Նոր ուխտի Սուրբ Գիրք

Ինֆորմատիկա

Теория формальных языков աշխատությունը տեսական ինֆորմատիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ֆորմալ լեզուների, քերականությունների և ավտոմատների տեսության հիմնական գաղափարներն ու կառուցվածքային սկզբունքները, այն բացատրում է Չոմսկու հիերարխիան, կանոնավոր և կոնտեքստից ազատ լեզուների հատկությունները, ինչպես նաև ավելի բարդ լեզվային համակարգերի ձևավորման մեթոդները, գիրքը անդրադառնում է վերջավոր ավտոմատների, stack ավտոմատների և դրանց կիրառություններին լեզուների ճանաչման և վերլուծության գործընթացներում, միաժամանակ ընդգրկելով սինտակսական վերլուծության հիմունքները և դրանց կապը ծրագրավորման լեզուների կառուցման ու կոմպիլյատորների նախագծման հետ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, մաթեմատիկական լեզվաբանության և ծրագրավորման տեսության ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է հարթության վրա ուղիղների դաշտերի կառուցվածքային և երկրաչափական հատկությունների ուսումնասիրությանը կոմբինատորային մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում ուղիղների ընտանիքների փոխադարձ դասավորության, հատումների, հարևանության և դրանցից առաջացող երկրաչափական կառուցվածքների նկարագրությունն է՝ շեշտը դնելով ոչ այնքան առանձին ուղիղների ճշգրիտ մետրիկական բնութագրերի, որքան ամբողջ համակարգի կոմբինատորային կազմակերպման վրա։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս երկրաչափական խնդիրը ներկայացնել վերջավոր կամ դիսկրետ տվյալների միջոցով և ուսումնասիրել այն կոմբինատորիկայի ու դիսկրետ երկրաչափության գործիքներով։ Քննվում են ուղիղների փոխհատումների արդյունքում առաջացող կետերի, հատվածների և հարթության բաժանման տիրույթների միջև հարաբերությունները, ինչպես նաև այն օրինաչափությունները, որոնք պահպանվում են համակարգի որոշակի ձևափոխությունների դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել տարբեր կոնֆիգուրացիաների դասակարգմանը, դրանց համարժեքության պայմաններին և հնարավոր կառուցվածքների թվային բնութագրերին։ Կոմբինատորային ներկայացումը թույլ է տալիս երկրաչափական օբյեկտների փոխհարաբերությունները նկարագրել գրաֆների, դասավորությունների, ինցիդենտության համակարգերի կամ այլ դիսկրետ կառուցվածքների միջոցով։ Կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե ինչպիսի կոմբինատորային տվյալներ են բավարար ուղիղների տվյալ համակարգի հիմնական հատկությունները վերականգնելու կամ տարբեր համակարգեր միմյանցից տարբերակելու համար։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ընդհանուր դիրքում գտնվող ուղիղների համակարգերի և հատուկ դեպքերի համեմատություն, երբ մի քանի ուղիղներ հատվում են մեկ կետում կամ առաջանում են այլ առանձնահատուկ կոնֆիգուրացիաներ։ Դիտարկվում են նաև հարթության բաժանման արդյունքում առաջացած տիրույթների քանակի և կառուցվածքի փոփոխությունները նոր ուղիղների ավելացման կամ համակարգի վերադասավորման դեպքում։ Այսպիսի խնդիրները կապ են ստեղծում դասական երկրաչափության, տոպոլոգիայի և կոմբինատորիկայի միջև՝ հնարավորություն տալով շարունակական երկրաչափական երևույթները ուսումնասիրել դիսկրետ մաթեմատիկական մոդելներով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կոմբինատորային երկրաչափության, դիսկրետ մաթեմատիկայի և հարթության երկրաչափական կառուցվածքների տեսության մոտեցումները՝ ուղիղների համակարգերի դասակարգման, փոխհարաբերությունների և կառուցվածքային օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում գրքի գովազդային հաղորդակցության լեզվական և գործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես ընթերցողի ուշադրությունը գրավելու, հետաքրքրություն առաջացնելու և տվյալ հրատարակության նկատմամբ դրական վերաբերմունք ձևավորելու նպատակով կառուցված հատուկ խոսույթ։ Հետազոտության կենտրոնում այն բառային, քերականական, ոճական և հաղորդակցական միջոցներն են, որոնց միջոցով ներկայացվում են գրքի բովանդակությունը, թեմատիկան, հեղինակային առանձնահատկությունները և ընթերցողական հնարավոր արժեքը։ Քննվում են գնահատողական բառապաշարի, հուզականորեն արտահայտիչ միավորների, մակդիրների, փոխաբերությունների, համեմատությունների, բառախաղերի և այլ ոճական