Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
The history of Vartan, and of the battle of the Armenians
Աշխատությունը ներկայացնում է V դարի հայոց պատմության կարևորագույն դրվագներից մեկի՝ Վարդան Մամիկոնյանի առաջնորդությամբ ծավալված դիմադրության և հայ-պարսկական հակամարտության պատմական ու գաղափարական պատկերը։ Պատմական շարադրանքի կենտրոնում Սասանյան Պարսկաստանի իշխանության ներքո գտնվող Հայաստանի քաղաքական ու կրոնական իրավիճակն է, հայ նախարարական տների հարաբերությունները կենտրոնական իշխանության հետ և քրիստոնեական ինքնության պահպանման շուրջ ձևավորված հակասությունները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում Վարդան Մամիկոնյանի կերպարին՝ որպես ռազմական և քաղաքական առաջնորդի, որի գործունեությունը ներկայացվում է ժամանակաշրջանի հասարակական ու հոգևոր գործընթացների համատեքստում։ Շարադրանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում 451 թվականի Ավարայրի ճակատամարտը, դրան նախորդած քաղաքական զարգացումները և հայկական ուժերի դիմադրության կազմակերպումը։ Պատերազմական իրադարձությունների նկարագրությունից բացի՝ նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ հասարակության ներքին կառուցվածքը, նախարարական տների դիրքորոշումները, հոգևորականության դերակատարությունը և տարբեր խմբերի միջև առաջացած հակասությունները։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են նաև հավատքի, բարոյական ընտրության, անձնական պարտքի և հավաքական ինքնության գաղափարների միջոցով, ինչի շնորհիվ պատմությունը ձեռք է բերում ոչ միայն ժամանակագրական, այլև գաղափարական նշանակություն։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր է վաղ միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, ռազմական, կրոնական և հասարակական պատմության ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ պահանջելով պատմագրական պատումի, հեղինակային մեկնաբանության և պատմական փաստերի փոխհարաբերության քննադատական գնահատում։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են պատմական հիշողության մեջ ձևավորվել Վարդանանց շարժման և Ավարայրի խորհրդանշական ընկալումները և ինչպես են դրանք հետագայում դարձել հայկական պատմամշակութային ինքնության կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ նյութը արժեքավոր սկզբնաղբյուրային և պատմագրական նշանակություն ունի V դարի Հայաստանի, Սասանյան տերության հետ հարաբերությունների, քրիստոնեական ինքնության պաշտպանության և հայկական միջնադարյան պատմական մտածողության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-25
History
Երգագիր պատմություն հայոց կամ երեխաների դաստիարակություն
Աշխատությունը համադրում է հայոց պատմության ներկայացումն ու երեխաների դաստիարակության գաղափարը՝ ընդգծելով պատմական գիտելիքի և կրթության կապը մատաղ սերնդի ձևավորման գործում։ Հայոց պատմության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ազգային անցյալի, մշակութային ժառանգության և հասարակական հիշողության պահպանման համար։ Երեխաների համար նախատեսված պատմական նյութերը կարող են նպաստել անցյալի նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, պատմական մտածողության զարգացմանը և սեփական ժողովրդի պատմության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Վերնագրում նշված «երգագիր» բնորոշումը հուշում է, որ պատմական նյութը կարող է ներկայացված լինել երգային կամ չափածո ձևով՝ ուսուցումը դարձնելով ավելի մատչելի և հիշվող։ Այդպիսի մոտեցումը կապում է գրական ու երաժշտական արտահայտչամիջոցները կրթական նպատակների հետ և արտացոլում պատմական գիտելիքը երեխաներին փոխանցելու հնարավոր եղանակներից մեկը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժական մտքի, մանկական գրականության և ազգային պատմության ուսուցման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև XIX դարի հայալեզու կրթական հրատարակությունների, պատմական թեմաներով ուսուցողական նյութերի և ազգային դաստիարակության գաղափարների զարգացման վերաբերյալ հետազոտություններում։ Գիրքը դիտարկելի է որպես պատմական աղբյուր՝ երեխաների կրթության մեջ հայոց պատմության և գրական արտահայտչաձևերի կիրառման ավանդույթը ուսումնասիրելու համար։
Updated: 2026-10-28
Technology
Теоретические и экспериментальные исследования ускорения проводящего твердого тела импульсном электромагнитном поле
Աշխատությունը նվիրված է իմպուլսային էլեկտրամագնիսական դաշտում հաղորդիչ պինդ մարմնի արագացման տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Ըստ մատենագիտական տվյալների՝ այն Վարդան Կարլենի Ղազարյանի տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության սեղմագիրն է, որը պաշտպանվել է 2004 թվականին Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում՝ «Գծային ինդուկցիոն արագացուցիչներ» ուղղությամբ։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հզոր իմպուլսային էլեկտրամագնիսական դաշտերի միջոցով հաղորդիչ մարմիններին շարժման մեջ դնելու և դրանց արագացման գործընթացի ֆիզիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Աշխատության տեսական մասը վերաբերում է էլեկտրամագնիսական դաշտի և հաղորդիչ մարմնի փոխազդեցության մաթեմատիկական նկարագրությանը, շարժվող մարմնի վրա գործող էլեկտրամագնիսական ուժերի վերլուծությանը և արագացման գործընթացի հիմնական պարամետրերի միջև կապերի բացահայտմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են իմպուլսի բնութագրերը, դաշտի ուժգնությունը, հաղորդիչ մարմնի հատկությունները և համակարգի կառուցվածքային պարամետրերը