ԴԵՄՈԳՐԱՖԻԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐԸ

Literature

Աշխատությունը ուսումնասիրում է Հակոբ Կարապենցի փոքր արձակի առանձնահատկությունները՝ կենտրոնանալով նրա ստեղծագործությունների թեմատիկ բազմազանության, գեղարվեստական ձևերի և պատմողական տեխնիկաների վրա, ինչպես նաև դրանց տեղադրումը սփյուռքահայ գրականության ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Վերլուծվում են գրական առնչությունները և փոխազդեցությունները ինչպես հայ գրական ավանդույթի, այնպես էլ համաշխարհային արձակի տարբեր ուղղությունների հետ՝ բացահայտելով ազդեցությունների և ստեղծագործական վերամշակումների մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի լեզվական մտածողությանը, պատկերային համակարգին, միկրոպատումների կառուցվածքին և մարդկային ճակատագրերի հոգեբանական ներկայացմանը՝ ընդգծելով նրա արձակի ներքին լարվածությունն ու բազմաշերտ իմաստային դաշտը։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է Կարապենցի ստեղծագործական դիրքորոշումը մշակութային ինքնության, հիշողության և տեղահանության թեմաների նկատմամբ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է նրա փոքր արձակը դառնում միջմշակութային երկխոսության կարևոր հարթակ։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է անձի դրամային վարքի հոգեբանական կարգավորիչների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով դրանց տարածաժամանակային դրսևորումների և տարբեր պայմաններում փոփոխության օրինաչափությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու կողմից փողի ընկալման, օգտագործման, խնայողության, ծախսման և ֆինանսական որոշումների ընդունման գործընթացները կարգավորող հոգեբանական մեխանիզմներն են։ Ուսումնասիրությունը դրամային վարքը դիտարկում է ոչ միայն որպես տնտեսական ռացիոնալ ընտրությունների արդյունք, այլև որպես անձի արժեքային համակարգի, մոտիվացիաների, հույզերի, համոզմունքների, սոցիալական փորձի և ինքնակարգավորման առանձնահատկությունների արտահայտություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել փողի նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման վրա ազդող անձնային և սոցիալական գործոնները, ֆինանսական վարքի մոտիվացիոն հիմքերը, ռիսկի ընկալումը, նյութական արժեքների նշանակությունը, ֆինանսական ինքնավերահսկողությունը և որոշումների կայացման հոգեբանական առանձնահատկությունները։ «Տարածաժամանակային» մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են դրամային վարքի հոգեբանական կարգավորիչները դրսևորվում տարբեր սոցիալական, մշակութային և տնտեսական միջավայրերում, ինչպես նաև ինչպես են դրանք փոփոխվում ժամանակի ընթացքում։ Այս համատեքստում կարող են համեմատվել տարբեր տարիքային, սոցիալական կամ մասնագիտական խմբերի ֆինանսական վարքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրվել տնտեսական իրավիճակի, սոցիալական միջավայրի և կյանքի տարբեր փուլերի ազդեցությունը դրամական որոշումների վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի անձի սուբյեկտիվ վերաբերմունքի ուսումնասիրությունը փողի նկատմամբ, քանի որ նույն տնտեսական պայմաններում տարբեր մարդիկ կարող են դրսևորել խնայողական, ծախսային, ռիսկային կամ զգուշավոր վարք՝ պայմանավորված իրենց անհատական հոգեբանական կարգավորիչներով։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆինանսական անհանգստությանը, նյութական ապահովության ընկալմանը, ապագայի նկատմամբ վստահությանը, ֆինանսական նպատակների ձևավորմանը և դրամային վարքի ինքնակարգավորման մեխանիզմներին։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է այն հնարավորության հետ, որ բացահայտված օրինաչափությունները կարող են կիրառվել ֆինանսական կրթության, հոգեբանական խորհրդատվության, սպառողական վարքի ուսումնասիրության և անձի սոցիալ-տնտեսական հարմարման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, սոցիոլոգներին, տնտեսագետներին, ֆինանսական վարքի հետազոտողներին, կրթության մասնագետներին և անձի սոցիալ-հոգեբանական զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դրամային վարքը ներկայացնում է որպես բազմագործոն հոգեբանական երևույթ՝ բացահայտելով դրա կարգավորման ներքին մեխանիզմները և դրանց տարածական ու ժամանակային փոփոխությունների առանձնահատկությունները։