հնարների գործածության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կարճ ու հիշվող ձևակերպումներին, վերնագրային կառույցներին, կարգախոսներին, հարցական և հրամայական նախադասություններին, ինչպես նաև ընթերցողին ուղղակիորեն դիմելու լեզվական միջոցներին։ Գործաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են հաղորդակցական մտադրությունը, խոսքային ներգործության մեխանիզմները, հասցեատիրոջ ակնկալիքների հաշվառումը և այն ռազմավարությունները, որոնց օգնությամբ գովազդային տեքստը փորձում է տեղեկատվական հաղորդումը համատեղել համոզման հետ։ Դիտարկվում են նաև մեջբերվող գնահատականների, հեղինակային հեղինակության, ժանրային բնութագրումների և ընթերցողական հետաքրքրություն ստեղծող ակնարկների հաղորդակցական գործառույթները։ Հետազոտության նյութ կարող են հանդիսանալ գրքերի կազմերին և շապիկներին տեղադրված գովազդային տեքստերը, հրատարակչական նկարագրությունները, գրացուցակները, առցանց գրախանութների ներկայացումները և թվային գովազդային նյութերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր ժանրերի գրքերի գովազդման լեզվական ռազմավարությունների համեմատությունը, քանի որ գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի, մասնագիտական կամ մանկական գրականության հասցեատերերն ու հաղորդակցական նպատակները կարող են տարբեր լինել։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև լեզվական տնտեսման, տեղեկատվության ընտրողական ներկայացման և ենթադրվող իմաստների դերը գովազդային հաղորդակցության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գործաբանության, խոսույթի վերլուծության, լեզվաոճագիտության և գովազդային հաղորդակցության մոտեցումները՝ ներկայացնելով գրքի գովազդը որպես ժամանակակից անգլերենի կիրառության ինքնատիպ և նպատակաուղղված ոլորտ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական աճի ապահովման գործում լեռնամետալուրգիական արդյունաբերության դերի, նշանակության և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Թեման ընդգրկում է հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի փոխկապակցված ոլորտները՝ դիտարկելով դրանց ազդեցությունը երկրի արտադրական ներուժի, արտահանման, զբաղվածության, ներդրումային ակտիվության, պետական և տեղական բյուջեների եկամուտների ու ընդհանուր տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատանքը Սառա Աշոտի Մկրտչյանի տնտեսագիտության թեկնածուական հետազոտությունն է, որը պաշտպանվել է 2013 թվականին Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում՝ «Տնտեսության, նրա ոլորտների տնտեսագիտություն և կառավարում» մասնագիտությամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի հանքահումքային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական արդյունավետության գնահատումը և դրանց հիման վրա ձևավորված արդյունաբերական շղթաների ուսումնասիրությունը։ Լեռնամետալուրգիական ոլորտի առանձնահատկությունն այն է, որ այն միավորում է հանքավայրերի հետախուզումը, հանքանյութի արդյունահանումը, հարստացումը, մետաղների արտադրությունը և դրանց հետ կապված սպասարկող ու ենթակառուցվածքային գործունեությունը։ Այդ ամբողջ շղթայի արդյունավետությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ երկրի արդյունաբերական զարգացման և տնտեսական աճի տեմպերի վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել ոլորտի արտադրության և իրացման ծավալները, ֆինանսատնտեսական ցուցանիշները, ներդրումային գործընթացները, արտադրողականությունը, շահութաբերությունը և արտահանման ներուժը։ Հատուկ նշանակություն ունի միջազգային շուկաների և մետաղների գների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանի լեռնամետալուրգիական արտադրանքի մրցունակությունը զգալիորեն պայմանավորված է համաշխարհային գների, արտաքին պահանջարկի և փոխարժեքային միջավայրի փոփոխություններով։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել պղնձի և այլ մետաղների արտադրության ու արտահանման տնտեսական նշանակության գնահատումը։ Հեղինակի հետագա հրապարակումներն ուղղակիորեն շարունակել են այս թեմատիկան՝ անդրադառնալով լեռնամետալուրգիական ընկերությունների արտադրության և իրացման վերլուծությանը, ֆինանսատնտեսական ցուցանիշների բարելավման ուղիներին, պղնձի