Экология, биологические особенности фототрофных бактерий Армении и перспективы их использования

History

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Օդեսայի հնագիտական և պատմական հետազոտական կենտրոնի հավաքածուում պահպանված հին հայկական քարե արձանագրությունների համակարգային վերլուծությանը՝ ընդգծելով դրանց գրագիտական, հնագիտական և մշակութային արժեքը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես են այդ արձանագրությունները հայտնաբերվել և փաստագրվել XIX դարի գիտական արշավների ու հավաքչական գործունեության արդյունքում, երբ տարածաշրջանի հնագիտական ժառանգությունը ակտիվորեն ուսումնասիրվում և գրանցվում էր գիտական շրջանակների կողմից։ Քննարկվում են արձանագրությունների լեզվական առանձնահատկությունները, դրանց բովանդակային կառուցվածքը, քրիստոնեական և միջնադարյան մշակութային խորհրդանշական համակարգերը, ինչպես նաև քարե հուշարձանների ձևաբանական և գեղարվեստական լուծումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ նյութերի գիտական նկարագրման, չափագրման և մեկնաբանման վաղ փորձերին, որոնք իրականացվել են պատմաբանների և եկեղեցական գիտնականների համագործակցությամբ՝ ապահովելով դրանց պահպանման և ուսումնասիրման հիմքերը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է հավաքածուի դերը որպես Սևծովյան տարածաշրջանի և հայկական մշակութային ներկայության փոխկապակցվածության կարևոր վկայություն, որը նպաստում է միջմշակութային կապերի և պատմական ժառանգության համապարփակ ընկալմանը։

Medicine

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է քրոնիկ էնդոմետրիտի առաջացման պատճառների, զարգացման մեխանիզմների, ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է համակարգել հիվանդության էթիոլոգիայի վերաբերյալ ժամանակակից պատկերացումները և գնահատել բուժական տարբեր ռազմավարությունների արդյունավետությունը։ Քրոնիկ էնդոմետրիտը բնութագրվում է արգանդի լորձաթաղանթի երկարատև բորբոքային փոփոխություններով և կարող է ընթանալ սակավ արտահայտված կամ ոչ սպեցիֆիկ ախտանշաններով, ինչի հետևանքով դրա ախտորոշումը հաճախ պահանջում է հատուկ հետազոտությունների համադրություն։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են հիվանդության հնարավոր վարակային պատճառները, հատկապես տարբեր միկրոօրգանիզմների դերը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել էնդոմետրիումում բորբոքային գործընթացի պահպանմանը։ Ժամանակակից հետազոտություններում քրոնիկ էնդոմետրիտի ախտորոշման կարևոր գործիքներից են էնդոմետրիումի հյուսվածաբանական գնահատումը, պլազմաբջիջների հայտնաբերումը և CD138 իմունահիստոքիմիական հետազոտությունը, իսկ որոշ դեպքերում կիրառվում են նաև մանրէաբանական և մոլեկուլային մեթոդներ։ (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հիվանդության ազդեցությանը կանանց վերարտադրողական առողջության վրա, մասնավորապես՝ անպտղության և վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիաների արդյունքների հետ հնարավոր կապերին։ Քրոնիկ էնդոմետրիտի և անպտղության փոխկապակցվածության վերաբերյալ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ հիվանդության ախտորոշումն ու բուժումը կարող են լինել վերարտադրողական բժշկության կարևոր բաղադրիչ, սակայն բուժման արդյունավետության և տարբեր հիվանդների համար օպտիմալ մոտեցումների վերաբերյալ դեռևս կան չլուծված հարցեր։ (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) Բուժական մոտեցումների ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում հակամանրէային թերապիային, դրա ընտրության հիմնավորմանը, բուժման արդյունավետության վերահսկմանը և կրկնակի գնահատման անհրաժեշտությանը։ Միաժամանակ ժամանակակից գրականությունը ընդգծում է, որ քրոնիկ էնդոմետրիտի ախտորոշման չափորոշիչների և բուժման սխեմաների վերաբերյալ դեռևս չկա լիակատար միասնականություն, ուստի բուժման արդյունքների գնահատումը պետք է իրականացվի կլինիկական տվյալների և համապատասխան հետազոտությունների համադրությամբ։ (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov) Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել քրոնիկ էնդոմետրիտի վաղ և առավել ճշգրիտ ախտորոշման, հիվանդության պատճառների ավելի ամբողջական գնահատման, բուժման անհատականացված մոտեցումների մշակման և վերարտադրողական առողջության հետ կապված հնարավոր բարդությունների կանխարգելման ուղղությամբ գիտական և կլինիկական մոտեցումների կատարելագործմանը։

