Динамика вихревой решетки в сверхпроводящем YBaCuO

Mathematics

Լոկալիզացիայի սկզբունքը մաթեմատիկական անալիզում կարևոր գաղափար է, որը վերաբերում է ֆունկցիայի կամ հավասարման վարքագծի ուսումնասիրությանը փոքր, «տեղային» միջակայքում՝ առանց ամբողջ տիրույթի մանրամասն դիտարկման։ Այս սկզբունքի էությունը այն է, որ բարդ խնդիրները հաճախ կարելի է ուսումնասիրել փոքր հատվածներում, որտեղ ֆունկցիայի վարքագիծը ավելի պարզ է և վերահսկելի։ Լոկալիզացիայի սկզբունքը լայն կիրառություն ունի սահմանների, անընդհատության, դիֆերենցելիության և ինտեգրելիության ուսումնասիրության մեջ։ Օրինակ՝ եթե ֆունկցիան անընդհատ է որոշ կետում կամ դրա փոքր շրջակայքում, ապա այդ հատկությունը կարելի է ուսումնասիրել հենց այդ տեղային հատվածում՝ առանց ամբողջ ֆունկցիան դիտարկելու։ Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշվարկներում, որտեղ հաճախ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել ֆունկցիայի վարքագիծը փոքր փոփոխությունների դեպքում։ Լոկալիզացիայի սկզբունքը նաև օգտագործվում է շարքերի և ֆունկցիոնալ շարքերի կոնվերգենցիայի ուսումնասիրության մեջ, որտեղ որոշ հատկություններ կարելի է ստուգել տեղային հատվածներում և ապա ընդհանրացնել ամբողջ տիրույթի համար։ Այս սկզբունքը թույլ է տալիս պարզեցնել բարդ խնդիրները՝ դրանք բաժանելով փոքր, կառավարելի մասերի։ Այն նաև կարևոր դեր ունի մաթեմատիկական մոդելավորման մեջ, որտեղ իրական երևույթները հաճախ ուսումնասիրվում են տեղային մոտեցմամբ՝ փոքր ժամանակային կամ տարածական միջակայքերում։ Այսպիսով, լոկալիզացիայի սկզբունքը մաթեմատիկական անալիզի հիմնարար գաղափարներից մեկն է, որը հնարավորություն է տալիս բարդ խնդիրները ուսումնասիրել պարզեցված տեղային պայմաններում և այդ արդյունքները կիրառել ավելի ընդհանուր դեպքերում։