Economics

Գիտատնտեսագիտական և ագրարային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դաշտային պայմաններում անասնակերի արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ Սյունիքի մարզի գյուղատնտեսական տնտեսությունների օրինակով։ Քննության են առնվում կերային մշակաբույսերի արտադրության կազմակերպումը, հողային և աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործումը, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը, բերքատվությունը և ստացվող արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրության արդյունավետության վրա ազդող բնական, տնտեսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպական գործոններին։ Վերլուծվում են ցանքատարածությունների կառուցվածքի կատարելագործման, մշակաբույսերի ճիշտ ընտրության, գյուղատնտեսական տեխնիկայի արդյունավետ օգտագործման, աշխատանքի կազմակերպման և արտադրական ծախսերի նվազեցման հնարավորությունները։ Քննարկվում է նաև կերային բազայի կայունության նշանակությունը անասնապահության զարգացման, կենդանիների կերապահովվածության և գյուղատնտեսական տնտեսությունների ընդհանուր եկամտաբերության բարձրացման համար։ Դիտարկվում են մարզի առանձնահատկություններին համապատասխան արտադրության կազմակերպման և ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման ուղղությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել կերարտադրության տնտեսական կառավարման կատարելագործմանը և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված միջոցառումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագետների, գյուղատնտեսների, ֆերմերային տնտեսությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Գիրքը ներկայացնում է ՀԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական տեղեկատվություն՝ ծառայելով որպես ընթացիկ գրականության տեղեկատու։ Աշխատությունում համակարգված ձևով ներկայացվում են մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ հրատարակված գրքերն ու նյութերը։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները նպաստում են անհրաժեշտ գրականության որոնմանը, գիտական ուսումնասիրությունների կազմակերպմանը և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության տարածմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրների դասակարգմանը, նկարագրմանը և ընթերցողների համար մատչելի տեղեկատվական համակարգի ձևավորմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների և ՀԽՍՀ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է կիսաառանցքի վրա դիտարկվող որոշակի դասի ինտեգրալ և ինտեգրո-դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման ֆակտորիզացիոն մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է այնպիսի մաթեմատիկական խնդիրների վերլուծության և լուծման հետ, որոնցում անհայտ ֆունկցիան հանդես է գալիս ինտեգրալային արտահայտությունների և ածանցյալների հետ փոխկապակցված ձևով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆակտորիզացիոն մոտեցմանը, որը հնարավորություն է տալիս բարդ ինտեգրալային օպերատորների կամ հավասարումների կառուցվածքը ներկայացնել ավելի պարզ բաղադրիչների միջոցով և այդ կերպ հեշտացնել լուծման գործընթացը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են կիսաառանցքի վրա սահմանված խնդիրների առանձնահատկությունները, ինտեգրալ օպերատորների հատկությունները, համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածքները և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է կիրառել ֆակտորիզացիոն մեթոդներ։ Քննարկվում են հավասարումների լուծելիության, լուծումների գոյության և միակության, ինչպես նաև ստացված լուծումների մաթեմատիկական հիմնավորվածության հետ կապված հարցերը։ Ֆակտորիզացիոն մեթոդների կիրառումը թույլ է տալիս բարդ խնդիրները վերածել ավելի կառավարելի ենթախնդիրների՝ օգտագործելով օպերատորների կառուցվածքային հատկությունները և դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մասնագետներին, ովքեր զբաղվում են ինտեգրալ հավասարումներով, դիֆերենցիալ հավասարումներով, օպերատորների տեսությամբ, ֆունկցիոնալ անալիզով և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրներով։ Այն նաև արժեքավոր է տեսական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ ներկայացվող մոտեցումները կարող են հիմք ծառայել կիսաանվերջ տիրույթներում առաջացող ավելի բարդ ինտեգրալ և ինտեգրո-դիֆերենցիալ խնդիրների հետագա հետազոտության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է ինտեգրալ հավասարումների տեսության և օպերատորային մեթոդների գաղափարները՝ նպատակ ունենալով մշակել և հիմնավորել տվյալ դասի հավասարումների լուծման արդյունավետ ֆակտորիզացիոն մոտեցումներ։