Economics

Այս թեման վերաբերում է արտաքին առևտրի պետական կարգավորման տեսական հիմքերի և դրանց կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Արտաքին առևտրի պետական կարգավորումը ներառում է այն տնտեսական, իրավական և վարչական միջոցների համակարգը, որոնց միջոցով պետությունը ազդում է արտահանման և ներմուծման գործընթացների վրա՝ ազգային տնտեսության շահերը պաշտպանելու, տնտեսական աճը խթանելու և միջազգային տնտեսական հարաբերությունները կարգավորելու նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են արտաքին առևտրի կարգավորման հիմնական տեսությունները, ազատ առևտրի և պրոտեկցիոնիզմի գաղափարները, մաքսային և ոչ մաքսային գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պետության դերը համաշխարհային շուկաներում մրցունակության ապահովման գործում։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով վերլուծվում են արտաքին առևտրի կառուցվածքը, արտահանման և ներմուծման միտումները, միջազգային տնտեսական ինտեգրման գործընթացները և համաշխարհային շուկաների ազդեցությունը երկրի տնտեսության վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև տնտեսական անվտանգության, արտահանման խթանման, տեղական արտադրողների պաշտպանության և արտաքին տնտեսական քաղաքականության արդյունավետության խնդիրներին։ Թեման կարևոր է այն առումով, որ արտաքին առևտուրը փոքր և բաց տնտեսություն ունեցող երկրների զարգացման կարևոր գործոններից մեկն է, իսկ դրա արդյունավետ պետական կարգավորումը կարող է նպաստել տնտեսական կայունության, ներդրումների ներգրավման և միջազգային մրցունակության բարձրացմանը։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է Լուսավորության գաղափարների, սկզբունքների և պատմական ժառանգության վերաիմաստավորմանն ու արժևորմանը 20-րդ դարի երկրորդ կեսի փիլիսոփայական մտքի շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են ժամանակակից փիլիսոփաները վերանայել բանականության, գիտության, առաջընթացի, ազատության, անհատի ինքնավարության և համընդհանուր մարդկային արժեքների վերաբերյալ Լուսավորության ժամանակաշրջանում ձևավորված պատկերացումները։ Ուսումնասիրության շրջանակում Լուսավորությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմական դարաշրջան, այլև որպես գաղափարական և փիլիսոփայական ժառանգություն, որի նկատմամբ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին ձևավորվեցին ինչպես պաշտպանական, այնպես էլ քննադատական մոտեցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդիականության ճգնաժամի, ռացիոնալության սահմանների և տեխնոլոգիական առաջընթացի սոցիալական հետևանքների վերաբերյալ քննարկումներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե արդյոք բանականության և գիտական առաջընթացի վրա հիմնված հասարակության իդեալները կարող են պահպանել իրենց արժեքը այնպիսի պատմական իրադարձություններից հետո, ինչպիսիք էին համաշխարհային պատերազմները, ամբողջատիրական վարչակարգերի ձևավորումը և զանգվածային ոչնչացման փորձառությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ Ֆրանկֆուրտի դպրոցի ներկայացուցիչների քննադատությանը, հատկապես բանականության գործիքայնացման և ժամանակակից հասարակության մեջ մարդու ազատության սահմանափակման խնդիրներին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն փիլիսոփայական դիրքորոշումները, որոնք փորձում էին պահպանել Լուսավորության էմանսիպատոր ներուժը՝ վերափոխելով դրա սկզբունքները ժամանակակից պայմաններին համապատասխան։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բանականության և հաղորդակցության, անհատի և հասարակության, ազատության և սոցիալական պատասխանատվության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Կարող են դիտարկվել պոստմոդեռնիստական քննադատությունները, որոնցում կասկածի տակ են դրվում համընդհանուր ճշմարտությունների, առաջընթացի միասնական ուղու և ռացիոնալության համընդհանուր չափանիշների գաղափարները։ Միևնույն ժամանակ աշխատանքը կարող է ցույց տալ, որ Լուսավորության ժառանգությունը 20-րդ դարի երկրորդ կեսի փիլիսոփայության մեջ ամբողջությամբ չի մերժվում, այլ հաճախ վերաիմաստավորվում է՝ հաշվի առնելով պատմական փորձի հակասությունները և ժամանակակից հասարակության նոր մարտահրավերները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության, գիտական մտածողության և անհատի ինքնորոշման արժեքներին՝ որպես Լուսավորության գաղափարական ժառանգության շարունակական դրսևորումների։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է ձևավորվել ավանդույթի և քննադատության երկխոսությունը, և ինչպիսի նշանակություն է ստացել Լուսավորության գաղափարը արդիականության վերաբերյալ 20-րդ դարի երկրորդ կեսի բանավեճերում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ժամանակակից փիլիսոփայական մտքի զարգացման տրամաբանության, ռացիոնալության խնդրի և արդիականության ինքնաքննադատության ավելի խոր ընկալմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, մշակութաբաններին, հասարակագետներին, քաղաքագետներին, պատմաբաններին, գաղափարների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ֆրուկտոզով պայմանավորված նյութափոխանակային խանգարումների նեյրոնային և անոթային դրսևորումների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև բուսական ծագման հակախոլինէսթերազային ակտիվությամբ օժտված միջոցների հնարավոր պաշտպանիչ ազդեցության գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում նյութափոխանակության խանգարումների և նյարդային ու անոթային համակարգերի գործունեության փոխկապակցվածությունն է։ Ուսումնասիրվում են այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ ֆրուկտոզի բարձր կամ երկարատև ազդեցության հետևանքով՝ ուշադրություն դարձնելով նեյրոնների ֆունկցիոնալ վիճակին, անոթային կարգավորմանը և օրգանիզմի նյութափոխանակային հավասարակշռությանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հակախոլինէսթերազային ակտիվություն ունեցող բուսական միջոցների ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար դրանց հնարավոր դերը առաջացած խանգարումների մեղմացման կամ կանխարգելման գործընթացում։ Հակախոլինէսթերազային ազդեցությունը դիտարկվում է հատկապես խոլիներգիկ հաղորդակցության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ ացետիլխոլինի փոխանակության փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ ինչպես նյարդային համակարգի գործունեության, այնպես էլ անոթային տոնուսի կարգավորման վրա։ Հետազոտությունը համադրում է նյութափոխանակային, նեյրոնային և անոթային ցուցանիշների ուսումնասիրությունը՝ փորձելով բացահայտել դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունները և գնահատել բուսական ծագման կենսաբանական ակտիվ միացությունների պաշտպանիչ ներուժը։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել կենսաբժշկական հետազոտությունների, նեյրոֆիզիոլոգիայի, դեղագիտության, ֆարմակոլոգիայի, նյութափոխանակության խանգարումների և բուսական ծագման բուժական միջոցների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն նաև կարող է հետաքրքրել հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են սննդային գործոնների ազդեցությունը նյարդաանոթային համակարգի վրա և բնական միացությունների կիրառման հնարավորությունները նյութափոխանակային ու նյարդաանոթային խանգարումների պայմաններում։

