգունության մեթոդի կիրառումը որպես ավագ դպրոցում ֆիզիկայի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման միջոց
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Փետրվար, թիվ 2)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Փետրվար, թիվ 2)
    Online

    Mathematics

    Изгиб устойчивость пьезокерамической круговой цилиндрической оболочки

    Ֆիզիկամաթեմատիկական և տեխնիկական գիտությունների, դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկայի և պիեզոէլեկտրական նյութերի ուսումնասիրության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պիեզոկերամիկական շրջանաձև գլանային թաղանթի ծռման և կայունության տեսական ու հաշվարկային հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում բարակապատ գլանային թաղանթների մեխանիկական վարքագծի առանձնահատկությունները, դրանց լարվածադեֆորմացիոն վիճակը և արտաքին բեռնվածքների ազդեցությամբ առաջացող ձևափոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիեզոկերամիկական նյութերի էլեկտրամեխանիկական հատկություններին, մեխանիկական դեֆորմացիաների և էլեկտրական դաշտի փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը կառուցվածքի ընդհանուր վարքագծի վրա։ Վերլուծվում են գլանային թաղանթի ծռման հավասարումները, եզրային պայմանները և տարբեր բեռնավորման դեպքերում առաջացող լարումների ու տեղափոխությունների բաշխման օրինաչափությունները։ Քննարկվում են թաղանթի կայունության կորստի հնարավոր պայմանները, կրիտիկական բեռնվածքների որոշման մեթոդները և երկրաչափական ու նյութական պարամետրերի ազդեցությունը կայունության ցուցանիշների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պիեզոէլեկտրականության կապակցված հավասարումների, առաձգականության տեսության և բարակ թաղանթների մեխանիկայի մաթեմատիկական մոդելների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գլանային թաղանթի շառավղի, հաստության, երկարության, ամրացման պայմանների և էլեկտրական սահմանային պայմանների ազդեցությանը ծռման ու կայունության բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է վերլուծական և թվային հաշվարկային մեթոդների կիրառումը՝ ստացված լուծումների ճշգրտությունը և կառուցվածքի մեխանիկական հուսալիությունը գնահատելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել պիեզոկերամիկական բարակապատ կառուցվածքների հաշվարկման մեթոդների կատարելագործմանը և էլեկտրամեխանիկական համակարգերի նախագծման տեսական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կիրառական մեխանիկայի, պիեզոէլեկտրականության, կառուցվածքային կայունության, նյութագիտության և ինժեներական հաշվարկների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Изгиб устойчивость пьезокерамической круговой цилиндрической оболочки
    Online

    Other Subjects

    Խոտ և ծղոտ հավաքիչ-մամլիչ մեքենաների կառուցվածքը, աշխատանքը և կարգա­վո­րում­ները

    Հեղինակներ Ա. Ց. Խաչատրյանը և Շ. Մ. Գրիգորյանը գրքում մանրամասն ներկայացնում են հավաքիչ-մամլիչ մեքենաների հիմնական հանգույցները՝ հավաքման մեխանիզմ, կտրող և տեղափոխող համակարգեր, մամլիչ պալատ, կապման սարքավորում և փոխանցման մեխանիզմներ՝ բացատրելով դրանց փոխկապակցված աշխատանքը մեկ միասնական տեխնոլոգիական գործընթացում։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև մեքենաների աշխատանքի սկզբունքները տարբեր դաշտային պայմաններում, խոտի և ծղոտի որակական ցուցանիշների ազդեցությունը մեքենայի աշխատանքի վրա, ինչպես նաև արտադրողականության և կորուստների նվազեցման միջոցառումները։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում մեքենաների կարգավորման գործընթացներին՝ մամլման խտության ընտրություն, կապման մեխանիզմների ճիշտ կարգավորում, աշխատանքային արագության օպտիմալացում և տեխնիկական սպասարկման պահանջներ։ Հատուկ ընդգծվում են նաև շահագործման անվտանգության կանոնները և սարքավորումների խափանումների կանխարգելման մեթոդները, որոնք կարևոր են անխափան և արդյունավետ աշխատանքի համար։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական մեքենայացման մասնագետների, ինժեներների, մեխանիզատորների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները կերահավաք մեքենաների կառուցվածքի և շահագործման վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-21
    Խոտ և ծղոտ հավաքիչ-մամլիչ մեքենաների կառուցվածքը, աշխատանքը և կարգա­վո­րում­ները
    Online

