Էկոլոգիական կրթության համակարգի կառավարման հիմնախնդիրը Հայաստանի Հանրապետությունում

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է բնական հումքի հիման վրա ստացվող սորբենտների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառմանը ջրից ծանր մետաղների հեռացման նպատակով։ Հետազոտության հիմնական խնդիրը ջրային միջավայրում առկա ծանր մետաղների՝ որպես շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության համար վտանգավոր աղտոտիչների, արդյունավետ հեռացման մատչելի և արդյունավետ եղանակների որոնումն է։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բնական ծագման տարբեր նյութեր, որոնք կարող են ունենալ մետաղական իոնների կլանման հատկություն, ինչպես նաև դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը և սորբցիոն հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սորբենտների մակերևույթի կառուցվածքին, ակտիվ կենտրոններին, ծակոտկենությանը և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ծանր մետաղների իոնները կապվում կամ կուտակվում են սորբենտի մակերևույթին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել սորբցիայի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ջրի թթվայնությունը, ջերմաստիճանը, մետաղի կոնցենտրացիան, սորբենտի քանակը, շփման ժամանակը և ջրի բաղադրությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի տարբեր բնական նյութերի արդյունավետության համեմատությունը և այն պայմանների որոշումը, որոնց դեպքում հնարավոր է առավել բարձր աստիճանի մաքրում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սորբենտների վերականգնման և կրկնակի օգտագործման հնարավորություններին, ինչը կարևոր է տեխնոլոգիայի տնտեսական և բնապահպանական արդյունավետության տեսանկյունից։ Բնական նյութերի կիրառումը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես այն պատճառով, որ նման մոտեցումները կարող են թույլ տալ օգտագործել տեղական, համեմատաբար մատչելի և վերականգնվող հումք՝ նվազեցնելով ջրի մաքրման գործընթացների արժեքը և որոշ դեպքերում նաև երկրորդային թափոնների առաջացումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ խմելու և արդյունաբերական ջրերի մաքրման, ջրային ռեսուրսների պաշտպանության և շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բնապահպանական քիմիայի, ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների, նյութագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի և էկոլոգիայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմական և քաղաքական խնդիրների զարգացումը միջազգային հարաբերությունների համատեքստում՝ սկսած դրանց ձևավորման վաղ փուլերից մինչև 20-րդ դարի քաղաքական գործընթացները։ Հեղինակը՝ Էդուարդ Ս. Լիտլը, անդրադառնում է այն հանգամանքներին, որոնք պայմանավորեցին «Հայկական հարցի» առաջացումը Օսմանյան կայսրության ներսում, ինչպես նաև այն միջազգային քննարկումներին, որտեղ հայ ժողովրդի իրավունքների և ինքնորոշման խնդիրները դարձան դիվանագիտական օրակարգի մաս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1877–1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտին և Բեռլինի կոնգրեսին, որտեղ «Հայկական հարցը» առաջին անգամ ձևակերպվեց որպես միջազգային խնդիր։ Գրքում քննարկվում են նաև նախորդ դարերի հայկական գործիչների և մտավորականների գործունեությունը, ովքեր եվրոպական արքունիքներին էին ներկայացնում հայ ժողովրդի վիճակը և փորձել էին ստանալ աջակցություն հայկական խնդիրների լուծման համար։ Հեղինակը վերլուծում է այն պատճառները, թե ինչու Սան-Ստեֆանոյի և Բեռլինի պայմանագրերը չարդարացրին հայ ժողովրդի սպասումները և ինչպես այդ գործընթացները ձևավորեցին երկարատև քաղաքական և դիվանագիտական պայքար, որը հայտնի է որպես «Հայկական հարց»։ Ընդհանուր առմամբ գիրքը դիտարկում է թեման ոչ միայն պատմական տեսանկյունից, այլ նաև միջազգային իրավունքի և մեծ տերությունների շահերի բախման շրջանակում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է հայկական հարցը դարձել կայսրությունների քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներից մեկը։

