Эколого-эпидемиологически закономерности аскаридоза и трихоцефалеза и оптимизация организации mep борьбы и профилактики геогельминтозов

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է 1990 թվականին Հայաստանի գրադարանային համակարգում գործող գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գործունեության ուսումնասիրությանը, կատարված աշխատանքների արդյունքների վերլուծությանը և դրանց կազմակերպման կատարելագործմանն ուղղված մեթոդական առաջարկությունների ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրադարանային սպասարկման կազմակերպման, գրքային ֆոնդերի համալրման և օգտագործման, ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքի, մատենագիտական ու տեղեկատվական ծառայությունների և համակարգերի կառավարման հիմնական ուղղությունների գնահատման վրա։ Քննության են առնվում հաշվետու ժամանակաշրջանում գրադարանների գործունեությունը բնութագրող ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները և տարբեր համակարգերում արձանագրված արդյունքները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ինչպես արդյունավետ փորձը, այնպես էլ կազմակերպչական ու մեթոդական բնույթի խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների փոխհարաբերություններին, աշխատանքների համակարգմանը, միասնական ֆոնդի կազմակերպմանը, գրականության շրջանառությանը և ընթերցողական պահանջարկի բավարարման հնարավորություններին։ Կարևորվում է բնակչության տարբեր խմբերի գրադարանային սպասարկման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ընթերցողների ներգրավման միջոցները, գրքի և ընթերցանության տարածման աշխատանքները, ինչպես նաև մշակութային ու կրթական միջոցառումների կազմակերպումը։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են գրքային ֆոնդերի կազմի և օգտագործման արդյունավետության, նոր գրականության համալրման, պահպանության, դասակարգման և ընթերցողներին հասանելի դարձնելու խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատու-մատենագիտական գործունեությանը, կատալոգների և քարտարանների կազմակերպմանը, գրադարանային տեղեկատվության տրամադրմանը և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների ուսումնասիրմանը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանային աշխատողների մասնագիտական գործունեությանը, աշխատանքի պլանավորմանը, հաշվառմանն ու հաշվետվությանը, մեթոդական օգնության կազմակերպմանը և մասնագետների փորձի տարածմանը։ Ներկայացվող մեթոդական հանձնարարականները նպատակ ունեն նպաստել աշխատանքների առավել համակարգված կազմակերպմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը, առկա ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և տարբեր գրադարանային ստորաբաժանումների համագործակցության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը միաժամանակ արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է համակարգի կազմակերպական վիճակը, մասնագիտական առաջնահերթությունները, ընթերցողական սպասարկման առանձնահատկությունները և գրադարանների առջև ծառացած խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական գործունեության և մշակութային հաստատությունների կառավարման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանային աշխատողների, մեթոդիստների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Աստվածաշնչի կանոնական գրքերի որոշման խնդրին՝ անդրադառնալով այն հարցին, թե քրիստոնեական ավանդության մեջ ինչ սկզբունքներով են առանձնացվել և ճանաչվել Սուրբ Գրքի կազմի մեջ ընդգրկվող գրքերը։ Այն առնչվում է աստվածաշնչյան կանոնի ձևավորման պատմությանը, սուրբգրային գրքերի հեղինակության, ծագման, բովանդակության և եկեղեցական ընդունելության վերաբերյալ աստվածաբանական ու պատմական հարցերին։ Քննարկվող թեման կարևոր նշանակություն ունի Աստվածաշնչի կառուցվածքը, Հին և Նոր Կտակարանների գրքերի կազմը և տարբեր քրիստոնեական ավանդույթներում դրանց ընկալման առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև եկեղեցական ավանդության, աստվածաբանական մեկնության և սուրբգրային հեղինակության փոխհարաբերությունները։ Կանոնական գրքերի որոշման հարցը կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական դավանաբանության մեջ, քանի որ առնչվում է հավատքի հիմքերին, Սուրբ Գրքի նկատմամբ եկեղեցու վերաբերմունքին և կրոնական ուսմունքի փոխանցման ձևերին։ Գիրքը արժեքավոր է աստվածաշնչագիտությամբ, քրիստոնեական մտքի պատմությամբ, եկեղեցական ավանդույթների ուսումնասիրությամբ և 19-րդ դարի հայերեն աստվածաբանական գրականությամբ հետաքրքրվողների համար։