    Literature

    Էկզիստենցիալիզմը և Վիլյամ Սարոյանի դրամատուրգիան

    Այս գիրքը նվիրված է Վիլյամ Սարոյանի դրամատուրգիական ստեղծագործության խորքային փիլիսոփայական և աշխարհայացքային քննությանը՝ հատկապես էկզիստենցիալիզմի գաղափարների համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մարդու գոյության, ազատության, ընտրության, պատասխանատվության, միայնության, կյանքի իմաստի որոնման, մահվան և մարդկային արժանապատվության խնդիրներն են, որոնք Սարոյանի պիեսներում հաճախ արտահայտվում են ոչ միայն հերոսների խոսքի ու գործողությունների, այլև նրանց ներքին հակասությունների և աշխարհին ունեցած վերաբերմունքի միջոցով։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Սարոյանը դրամատուրգիական կերպարների միջոցով ներկայացնում մարդուն որպես գոյաբանական անորոշության մեջ հայտնված անհատի, որը փորձում է հասկանալ իր տեղը աշխարհում և սեփական կյանքի արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Սարոյանի ստեղծագործություններում նույնիսկ տխրության, անհուսության, օտարման կամ մահվան թեմաների առկայության պայմաններում պահպանվում է կյանքի հանդեպ հավատը, մարդկային շփման անհրաժեշտությունը և բարության նկատմամբ վստահությունը։ Այս տեսանկյունից նրա դրամատուրգիան միաժամանակ կարող է ընկալվել և՛ որպես մարդու գոյության ողբերգական կողմերի ուսումնասիրություն, և՛ որպես կյանքի իմաստը մարդկային հարաբերությունների, սիրո, կարեկցանքի, ազատության ու ստեղծագործական ինքնարտահայտման միջոցով վերագտնելու փորձ։ Աշխատության մեջ էկզիստենցիալ գաղափարները դիտարկվում են ոչ թե որպես Սարոյանի ստեղծագործության վրա մեխանիկորեն կիրառվող փիլիսոփայական համակարգ, այլ որպես այն մտավոր և գեղարվեստական հարցադրումների շրջանակ, որոնց հետ նրա հերոսները մշտապես բախվում են։ Քննության ընթացքում կարևոր տեղ է հատկացվում կերպարների հոգեբանական կառուցվածքին, նրանց երկխոսություններին, կոնֆլիկտներին և դրամատիկական իրավիճակներին, որոնց միջոցով բացահայտվում է մարդու ազատության և սահմանափակվածության հակասությունը։ Սարոյանի հերոսները հաճախ կանգնած են ընտրության առաջ, սակայն նրանց ընտրությունները պայմանավորված են ոչ միայն արտաքին հանգամանքներով, այլև սեփական խղճով, հիշողություններով, վախերով, ցանկություններով և պատասխանատվության զգացումով։ Այդ պատճառով նրանց վարքագիծը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու էկզիստենցիալիստական այն հիմնահարցը, թե որքանով է մարդն ազատ իր որոշումների մեջ և որքանով է ինքն անձամբ պատասխանատու իր գոյության ձևի համար։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև միայնության և օտարման թեմաներին։ Սարոյանի դրամատուրգիական աշխարհում մարդը կարող է շրջապատված լինել այլ մարդկանցով, բայց միևնույն ժամանակ ներքուստ մնալ միայնակ և չհասկացված։ Սակայն այդ մեկուսացումը վերջնական դատավճիռ չէ․ հաղորդակցությունը, փոխըմբռնումը և մարդկային մտերմությունը հաճախ դառնում են այն ուժերը, որոնք հնարավորություն են տալիս հաղթահարելու գոյաբանական դատարկության զգացումը։ Կարևոր է նաև մահվան թեմայի մեկնաբանությունը, քանի որ մահը Սարոյանի մոտ հաճախ ոչ միայն կյանքի ավարտի փաստ է, այլև կյանքի արժեքը գիտակցելու միջոց։ Մահվան գիտակցումը մարդուն ստիպում է ավելի սուր ընկալել ժամանակի սահմանափակությունը, հարաբերությունների կարևորությունը և սեփական գոյության իմաստը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նրանով, որ Սարոյանի դրամատուրգիան դիտարկում է ոչ միայն ազգային, մշակութային կամ կենսագրական առանձնահատկությունների տեսանկյունից, այլև համամարդկային փիլիսոփայական խնդիրների շրջանակում։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից հասկանալու Սարոյանի հերոսների ներաշխարհը, նրանց հակասական վարքագիծը և կյանքի հանդեպ հաճախ միաժամանակ ողբերգական ու լավատեսական վերաբերմունքը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, ուսանողներին, Սարոյանի ստեղծագործության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են գրականության միջոցով անդրադառնալ մարդու գոյության և կյանքի իմաստի հիմնարար հարցերին։

    Updated: 2026-09-22
    Էկզիստենցիալիզմը և Վիլյամ Սարոյանի դրամատուրգիան