History

Աշխատությունը նվիրված է կարմելյան միաբանության ներկայացուցիչների կազմած պատմական գրառումների աղբյուրագիտական քննությանը և դրանց նշանակության բացահայտմանը XVII–XVIII դարերի Իրանի քաղաքական, հասարակական, տնտեսական ու մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության առանցքում եվրոպացի հոգևորականների դիտարկումներն են, որոնք երկարատև գործունեության և տեղական միջավայրի հետ անմիջական շփումների շնորհիվ տեղեկություններ են հաղորդել իրանական հասարակության, պետական կառավարման, արտաքին հարաբերությունների, առևտրի, բնակչության կենցաղի և կրոնական կյանքի վերաբերյալ։ Աղբյուրը դիտարկվում է իր ստեղծման պատմական պայմանների համատեքստում՝ հաշվի առնելով հեղինակների կրոնական պատկանելությունը, եվրոպական աշխարհընկալումը, գործունեության նպատակները և տեղեկությունների ձեռքբերման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Սեֆյան Իրանի ներքին քաղաքական գործընթացների, արքունիքի և վարչական համակարգի, իշխանական հարաբերությունների ու հասարակական կյանքի վերաբերյալ հաղորդումներին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև Իրանի արտաքին քաղաքական կապերը, եվրոպական պետությունների և դիվանագիտական ներկայացուցիչների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների ու քաղաքական փոփոխությունների արձագանքները։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից քննվում են հաղորդվող տեղեկությունների հավաստիության, հեղինակային ընկալումների և հնարավոր կողմնակալությունների խնդիրները՝ տարբերակելով անմիջական դիտարկումները, ուրիշներից ստացված տեղեկությունները և հեղինակային մեկնաբանությունները։ Նյութը արժեքավոր է նաև տնտեսական պատմության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու առևտրային ուղիները, քաղաքային կենտրոնների նշանակությունը, ապրանքաշրջանառությունը և միջազգային տնտեսական կապերի որոշ դրսևորումներ։ Միաժամանակ կարևոր տեղեկություններ կարող են պահպանված լինել Իրանի բազմազգ և բազմակրոն բնակչության, քրիստոնեական համայնքների, միսիոներական գործունեության և տարբեր կրոնական խմբերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Հայագիտական տեսանկյունից առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում Իրանի հայկական համայնքների, հատկապես Նոր Ջուղայի հայության հասարակական ու տնտեսական կյանքի և տարածաշրջանային առևտրային կապերի մասին հաղորդումները։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու Սեֆյան պետության զարգացման վերջին փուլերին և XVIII դարի սկզբի քաղաքական ցնցումների հետևանքով առաջացած փոփոխություններին։ Այլ պարսկական, հայկական և եվրոպական սկզբնաղբյուրների հետ համեմատական քննությունը նպաստում է հաղորդվող տվյալների ճշգրտմանը և պատմական իրադարձությունների բազմակողմանի վերականգնմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իրանագիտության և աղբյուրագիտության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են եվրոպական հոգևորական միջավայրում ստեղծված վավերագրական նյութերը լրացնել Իրանի վաղ նոր շրջանի պատմության վերաբերյալ տեղական աղբյուրների հաղորդած տեղեկությունները։