Medicine

Գիրքը նվիրված է ռևմատիկ հիվանդությունների դեպքում սրտամկանի վնասման հումորալ աուտոիմուն մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով իմունաբանական գործընթացների և սրտանոթային ախտահարումների փոխկապակցվածությունը։ Այն անդրադառնում է աուտոիմուն ռեակցիաների ձևավորման կենսաբանական հիմքերին, հակամարմինների դերին, իմունային համակարգի խանգարումներին և դրանց ազդեցությանը սրտամկանի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ռևմատիկ հիվանդությունների ժամանակ զարգացող իմունաբանական գործընթացները, սրտամկանի վնասման առաջացման հնարավոր մեխանիզմները, ախտորոշման մոտեցումները և հետազոտական մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումորալ իմունիտետի ցուցանիշների գնահատմանը, աուտոհակամարմինների նշանակությանը և դրանց հնարավոր կիրառմանը հիվանդությունների ընթացքի կանխատեսման ու բուժական ռազմավարությունների կատարելագործման նպատակով։ Գիրքը արժեքավոր գիտական նյութ է սրտաբանների, ռևմատոլոգների, իմունաբանների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են աուտոիմուն հիվանդությունների ախտածագմամբ և սրտամկանի ախտահարումների ժամանակակից ուսումնասիրություններով։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ռուսաց լեզվի ուսուցման գործընթացում սոցիոմշակութային բովանդակության հաշվառման և տարբեր խորացվածության մակարդակներում դրա արդյունավետ կիրառման մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությունը, լեզվական գիտելիքների ձևավորման հետ մեկտեղ սովորողների սոցիոմշակութային իրազեկության զարգացման հնարավորությունները և ուսումնական նյութի ընտրության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր պատրաստվածության մակարդակ ունեցող սովորողների համար ուսուցման բովանդակության տարբերակմանը՝ հաշվի առնելով նրանց լեզվական կարողությունները, հաղորդակցական պահանջները և ուսուցման նպատակները։ Վերլուծվում են ռուսալեզու միջավայրին բնորոշ մշակութային իրողությունների, առօրյա հաղորդակցության ձևերի, խոսքային վարքագծի կանոնների, ավանդույթների, արժեքների և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ տեղեկությունների ներառման հնարավորությունները լեզվի դասավանդման գործընթացում։ Քննարկվում են ուսումնական տեքստերի, երկխոսությունների, իրավիճակային առաջադրանքների, գեղարվեստական և մշակութային նյութերի ընտրության ու կիրառման մեթոդները։ Կարևորվում է սովորողների ոչ միայն քերականական և բառապաշարային գիտելիքների, այլև տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվական միջոցները նպատակահարմար կիրառելու կարողությունների զարգացումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միջմշակութային հաղորդակցության հմտությունների ձևավորմանը, մշակութային տարբերությունների ընկալմանը և հաղորդակցական հնարավոր թյուրըմբռնումների կանխարգելմանը։ Տարբեր խորացվածության մակարդակների համադրումը հնարավորություն է տալիս մշակել աստիճանական ուսուցման համակարգ՝ պարզ սոցիոմշակութային տեղեկություններից անցնելով առավել բարդ լեզվամշակութային երևույթների վերլուծությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի ուսուցիչների, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետների, մանկավարժների, ուսումնական ծրագրեր մշակողների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Mathematics

Основы математического анализа աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնարար դասընթացային ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մաթեմատիկական անալիզի հիմնական գաղափարներն ու կառուցվածքը՝ սկսած իրական թվերի համակարգից և ֆունկցիաների սահմանման ընդհանուր մոտեցումներից մինչև սահմանների, շարունակականության, ածանցման և ինտեգրման տեսությունը, այն բացատրում է, թե ինչպես են ձևավորվում խիստ մաթեմատիկական սահմանումներ և թեորեմներ, ինչպես նաև ինչ կապ ունեն դրանք երկրաչափական և ֆիզիկական ինտուիցիայի հետ, գիրքը ընդգրկում է մեկ փոփոխականի ֆունկցիաների մանրամասն ուսումնասիրություն, Տեյլորի շարքեր, միջին արժեքի թեորեմներ և հիմնական հաշվարկային մեթոդներ, միաժամանակ ներկայացնելով բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք զարգացնում են անալիտիկ մտածողություն և պատրաստում են ուսանողին բազմաչափ անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների և կիրառական մաթեմատիկայի հետագա ուսումնասիրության համար, ինչը այն դարձնում է բարձրագույն մաթեմատիկական կրթության կարևոր հիմք։

Other Subjects

Այս տեղեկատու հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական ԽՍՀ գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գրքափոխանակության ֆոնդերում առկա գրականության համահավաք ցանկը՝ ընդգրկելով «Ե-Լ» տառերով սկսվող հեղինակներին, վերնագրերին կամ մատենագիտական միավորներին համապատասխան նյութերը։ Հրատարակության նպատակն է աջակցել գրադարանների միջև գրականության արդյունավետ փոխանակմանը, գրքային ֆոնդերի առավել նպատակային օգտագործմանը և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարմանը։ Գրքում համակարգված ձևով ներկայացված են մատենագիտական գրառումներ, որոնք հեշտացնում են անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնումը, ընտրությունն ու գրադարանային համագործակցության կազմակերպումը։ Այս ցանկը կարևոր գործիք է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների և գիտահետազոտողների համար՝ նպաստելով գրքային ռեսուրսների մատչելիության բարձրացմանը և միասնական գրադարանային ցանցի արդյունավետ գործունեությանը։ Միաժամանակ այն արժեքավոր աղբյուր է բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային ֆոնդերի կազմով և մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպմամբ։