Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության մարտավարությունը 1908-1917 թվականներին
Պատմագիտական և քաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության քաղաքական մարտավարության, գործունեության հիմնական ուղղությունների և ռազմավարական մոտեցումների ուսումնասիրությանը 1908–1917 թվականներին։ Քննության են առնվում կուսակցության գործունեության պատմական նախադրյալները, Օսմանյան և Ռուսական կայսրություններում ձևավորված քաղաքական պայմանները, ինչպես նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու ազգային շարժումների ազդեցությունը կուսակցական գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1908 թվականի երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո ստեղծված քաղաքական իրավիճակին, սահմանադրական կարգերի նկատմամբ կուսակցության դիրքորոշումներին և քաղաքական համագործակցության ու հակասությունների զարգացմանը։ Դիտարկվում են Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության կազմակերպական գործունեությունը, քաղաքական պայքարի միջոցները, ազգային իրավունքների պաշտպանության մոտեցումները և տարբեր քաղաքական ուժերի հետ հարաբերությունները։ Վերլուծվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Հայոց ցեղասպանության և տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական փոփոխությունների պայմաններում կուսակցության մարտավարության վերափոխման հնարավոր պատճառներն ու առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև արևմտահայության և արևելահայության քաղաքական խնդիրների փոխկապակցվածությունը, ինքնապաշտպանության կազմակերպման հարցերը, ազգային ներկայացուցչության ձևերը և կուսակցության գաղափարական ու գործնական առաջնահերթությունները։ Անդրադարձ է կատարվում 1917 թվականի ռուսական հեղափոխությունների ազդեցությանը հայկական քաղաքական կյանքի, կուսակցական հարաբերությունների և ազգային ինքնակազմակերպման գործընթացների վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, հայկական քաղաքական կուսակցությունների պատմության, ազգային-ազատագրական շարժումների և XX դարի սկզբի Կովկասի ու Օսմանյան կայսրության քաղաքական զարգացումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08
Finance
Տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացման ֆինանսական խնդիրները (Երևան քաղաքի նյութերով)
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տեղական ինքնակառավարման համակարգի ֆինանսական հիմքերի, զարգացման խոչընդոտների և դրանց հաղթահարման ուղիների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Երևանի քաղաքին։ Հեղինակը վերլուծում է համայնքային բյուջեների ձևավորման սկզբունքները, եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, պետական ֆինանսական աջակցությունը, սեփական եկամուտների հավաքագրման արդյունավետությունը, միջբյուջետային հարաբերությունները և տեղական իշխանությունների ֆինանսական ինքնուրույնության աստիճանը։ Գրքում քննարկվում են նաև տեղական կառավարման արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, իրավական և վարչական գործոնները, ներկայացվում են Երևանի ֆինանսական կառավարման առանձնահատկությունները, համայնքային ծառայությունների ֆինանսավորման խնդիրները և ներդրումային քաղաքականության դերը քաղաքային զարգացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությանը, ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմներին և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական կարողությունների ընդլայնման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման ոլորտի աշխատակիցների, հետազոտողների և ուսանողների համար, որոնք հետաքրքրված են հանրային ֆինանսների, համայնքային կառավարման և Երևանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով։
Updated: 2026-09-17
Literature
Ավետիք Իսահակյանի «Ուստա Կարո» վեպը
Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ նշանավոր գրող Ավետիք Իսահակյանի «Ուստա Կարո» վեպի գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հեղինակի ստեղծագործական ժառանգության և հայ գրականության զարգացման համատեքստում։ Քննության են առնվում վեպի ստեղծման պատմական և գրական նախադրյալները, Իսահակյանի աշխարհայացքի առանձնահատկությունները և ստեղծագործության կապը հայ ժողովրդի հասարակական ու ազգային կյանքի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ուստա Կարոյի կերպարին, նրա աշխարհընկալմանը, մարդկային հարաբերություններին, բարոյական պատկերացումներին և ազգային բնավորության գեղարվեստական արտահայտությանը։ Վերլուծվում են վեպում ներկայացվող