Technology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է վերջավոր խնդիրների լուծման համար դիֆերենցիալ-պատկերային մոդելների մշակմանը և դրանց հիման վրա կիրառական ծրագրերի փաթեթի ստեղծմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մաթեմատիկական խնդիրների նկարագրությունը վերածել հաշվարկային արդյունավետ ալգորիթմների, որոնք հնարավորություն կտան ստանալ լուծումներ համակարգչային եղանակով և կիրառել դրանք տարբեր բնույթի գիտատեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքում դիտարկվում են այնպիսի մաթեմատիկական մոդելներ, որոնցում ուսումնասիրվող գործընթացը նկարագրվում է դիֆերենցիալ հավասարումներով և համապատասխան սկզբնական կամ սահմանային պայմաններով։ Վերջավոր խնդիրների առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ անհրաժեշտ է ոչ միայն ձևակերպել գործընթացի մաթեմատիկական նկարագրությունը, այլև ապահովել դրա թվային լուծման կայունությունն ու բավարար ճշգրտությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դիֆերենցիալ հավասարումների համար թվային մոտեցումների ընտրությունն ու կատարելագործումը։ Ուսումնասիրվում են հավասարումների դիսկրետացման, հաշվարկային սխալների գնահատման, լուծման կայունության և մոտարկման ճշգրտության հարցերը։ Թվային մեթոդի արդյունավետությունը գնահատվում է՝ հաշվի առնելով խնդրի կառուցվածքը, հաշվարկների ծավալը, լուծման պահանջվող ճշգրտությունը և համակարգչային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մաթեմատիկական մոդելի և դրա թվային իրականացման միջև կապը։ Տեսականորեն ստացված հավասարումները պետք է վերածվեն այնպիսի ալգորիթմների, որոնք կարող են գործնականում իրականացվել ծրագրային միջավայրում։ Այդ նպատակով մշակվում են հաշվարկային ընթացակարգեր, որոնք ներառում են սկզբնական տվյալների մուտքագրում, մաթեմատիկական մոդելի պարամետրերի սահմանում, թվային հաշվարկների իրականացում, արդյունքների ստուգում և վերջնական տվյալների ներկայացում։ Հետազոտության կիրառական բաղադրիչը կապված է ծրագրային փաթեթի ստեղծման հետ։ Փաթեթը նախատեսված է մշակված մոդելների և թվային մեթոդների ավտոմատացված կիրառման համար և կարող է ներառել առանձին ծրագրային մոդուլներ՝ տարբեր տեսակի խնդիրների լուծման նպատակով։ Այդպիսի համակարգը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել կրկնվող հաշվարկների ժամանակային ծախսերը, պարզեցնել օգտվողի աշխատանքը և ապահովել նույն մեթոդների բազմակի կիրառումը տարբեր սկզբնական տվյալների դեպքում։ Ծրագրային փաթեթի մշակման ընթացքում կարևոր է ոչ միայն հաշվարկային ալգորիթմների իրականացումը, այլև ծրագրի կառուցվածքի հստակությունը, մոդուլայնությունը և ընդլայնման հնարավորությունը։ Լավ կազմակերպված ծրագրային համակարգը պետք է հնարավորություն տա անհրաժեշտության դեպքում ավելացնել նոր մաթեմատիկական մոդելներ, թվային մեթոդներ կամ հաշվարկային գործառույթներ՝ առանց ամբողջ ծրագրային կառուցվածքի վերափոխման։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նաև հաշվարկների արդյունքների տեսողական և թվային ներկայացմանը։ Թվային լուծումների աղյուսակային, գրաֆիկական կամ այլ ձևերով ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ավելի հեշտ գնահատել ստացված արդյունքների բնույթը, ուսումնասիրել պարամետրերի փոփոխության ազդեցությունը և համեմատել տարբեր հաշվարկային սցենարներ։ Կարևոր խնդիր է նաև ծրագրային հաշվարկների հավաստիության ստուգումը։ Ստացված թվային արդյունքները կարող են համեմատվել հայտնի կամ հատուկ դեպքերում ստացվող վերլուծական լուծումների, այլ թվային մեթոդների արդյունքների կամ նախապես սահմանված թեստային օրինակների հետ։ Այսպիսի ստուգումը հնարավորություն է տալիս գնահատել մշակված ալգորիթմների ճշգրտությունը, կայունությունը և կիրառելիության սահմանները։ Հետազոտությունը նաև կարևորում է պարամետրային ուսումնասիրությունների հնարավորությունը։ Տարբեր սկզբնական և սահմանային պայմանների, մոդելի պարամետրերի կամ թվային ցանցի բնութագրերի փոփոխությամբ հնարավոր է ուսումնասիրել համակարգի վարքի փոփոխությունները և բացահայտել առավել նշանակալի գործոնները։ Այդ հնարավորությունը ծրագրային փաթեթը դարձնում է ոչ միայն մեկ խնդրի լուծման գործիք, այլև մաթեմատիկական մոդելների հետազոտման և փորձարկման միջավայր։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել ֆիզիկայի, մեխանիկայի, ինժեներական հաշվարկների, տեխնիկական համակարգերի մոդելավորման և այլ ոլորտներում, որտեղ իրական գործընթացների նկարագրության համար օգտագործվում են դիֆերենցիալ հավասարումներ և վերջավոր խնդիրներ։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությունը, թվային մեթոդները, մաթեմատիկական մոդելավորումը և ծրագրային մշակումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել գործնականում կիրառելի հաշվարկային համակարգ։ Այն կարող է հետաքրքրել կիրառական մաթեմատիկոսներին, ծրագրավորողներին, ինժեներներին, թվային մեթոդների մասնագետներին և գիտատեխնիկական խնդիրների համակարգչային մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

History

Կենսամատենագիտական այս աշխատությունը նվիրված է Սարգիս Բարդուղիմեոսի Հարությունյանի կյանքին, գիտական գործունեությանը և հրատարակված աշխատությունների ներկայացմանը։ Այն միավորում է գիտնականի կենսագրական տեղեկություններն ու նրա հեղինակած կամ գիտական գործունեության հետ կապված մատենագիտական նյութերը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու նրա մասնագիտական ուղուն, հետազոտական հետաքրքրություններին և գիտական ժառանգությանը։ Կենսամատենագիտությունը կարևոր տեղեկատու աղբյուր է, քանի որ մեկտեղում է անհատի կյանքի և ստեղծագործական գործունեության վերաբերյալ տվյալները՝ դրանք ներկայացնելով համակարգված ու որոնման համար հարմար ձևով։ Նման հրատարակությունները նպաստում են գիտական ժառանգության պահպանմանը, հետազոտությունների շարունակականությանը և գիտնականների ներդրման արժևորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, բանագիտության, ազգագրության և հարակից ոլորտների ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև գիտության պատմությամբ և հայ գիտական մտքի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն տեղեկատու նշանակություն ունի Սարգիս Հարությունյանի աշխատությունների բացահայտման, մատենագիտական հղումների ճշգրտման և նրա գիտական գործունեության ամբողջական պատկերը կազմելու համար։