Sociology

Այս գիրքը ուսումնասիրում է սոցիալական դիցաբանության երևույթը՝ բացատրելով, թե ինչպես են հասարակություններում ձևավորվում և գործում առասպելական պատկերացումները, խորհրդանիշները և պատմությունները որպես սոցիալական իրականության կազմակերպման միջոցներ։ Այն վերլուծում է, թե ինչպես են դիցաբանությունները ազդում հասարակական գիտակցության, արժեքային համակարգերի և քաղաքական գաղափարախոսությունների ձևավորման վրա՝ հաճախ ծառայելով որպես համախմբող կամ արդարացնող մեխանիզմներ տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Գրքում քննարկվում է նաև դիցաբանության և կրոնի, գաղափարախոսության ու մշակույթի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ առասպելները ոչ միայն հին մշակույթների մաս են, այլ նաև ժամանակակից հասարակությունների մտածողության կառուցվածքային բաղադրիչ։ Հեղինակը անդրադառնում է սոցիալական առասպելների ստեղծման և տարածման մեխանիզմներին՝ ներառյալ մեդիայի, կրթության և քաղաքական խոսքի դերը։ Նյութը համադրում է մարդաբանական, սոցիոլոգիական և մշակութաբանական մոտեցումներ՝ օգնելով հասկանալ, թե ինչպես է դիցաբանական մտածողությունը շարունակաբար ձևավորում հասարակական իրականությունը։