հայրենասիրության, ազատության, արդարության, մարդկային արժանապատվության և հասարակական հակասությունների թեմաները, ինչպես նաև անհատի ու պատմական միջավայրի փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են ստեղծագործության սյուժետային կառուցվածքը, կերպարների համակարգը, պատմողական եղանակները, ժողովրդական խոսքի առանձնահատկությունները և հեղինակին բնորոշ պատկերավորման միջոցները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ժողովրդական բանահյուսության, ազգային ավանդույթների, երգիծանքի և փիլիսոփայական խորհրդածությունների դրսևորումները վեպի գեղարվեստական համակարգում։ Անդրադարձ է կատարվում ստեղծագործության անավարտ լինելու հանգամանքին, դրա գրականագիտական մեկնաբանության խնդիրներին և Ավետիք Իսահակյանի արձակ ստեղծագործության մեջ վեպի ունեցած նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, իսահակյանագիտության, գրականության տեսության, գեղարվեստական արձակի և հայ ազգային գրական մտածողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-09
Economics
Գնագոյացումը շուկայական տնտեսության պայմաններում
Աշխատությունը նվիրված է շուկայական տնտեսության մեջ գնագոյացման մեխանիզմներին, դրա տեսական հիմքերին և գործնական կիրառմանը՝ ներկայացնելով, թե ինչպես ձևավորվում են ապրանքների և ծառայությունների արժեքները, ինչ գործոններ են ազդում դրանց վրա և ինչպես կարող են ձեռնարկությունները և սպառողները օգտվել արդյունավետ գնագոյացման ռազմավարություններից։ Գրքում մանրամասնորեն քննարկվում են շուկայի առաջարկի և պահանջարկի օրենքները, մրցակցային և մոնոպոլային պայմաններում գնային քաղաքականության տարբեր մեթոդներ, գների ձևավորման գործընթացների տեսակները և դրանք կարգավորող տնտեսական գործիքները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գնային ինդեքսների հաշվարկին, գնային իրավիճակի վերլուծությանը, շուկայի դինամիկայի կանխատեսմանը և գնագոյացման ազդեցությանը տնտեսության տարբեր ոլորտներում՝ ներառյալ արտադրություն, ծառայություններ և առևտուր։ Աշխատությունը կարևորում է գների էկոնոմիկ վերլուծությունը որպես կառավարման և ռազմավարական որոշումներ կայացնելու անհրաժեշտ գործիք, ընդգծում է ֆինանսական ու բիզնեսային գործընթացներում գնագոյացման ճիշտ կիրառման կարևորությունը և համատեղում տեսական և գործնական մոտեցումները՝ ընթերցողին տրամադրելով շուկայական տնտեսության շինարար ու արդյունավետ պատկերացում։ Գիրքը օգտակար է տնտեսագիտությամբ հետաքրքրված ուսանողների, մասնագետների և բիզնեսի ներկայացուցիչների համար՝ նպաստելով գիտելիքների խորացմանը և գործնական հմտությունների ձևավորմանը գնագոյացման ոլորտում։
Updated: 2026-09-22
History
The Armenian genocide: history, politics, ethics
Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության պատմական, քաղաքական և բարոյագիտական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների պատմական նախադրյալները, իրադարձությունների ընթացքը և դրանց երկարաժամկետ հետևանքները։ Քննարկվում են XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական զարգացումները, Օսմանյան կայսրության ազգային քաղաքականությունը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններում հայ բնակչության տեղահանություններն ու կոտորածները, ինչպես նաև միջազգային հանրության արձագանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցեղասպանության կազմակերպման քաղաքական մեխանիզմներին, պետական իշխանության պատասխանատվության խնդրին և պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությանը տարբեր պատմագիտական ու քաղաքական մոտեցումների շրջանակներում։ Ուսումնասիրվում են Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացները, պատմական հիշողության պահպանման առանձնահատկությունները, ժխտողականության հիմնախնդիրները և դրանց ազդեցությունը հայ-թուրքական հարաբերությունների ու միջազգային քաղաքականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ցեղասպանության բարոյագիտական գնահատմանը, մարդկային արժանապատվության, արդարության, պատասխանատվության և պատմական ճշմարտության պահպանման հարցերին։ Կարևորվում են նաև զոհերի հիշատակի ոգեկոչման, վերապրածների վկայությունների, սերունդների պատմական հիշողության և ազգային ինքնության պահպանման փոխկապակցվածությունները։ Դիտարկվում են ցեղասպանության ուսումնասիրության միջգիտակարգային մոտեցումները՝ պատմագիտության, քաղաքագիտության, միջազգային իրավունքի, փիլիսոփայության և էթիկայի տեսանկյուններից։ Աշխատությունը նպաստում է Հայոց ցեղասպանության պատմական նշանակության, քաղաքական հետևանքների և համամարդկային բարոյական խնդիրների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, ցեղասպանագիտության մասնագետների, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների, փիլիսոփաների, իրավաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-14