ազդում արագացման արդյունավետության վրա։ Փորձարարական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս տեսական կանխատեսումները համադրել իրական համակարգերում ստացվող արդյունքների հետ և գնահատել առաջարկվող մոտեցումների գործնական կիրառելիությունը։ Նման համակարգերը գիտատեխնիկական գրականության մեջ կապված են էլեկտրադինամիկական արագացման և գծային ինդուկցիոն արագացուցիչների հետ, որոնցում էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիան փոխակերպվում է շարժվող մարմնի մեխանիկական էներգիայի։ Աշխատության կարևոր կողմերից է արագացման գործընթացի արդյունավետության գնահատումը և այն ֆիզիկական գործոնների բացահայտումը, որոնք սահմանափակում կամ ընդլայնում են հնարավոր արագացման ցուցանիշները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել իմպուլսային էլեկտրատեխնիկայի, էլեկտրամագնիսական մեխանիզմների, բարձր հոսանքների ֆիզիկայի և արագացուցիչային տեխնիկայի խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Տեսական և փորձարարական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն բացահայտել գործընթացի ֆիզիկական մեխանիզմները, այլև հիմք ստեղծել համապատասխան սարքավորումների նախագծման և պարամետրերի օպտիմալացման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրադինամիկայով, էլեկտրամագնիսական արագացուցիչներով, իմպուլսային էներգետիկ համակարգերով և պինդ մարմնի էլեկտրամագնիսական փոխազդեցություններով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական ուղղությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-09
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1987, Մարտ, թիվ 11)
Հրատարակությունը հանդիսանում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատու, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել տվյալ ոլորտներին առնչվող նոր գրականությունն ու տեղեկատվական նյութերը։ Այն կարող է ընդգրկել մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերին, գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, կինոյին, ժողովրդական ստեղծագործությանը և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, կատալոգներ ու այլ հրատարակություններ։ Նյութերի մատենագիտական դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ կողմնորոշվել առկա գրականության մեջ, գտնել անհրաժեշտ աղբյուրները և հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի ու արվեստի ուսումնասիրության զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև որպես ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի փաստագրական աղբյուր, քանի որ մատենագիտական գրառումների միջոցով արտացոլվում է այն գիտական, քննադատական և տեղեկատվական գրականությունը, որը շրջանառվել է ՀՍՍՀ-ում։ Այն կարող է օգտակար լինել մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների ուսումնասիրությունների համար՝ հնարավորություն տալով հետազոտողներին համակարգված կերպով բացահայտել անհրաժեշտ գրականությունը և կազմել թեմատիկ մատենագիտական շտեմարաններ։ Նման ընթացիկ տեղեկատուները հատկապես արժեքավոր են գրադարանային և տեղեկատվական աշխատանքում, գիտական հետազոտությունների նախապատրաստման, գրականության որոնման և մատենագիտական ուսումնասիրությունների իրականացման ժամանակ։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, մատենագետներին, գրադարանավարներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-11-02
History
ԳՐԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ ՈՐՊԵՍ ԴԱՎԱՆԱԲԱՆԱԿԱՆ ԳԼԽԱՎՈՐ ԵՐԵՎՈՒՅԹ
Գիտական-վերլուծական բնույթի ուսումնասիրություն է, որտեղ քննարկվում է գրային համակարգի ձևավորումը, զարգացումը և նրա կապը գաղափարական ու դավանաբանական համակարգերի հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է այն մոտեցումը, որ գրի ստեղծումը և կիրառումը միայն հաղորդակցական միջոց չեն, այլ նաև խորքային մշակութային ու աշխարհայացքային երևույթ, որը սերտորեն կապված է հասարակության կրոնական պատկերացումների, սրբազան տեքստերի և գաղափարական իշխանության ձևավորման հետ։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են տարբեր հնագույն գրային համակարգեր, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և այն, թե ինչպես են դրանք ծառայել ոչ միայն լեզվի գրանցման, այլ նաև գաղափարախոսական համակարգերի ամրապնդման համար։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում գրի և դավանանքի փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, որ շատ մշակույթներում գրի զարգացումը ուղեկցվել է սրբազան գիտելիքի ձևակերպմամբ և պահպանմամբ։ Գրքում կիրառվում են պատմական, լեզվաբանական և մշակութաբանական մոտեցումներ՝ փորձելով բացահայտել գրի որպես քաղաքակրթական հիմնարար երևույթի բազմաշերտ բնույթը։ Ստեղծագործությունը կարևոր է այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գրի ծագմամբ, մշակութային պատմությամբ և գաղափարական համակարգերի ձևավորման գործընթացներով։
Updated: 2026-10-23
Other Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшественно-политические науки. Информационный указатель (1991, Մարտ, թիվ 3)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հասարակական կառավարման ոլորտներին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ժամանակակից հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունները և գիտական մտքի զարգացման միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, հասարակական գիտությունների զարգացմանը և ոլորտի արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-11-02