French

Այս ուսումնական ձեռնարկը նվիրված է ֆրանսերենի քերականության գործնական ուսուցմանը և նախատեսված է լեզուն սովորողների համար՝ որպես քերականական գիտելիքների ձեռքբերման ու ամրապնդման օժանդակ միջոց։ Այն նպատակ ունի ներկայացնել ֆրանսերեն լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, օգնել հասկանալու բառերի ձևափոխության, խոսքի մասերի գործածության և նախադասությունների կազմության հիմնական սկզբունքները։ Գործնական ուղղվածությունը ենթադրում է քերականական կանոնների կիրառական յուրացում՝ լեզուն ավելի ճիշտ հասկանալու, կարդալու և գրավոր արտահայտվելու հմտությունները զարգացնելու նպատակով։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել օտար լեզուների դասավանդման ավանդույթների ձևավորման գործում՝ սովորողներին հնարավորություն տալով համակարգված կերպով ուսումնասիրել լեզվի կանոնները և կիրառել դրանք ուսումնական գործընթացում։ Գիրքը նշանակալի է նաև հայալեզու ֆրանսերենի ուսուցման պատմության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով 19-րդ դարի կրթական միջավայրում գործածվող լեզվական ձեռնարկների տեսակը։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆրանսերենի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, կրթության պատմությամբ հետաքրքրվողներին և հին հայկական ուսումնական գրականության հետազոտողներին։

Linguistics

Աշխատանքը նախատեսված է հայոց լեզվով սկզբնական գրագիտության ուսուցման համար և ներկայացնում է այբբենական գիտելիքների յուրացմանն ուղղված ուսումնական ձեռնարկ։ Այն կարելի է դիտարկել որպես երեխաների կամ հայերեն կարդալ ու գրել սովորող սկսնակների համար կազմված դասագիրք, որի հիմնական նպատակը տառերի ճանաչումը, դրանց հնչյունական արժեքի ըմբռնումը և գրավոր խոսքի առաջին հմտությունների ձևավորումն է։ Նման բնույթի այբբենարաններում ուսուցումը սովորաբար կազմակերպվում է աստիճանական սկզբունքով՝ առանձին տառերի ներկայացումից անցնելով վանկերի կազմմանը, պարզ բառերի ընթերցմանը և կարճ նախադասությունների ընկալմանը։ Այսպիսի կառուցվածքը սովորողին հնարավորություն է տալիս կապ հաստատել խոսքի հնչյունների և գրային նշանների միջև, զարգացնել ճիշտ արտասանությունը, ընթերցանության սահունությունն ու գրելու նախնական կարողությունները։ Հայոց լեզվի ուսուցման տեսանկյունից այն կարևոր է նաև նրանով, որ նպաստում է գրական հայերենի գրավոր ձևի յուրացմանը և լեզվական հիմնական գիտելիքների համակարգված փոխանցմանը։ Ձեռնարկը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ կրթական մշակույթի և տարրական դպրոցական ուսուցման պատմության համատեքստում, երբ այբբենարանները կարևոր դեր ունեին գրագիտության տարածման, մայրենի լեզվով կրթության զարգացման և նոր սերնդին ընթերցանության ու գրավոր հաղորդակցության հմտություններ փոխանցելու գործում։

Literature

Այս գիրքը նվիրված է ռուս գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Լեոնիդ Անդրեևի արձակի պոետիկայի առանձին առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հեղինակի գեղարվեստական մտածողության, պատմողական կառուցվածքի, կերպարների ստեղծման, լեզվական արտահայտչամիջոցների և կոմպոզիցիոն լուծումների այն կողմերը, որոնք ձևավորում են նրա արձակի յուրահատուկ ոճն ու գեղարվեստական աշխարհը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Անդրեևի ստեղծագործություններում իրականության և ներաշխարհի փոխհարաբերությանը, հոգեբանական լարվածության արտահայտմանը, մարդու գոյության, միայնության, վախի, տագնապի և բարոյական ընտրության թեմաների գեղարվեստական մարմնավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հեղինակային պատկերները, խորհրդանշական մոտիվները, հակադրությունները, կրկնությունները և այլ պոետիկական միջոցներ մասնակցում ստեղծագործությունների իմաստային կառուցվածքի ձևավորմանը։ Քննարկվում են նաև պատմողի դիրքորոշումը, հեղինակային խոսքի և հերոսների ներքին խոսքի փոխազդեցությունը, նկարագրության ու գործողության հարաբերակցությունը և հոգեբանական վիճակների փոխանցման եղանակները։ Աշխատությունը կարևոր է Անդրեևի արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունները խորությամբ ընկալելու համար, քանի որ այն ուշադրությունը կենտրոնացնում է ոչ միայն ստեղծագործությունների թեմատիկ բովանդակության, այլև այն ձևերի ու մեթոդների վրա, որոնց միջոցով այդ բովանդակությունը վերածվում է գրական գեղարվեստական աշխարհի։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, ռուս գրականության ուսումնասիրողներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի ռուսական արձակի զարգացման, մոդեռնիստական գեղագիտության և հեղինակի անհատական ստեղծագործական մեթոդի առանձնահատկություններով։