Mathematics

Ֆիզիկամաթեմատիկական և տեխնիկական գիտությունների, դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկայի և պիեզոէլեկտրական նյութերի ուսումնասիրության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պիեզոկերամիկական շրջանաձև գլանային թաղանթի ծռման և կայունության տեսական ու հաշվարկային հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում բարակապատ գլանային թաղանթների մեխանիկական վարքագծի առանձնահատկությունները, դրանց լարվածադեֆորմացիոն վիճակը և արտաքին բեռնվածքների ազդեցությամբ առաջացող ձևափոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիեզոկերամիկական նյութերի էլեկտրամեխանիկական հատկություններին, մեխանիկական դեֆորմացիաների և էլեկտրական դաշտի փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը կառուցվածքի ընդհանուր վարքագծի վրա։ Վերլուծվում են գլանային թաղանթի ծռման հավասարումները, եզրային պայմանները և տարբեր բեռնավորման դեպքերում առաջացող լարումների ու տեղափոխությունների բաշխման օրինաչափությունները։ Քննարկվում են թաղանթի կայունության կորստի հնարավոր պայմանները, կրիտիկական բեռնվածքների որոշման մեթոդները և երկրաչափական ու նյութական պարամետրերի ազդեցությունը կայունության ցուցանիշների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պիեզոէլեկտրականության կապակցված հավասարումների, առաձգականության տեսության և բարակ թաղանթների մեխանիկայի մաթեմատիկական մոդելների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գլանային թաղանթի շառավղի, հաստության, երկարության, ամրացման պայմանների և էլեկտրական սահմանային պայմանների ազդեցությանը ծռման ու կայունության բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է վերլուծական և թվային հաշվարկային մեթոդների կիրառումը՝ ստացված լուծումների ճշգրտությունը և կառուցվածքի մեխանիկական հուսալիությունը գնահատելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել պիեզոկերամիկական բարակապատ կառուցվածքների հաշվարկման մեթոդների կատարելագործմանը և էլեկտրամեխանիկական համակարգերի նախագծման տեսական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կիրառական մեխանիկայի, պիեզոէլեկտրականության, կառուցվածքային կայունության, նյութագիտության և ինժեներական հաշվարկների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է հանրային առողջության և հոգեբանական բարեկեցության շրջանակում ինքնասպանության ռիսկի հետ կապված գործոնների ուսումնասիրմանը և Հայաստանի Հանրապետությունում կանխարգելման համակարգային մոտեցումների վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում սոցիալական, հոգեբանական, ընտանեկան, տնտեսական և միջավայրային այն պայմաններն են, որոնք գիտական գրականության մեջ դիտարկվում են որպես ռիսկի կամ պաշտպանիչ գործոններ։ Դրանք քննվում են ոչ թե մեկուսացված, այլ փոխկապակցված համակարգի շրջանակում՝ հաշվի առնելով, որ մարդու բարեկեցության վրա սովորաբար միաժամանակ ազդում են տարբեր անհատական և հասարակական հանգամանքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռիսկի վաղ ճանաչման, ժամանակին մասնագիտական աջակցության, հոգեբանական և սոցիալական ծառայությունների հասանելիության, ընտանիքի ու համայնքի ներգրավվածության և տարբեր հաստատությունների միջև համագործակցության նշանակությանը։ Կանխարգելումը ներկայացվում է բազմամակարդակ գործընթացի տեսանկյունից, որը կարող է ներառել ամբողջ բնակչության համար նախատեսված իրազեկման և բարեկեցության խթանման ծրագրեր, առավել խոցելի խմբերին ուղղված աջակցություն և անհատական կարիքներին համապատասխան մասնագիտական միջամտությունների համակարգ։ Կարևորվում են նաև հոգեկան առողջության վերաբերյալ խարանի նվազեցումը, օգնություն խնդրելու մշակույթի զարգացումը, մասնագետների պատրաստվածությունը և աջակցող ծառայությունների շարունակականությունը։ Հայաստանի համատեքստում ուսումնասիրվում են կանխարգելման կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ հնարավորությունները՝ ուշադրություն դարձնելով առողջապահական, կրթական և սոցիալական ոլորտների համագործակցությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև տվյալների հավաքագրման և համաճարակաբանական դիտարկման նշանակությունը, քանի որ հավաստի տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ռիսկի առավել կարևոր օրինաչափությունները և համապատասխանաբար մշակելու կանխարգելիչ քաղաքականություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը խնդիրը դիտարկում է հանրային առողջության, հոգեբանության և սոցիալական պաշտպանության փոխկապակցված տեսանկյուններից՝ շեշտադրելով վաղ աջակցության, պաշտպանիչ գործոնների ամրապնդման և հասանելի մասնագիտական ծառայությունների զարգացման կարևորությունը։