գների կանխատեսմանը և ոլորտի կայուն զարգացման խնդիրներին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ոլորտի տնտեսական արդյունավետության և կայունության խնդիրներին։ Մի կողմից՝ հանքարդյունաբերությունը կարող է ապահովել զգալի արտահանման եկամուտներ, աշխատատեղեր և տնտեսական ակտիվություն, իսկ մյուս կողմից՝ դրա զարգացումը կապված է ռեսուրսների սահմանափակության, շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության, հանքավայրերի շահագործման երկարաժամկետ հետևանքների և համաշխարհային շուկաների անկայունությունից կախվածության հետ։ Հետևաբար հետազոտությունը կարող է դիտարկել տնտեսական աճի և բնապահպանական անվտանգության հավասարակշռման անհրաժեշտությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի լեռնամետալուրգիական ոլորտի ներդրումային քաղաքականության ուսումնասիրությունը։ Նոր հանքավայրերի հետախուզումը, գործող հանքերի տեխնիկական վերազինումը, հանքաքարի հարստացման տեխնոլոգիաների կատարելագործումը և մետաղների առավել խոր վերամշակման կազմակերպումը պահանջում են մեծածավալ ու երկարաժամկետ ներդրումներ։ Այդ պատճառով աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, ֆինանսավորման աղբյուրներին, ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունությանը և պետական տնտեսական քաղաքականության հնարավոր ազդեցությանը։ Կարևոր խնդիր է նաև հանքահումքային ռեսուրսների ավելի բարձր ավելացված արժեքով օգտագործումը։ Հումքի արտահանմանը զուգահեռ տեղական վերամշակման և մետաղամշակման զարգացումը կարող է ընդլայնել արտադրական շղթաները, ստեղծել նոր աշխատատեղեր և մեծացնել տնտեսության ներսում ստեղծվող արժեքը։ Հեղինակի հետագա աշխատանքներում, օրինակ, ուսումնասիրվել են պղնձի հենքով մալուխի հայրենական շուկայի կայուն զարգացման հեռանկարները և պղնձի արտադրության արգասիքների իրացման մարքեթինգային-լոգիստիկ խնդիրները, ինչը ցույց է տալիս ոլորտի խորքային վերամշակման և շուկայի զարգացման ուղղությունների կարևորությունը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև ոլորտի զարգացման խոչընդոտների բացահայտումը՝ տեխնոլոգիական հետամնացությունից և արտադրության բարձր ինքնարժեքից մինչև ենթակառուցվածքային, ներդրումային, բնապահպանական և շուկայական ռիսկեր։ Դրանց հաղթահարման համար կարող են առաջարկվել արտադրության արդյունավետության բարձրացման, տեխնոլոգիական արդիականացման, կառավարման կատարելագործման, ներդրումների խթանման, արտահանման շուկաների դիվերսիֆիկացման և բնապահպանական կառավարման բարելավման ուղղություններ։ Հետազոտության նշանակությունը հատկապես մեծ է Հայաստանի նման հանքահումքային ռեսուրսներ ունեցող, բայց փոքր ներքին շուկա ունեցող տնտեսության համար, որտեղ արդյունաբերական արտահանումը կարող է կարևոր դեր ունենալ տնտեսական աճի ապահովման գործում։ Միաժամանակ աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու այն ռիսկերը, որոնք առաջանում են տնտեսության՝ հանքարդյունաբերությունից չափազանց մեծ կախվածության դեպքում, և քննարկելու ոլորտի զարգացման այնպիսի մոդելներ, որոնք կապահովեն ոչ միայն կարճաժամկետ տնտեսական արդյունք, այլև երկարաժամկետ կայունություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի մասնագետներին, ֆինանսիստներին, ներդրումային վերլուծաբաններին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, բնապահպանական տնտեսագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և արդյունաբերության տնտեսագիտությունն ուսումնասիրող ուսանողներին։

Lեզվաբանություն

English File Elementary Workbook-ը Oxford University Press-ի կողմից մշակված անգլերենի ուսուցման հանրահայտ “English File” շարքի Elementary մակարդակի (A1–A2) աշխատագիրքն է, որը նախատեսված է սկսնակ և տարրական մակարդակի սովորողների համար՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել դասագրքում ստացած գիտելիքները և զարգացնել լեզվական հիմնական հմտությունները գործնական վարժությունների միջոցով։ Այն ընդգրկում է քերականության հիմնարար թեմաներ՝ such as “to be” բայը, Present Simple և Past Simple ժամանակաձևերը, հիմնական նախդիրներն ու դերանունները, ինչպես նաև պարզ նախադասությունների կառուցվածքը, միաժամանակ առաջարկելով բազմազան բառապաշարային առաջադրանքներ, որոնք