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Այս հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որը համակարգված կերպով ներկայացնում է ՀՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած գրականությունը։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրադարանավարներին, մատենագետներին, դասախոսներին և ուսանողներին անհրաժեշտ աղբյուրների մասին արագ ու հստակ տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Նյութերի ընդգրկման շրջանակը լայն է և վերաբերում է մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին՝ մշակույթի պատմությանը, մշակութային շինարարությանը, մշակութալուսավորչական աշխատանքին, թանգարանագիտությանը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությանը, ինչպես նաև արվեստի առանձին ճյուղերին։ Տեղեկատուում կարող են ներկայացված լինել թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, կինոյին, ժողովրդական արվեստին և մշակութային ժառանգությանը վերաբերող գրքեր, գրքույկներ, հոդվածներ, ժողովածուներ, կատալոգներ և այլ հրատարակություններ։ Աղբյուրների նման բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային Հայաստանի մշակութային և արվեստագիտական կյանքի վերաբերյալ ձևավորված գրականության ամբողջության մասին։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկություններից է նյութերի համակարգված դասակարգումը, որը հեշտացնում է որոնումը և թույլ է տալիս ընթերցողին արագ գտնել իրեն հետաքրքրող թեմային կամ բնագավառին վերաբերող հրապարակումները։ Նյութերը դասավորվում են հիմնական թեմատիկ բաժիններով, իսկ բաժինների ներսում գրականությունը կարող է ներկայացվել այբբենական և մատենագիտական սկզբունքներով։ Յուրաքանչյուր գրառման նպատակն է ընթերցողին տրամադրել անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություն, որպեսզի հնարավոր լինի նույնականացնել համապատասխան հրատարակությունը և անհրաժեշտության դեպքում գտնել այն գրադարանային ֆոնդերում։ Հատկապես արժեքավոր է այն հանգամանքը, որ տեղեկատուն արտացոլում է ոչ միայն առանձին գրքերի առկայությունը, այլև տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական, քննադատական ու տեղեկատվական մտքի ընթացքը։ Այդ պատճառով այն կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես գրականության որոնման գործիք, այլև որպես խորհրդահայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրման օժանդակ փաստագրական աղբյուր։ Մատենագիտական գրառումների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս հետազոտողին հետևելու այն թեմաներին, որոնք տվյալ շրջանում առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվել կամ լուսաբանվել են, բացահայտելու մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ հրատարակությունների շրջանակը և անհրաժեշտության դեպքում կազմելու ավելի նեղ թեմատիկ մատենագիտական ցանկեր։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանային-տեղեկատվական աշխատանքի համար, քանի որ ընթացիկ տեղեկատուի բնույթը թույլ է տալիս ժամանակին արձանագրել նոր հրատարակությունները և դրանք հասանելի դարձնել մասնագիտական ու գիտական շրջանառության մեջ։ Այն կարող է օգտակար լինել ինչպես կոնկրետ գրքի կամ հոդվածի որոնման, այնպես էլ ավելի ընդարձակ հետազոտական աշխատանքի նախապատրաստման ժամանակ։ Օրինակ՝ խորհրդահայ թատրոնի, երաժշտական մշակույթի, կերպարվեստի, ճարտարապետության կամ մշակութային ժառանգության պահպանության պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողը կարող է տեղեկատուի միջոցով նախնական պատկերացում կազմել համապատասխան ժամանակաշրջանում հրապարակված գրականության մասին և այնուհետև ընտրել առավել կարևոր աղբյուրները։ Նույն կերպ այն օգտակար է գրադարանավարների և մատենագետների համար՝ որպես մասնագիտական տեղեկատվության կազմակերպման ու տարածման միջոց։ Ընդհանուր առմամբ, այս հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է ՀՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրական ժառանգության ուսումնասիրության համար․ այն միավորում է տարբեր բնույթի հրատարակությունների մասին տեղեկությունները, հեշտացնում դրանց որոնումը և միաժամանակ պահպանվում է որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու գիտական տեղեկատվական միջավայրի յուրօրինակ մատենագիտական վկայություն։
Updated: 2026-08-30