Economics

Այս գիտատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում դրամական հոսքերի հաշվառման և վերահսկողության համակարգերի հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բանկային ֆինանսական հոսքերի կառավարման տեսական հիմքերը, դրանց դասակարգման և հաշվառման հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև վերահսկողության մեխանիզմները՝ ներքին աուդիտի և ռիսկերի կառավարման համատեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բանկային համակարգում դրամական հոսքերի շարժի առանձնահատկությունները, իրացվելիության կառավարման գործիքները և ֆինանսական հաշվետվությունների արժանահավատության ապահովման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվապահական ստանդարտների կիրառմանը, տեղեկատվական համակարգերի դերին, թվային բանկինգի ազդեցությանը և վերահսկողության ավտոմատացված մեխանիզմների զարգացմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև հնարավոր ռիսկերը՝ ներառյալ գործառնական, վարկային և իրացվելիության ռիսկերը, և դրանց նվազեցման ուղիները արդյունավետ վերահսկողության համակարգի միջոցով։ Հեղինակը առաջարկում է դրամական հոսքերի կառավարման և վերահսկողության կատարելագործման ուղղություններ՝ ուղղված բանկային համակարգի թափանցիկության, կայունության և արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, հաշվապահների, ֆինանսական վերլուծաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Pedagogy

Այս աշխատությունը նվիրված է ծնողների ֆիզկուլտուրային կրթվածության դերի ուսումնասիրությանը երեխաների ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման գործընթացում՝ ընտանիքի և կրթական միջավայրի համագործակցության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում ծնողների ֆիզկուլտուրային կրթվածությունը դիտարկվում է որպես գիտելիքների, կարողությունների, արժեքային վերաբերմունքի և գործնական հմտությունների ամբողջություն, որը հնարավորություն է տալիս ծնողներին գիտակցված և նպատակային մասնակցություն ունենալ երեխայի ֆիզիկական զարգացման ու առողջ ապրելակերպի ձևավորման գործընթացին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է ընտանիքի ազդեցությունը երեխայի շարժողական ակտիվության, ֆիզիկական զարգացման, առողջ սովորությունների և ֆիզիկական վարժությունների նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծնողների անձնական օրինակի նշանակությանը, քանի որ երեխայի վարքային սովորությունների ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն կարող է ունենալ ընտանիքում ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ ընդհանուր վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել երեխաների տարիքային և անհատական առանձնահատկություններին համապատասխան ֆիզիկական վարժությունների ընտրության, շարժողական ռեժիմի կազմակերպման, անվտանգության կանոնների պահպանման և հանգստի ու ակտիվության ճիշտ համադրման հարցերը։ Կարևորվում է նաև ծնողների և մանկավարժների համագործակցությունը, քանի որ ընտանիքի և կրթական հաստատության համատեղ ու հետևողական աշխատանքը կարող է բարձրացնել ֆիզիկական դաստիարակության արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ծնողների իրազեկվածության մակարդակին, ֆիզիկական դաստիարակության վերաբերյալ նրանց պատկերացումներին և այն դժվարություններին, որոնք կարող են խոչընդոտել երեխայի բավարար շարժողական ակտիվության ապահովմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտանեկան ֆիզիկական ակտիվության կազմակերպման տարբեր ձևերին՝ համատեղ մարզանք, շարժախաղեր, զբոսանքներ, սպորտային գործունեություն և այլ միջոցառումներ, որոնք կարող են նպաստել ոչ միայն երեխայի ֆիզիկական, այլև սոցիալական և հուզական զարգացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ծնողների մանկավարժական պատրաստվածության բարձրացման անհրաժեշտությունը՝ համապատասխան խորհրդատվության, տեղեկատվական ծրագրերի, գործնական պարապմունքների և առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ կրթական միջոցառումների միջոցով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ծնողների ֆիզկուլտուրային կրթվածության և երեխաների ֆիզիկական դաստիարակության արդյունավետության միջև առկա կապերը և ներկայացնելու այդ փոխկապակցվածության ամրապնդման հնարավոր ուղիները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ընտանիքում առողջ և ակտիվ կենսակերպի մշակույթի ձևավորմանը, երեխաների շարժողական կարողությունների զարգացմանը և ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի ավելի արդյունավետ կազմակերպմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության ուսուցիչների, մանկավարժների, ծնողների, նախադպրոցական և դպրոցական հաստատությունների մասնագետների, առողջ ապրելակերպի ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։