օգնում են սովորողին կիրառել նոր բառերը իրական կյանքի իրավիճակներում։ Workbook-ը հատուկ ուշադրություն է դարձնում ընթերցանության, գրավոր արտահայտման և լսողական ընկալման հմտությունների զարգացմանը՝ ներառելով աուդիո նյութերի հետ կապված վարժություններ, որոնք նպաստում են բնական խոսքի ընկալմանը։ Գրքի մեթոդաբանությունը հիմնված է հաղորդակցական մոտեցման վրա, որի նպատակն է ոչ միայն քերականական գիտելիք փոխանցել, այլև զարգացնել գործնական խոսակցական հմտություններ՝ սովորողին օգնելով վստահ օգտագործել անգլերենը առօրյա իրավիճակներում, օրինակ՝ ծանոթություններ, գնումներ, ճանապարհորդություն և պարզ քննարկումներ։ Այն նաև պարունակում է ինքնաստուգման առաջադրանքներ և կրկնության բաժիններ, որոնք հնարավորություն են տալիս սովորողին հետևել սեփական առաջընթացին և ամրապնդել գիտելիքները։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատագիրքը ծառայում է որպես արդյունավետ գործիք ինքնուրույն ուսուցման կամ դասարանային աշխատանքի համար՝ ապահովելով անգլերենի հիմքերի կայուն և համակարգված յուրացում։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկացի գրող Շերվուդ Անդերսոնի պատմվածքների գեղարվեստական և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղինակի պատմվածքային ժառանգությունն է, որտեղ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում փոքր քաղաքի առօրյան, հասարակ մարդկանց ներաշխարհը, մարդկային մենակության և չիրականացված ձգտումների թեմաները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է Անդերսոնի ստեղծագործական աշխարհը, նրա գրական մտածողության ձևավորումը և ամերիկյան XX դարի սկզբի հասարակական ու մշակութային միջավայրի ազդեցությունը գրողի թեմատիկ ընտրության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա հերոսների հոգեբանական պատկերմանը․ սովորական թվացող մարդիկ հաճախ ներկայացվում են բարդ ներաշխարհով, ներքին հակասություններով, չարտահայտված զգացմունքներով և սեփական կյանքի իմաստը գտնելու ձգտումով։ Հեղինակի պատմվածքներում արտաքին գործողությունը հաճախ երկրորդական նշանակություն ունի, մինչդեռ կենտրոնական դեր է ստանում հերոսի ներքին ապրումների, հիշողությունների և հոգեբանական փոփոխությունների բացահայտումը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կերպարների և հասարակական միջավայրի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Փոքր համայնքի սոցիալական նորմերը, մարդկանց կարծիքների ազդեցությունը, մեկուսացումը և անհատի ինքնարտահայտման սահմանափակումները հաճախ ձևավորում են հերոսների ճակատագիրը։ Հետազոտության մեջ կարող են վերլուծվել նաև սիրո, մենակության, օտարման, հաղորդակցության բացակայության, ստեղծագործական ձգտման, հասարակական ճնշման և անձնական ազատության թեմաները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատմվածքների կառուցվածքին և հեղինակի պատմողական տեխնիկային՝ պարզ թվացող սյուժեների, դրվագային կառուցվածքի, ներքին մենախոսության, հիշողությունների, խորհրդանշական պատկերների և հոգեբանական մանրամասների կիրառմանը։ Անդերսոնի լեզուն և ոճը կարող են ուսումնասիրվել որպես այն հիմնական միջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում է նրա ստեղծագործությունների առանձնահատուկ հուզական մթնոլորտը։ Կարևոր է նաև նրա գրականության կապը ամերիկյան մոդեռնիզմի ձևավորման հետ, քանի որ հեղինակը հեռանում է ավանդական սյուժետային զարգացումից և ավելի մեծ նշանակություն է տալիս մարդու ներքին աշխարհին ու գիտակցության ընթացքին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղական և փոքր քաղաքային Ամերիկայի պատկերմանը՝ բացահայտելով տնտեսական, սոցիալական և բարոյական փոփոխությունների ազդեցությունը անհատի վրա։ Անդերսոնի պատմվածքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է առօրյա կյանքի seemingly սովորական դրվագը վերածվել մարդու հոգեբանական և գոյաբանական խնդիրների բացահայտման միջոցի։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ամերիկյան գրականության մասնագետներին, գրականագետներին, մոդեռնիզմի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, թարգմանիչներին, ուսանողներին և XX դարի ամերիկյան պատմվածքի զարգացման առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։