Engish for hystory students (Անգլերենի դասագիրք պատմաբան ուսանողների համար)

History

Հայ պատմագրություն-ի շրջանակում «Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների հայկական համայնքների պատմության խորհրդահայ պատմագրությունը» ուսումնասիրում է այն գիտական և գաղափարական մոտեցումները, որոնց միջոցով խորհրդային շրջանում ներկայացվել են սփյուռքահայ համայնքների ձևավորումը, զարգացումը և սոցիալ-մշակութային կյանքը Մերձավոր Արևելք-ում և Միջին Արևելք-ում։ Խորհրդահայ պատմագրությունը այս թեմային մոտեցել է ոչ միայն որպես միգրացիոն և պատմական գործընթացների ուսումնասիրության ոլորտ, այլ նաև որպես գաղափարական նշանակություն ունեցող երևույթ, որտեղ ընդգծվել են աշխատավորական զանգվածների կյանքը, սոցիալական պայքարը և ազգային ինքնության պահպանման խնդիրները գաղութային ու հետգաղութային պայմաններում։ Հետազոտություններում հաճախ առանձնացվել են համայնքների ձևավորման փուլերը՝ կապված Օսմանյան կայսրության անկումից հետո տեղի ունեցած տեղաշարժերի, ինչպես նաև տնտեսական և քաղաքական գործոնների հետ, որոնք նպաստել են հայերի հաստատմանը Լիբանանում, Սիրիայում, Իրանում, Եգիպտոսում և այլ երկրներում։ Միաժամանակ շեշտվել է կրթական հաստատությունների, մամուլի, եկեղեցական կառույցների և մշակութային միությունների դերը ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Խորհրդային պատմագրության առանձնահատկությունն այն էր, որ գիտական վերլուծությունը հաճախ զուգորդվում էր գաղափարական մեկնաբանություններով՝ ընդգծելով սփյուռքի կապը խորհրդային Հայաստանի հետ և ներկայացնելով այն որպես համազգային մշակութային միասնականության բաղադրիչ։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական գործոնների և դրանց իրագործման ուղիների վերլուծությանը՝ ընդգծելով տնտեսական, կազմակերպչական և տեխնոլոգիական մոտեցումների համադրության կարևորությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է արտադրության արդյունավետությունը որպես բազմագործոն համակարգ, որտեղ կարևոր դեր ունեն աշխատանքի արտադրողականությունը, նյութական և էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման մակարդակը, արտադրական գործընթացների կազմակերպման որակը և տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտատեխնիկական առաջընթացի ազդեցությանը, ավտոմատացման և թվայնացման գործընթացներին, ինչպես նաև կառավարման ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը՝ արտադրական ցիկլերի օպտիմալացման նպատակով։ Քննարկվում են նաև ձեռնարկությունների ներքին ռեզերվների բացահայտման ուղիները, ծախսերի նվազեցման ռազմավարությունները և արտադրանքի որակի բարձրացման միջոցառումները։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ արտադրության արդյունավետության կայուն աճը հնարավոր է միայն համակարգային մոտեցման դեպքում, որը համադրում է տեխնոլոգիական արդիականացումը, մարդկային կապիտալի զարգացումը և կառավարման արդյունավետ կազմակերպումը։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է α- և β-ամինոկետոնների նոր ներկայացուցիչների ու դրանց ածանցյալների ստացման, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում օրգանական միացությունների այս դասի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումն է՝ համադրելով սինթետիկ օրգանական քիմիայի, ֆիզիկաքիմիական վերլուծության և կենսաբանական փորձարկումների մոտեցումները։ Ամինոկետոնները հետաքրքրություն են ներկայացնում իրենց կառուցվածքում ամինային և կարբոնիլային ֆունկցիոնալ խմբերի համատեղ առկայության շնորհիվ, ինչը պայմանավորում է դրանց քիմիական փոխակերպումների բազմազանությունը և տարբեր ածանցյալների ձևավորման հնարավորությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր կառուցվածք ունեցող միացությունների ստացման ընդհանուր օրինաչափությունները, դրանց մոլեկուլային կառուցվածքի հաստատումը և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների բնութագրումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել սկզբնական կառուցվածքում տարբեր տեղակալիչների ներմուծման ազդեցությանը վերջնական միացությունների հատկությունների վրա՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե մոլեկուլի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես են կապված կենսաբանական ազդեցության բնույթի և արտահայտվածության հետ։ Նոր ստացված նյութերի կենսաբանական գնահատումը կարող է ներառել տարբեր փորձարարական մոդելներում դրանց ակտիվության համեմատական ուսումնասիրություն՝ առանձնացնելով հետագա գիտական հետազոտության համար հետաքրքրություն ներկայացնող կառուցվածքային խմբերը։ Կարևոր ուղղություն է կառուցվածք–ակտիվություն հարաբերությունների վերլուծությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել մոլեկուլի այն կառուցվածքային հատկանիշները, որոնք կապված են դիտվող կենսաբանական հատկությունների փոփոխության հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստացված ածանցյալների համեմատությանը հայտնի կառուցվածքային անալոգների հետ՝ դրանց առանձնահատկություններն ավելի հստակ բնութագրելու նպատակով։ Միաժամանակ կենսաբանական ակտիվության նախնական հայտնաբերումը ինքնին չի նշանակում նյութի կլինիկական կիրառելիություն, քանի որ դրա համար անհրաժեշտ են անվտանգության, ընտրողականության և այլ հատկությունների հետագա բազմափուլ ուսումնասիրություններ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է օրգանական սինթեզի, դեղագործական քիմիայի և կենսաօրգանական քիմիայի մոտեցումները՝ ընդլայնելով α- և β-ամինոկետոնների ածանցյալների վերաբերյալ գիտելիքները և նպաստելով կենսաբանական ակտիվությամբ նոր քիմիական կառուցվածքների ուսումնասիրմանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է սուլֆոամինաթթու տաուրինի հակացավային (անտինոցիցեպտիվ) ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ կովկասյան գյուրզայի թույնի ազդեցության պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են թունավորման ժամանակ առաջացող նյարդաֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, ցավային զգացողության ձևավորման մեխանիզմները և տաուրինի հնարավոր պաշտպանական ազդեցությունները օրգանիզմի վրա։ Ներկայացվում են փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքները, որոնք վերաբերում են թույնի կենսաբանական ազդեցությանը, նյարդային համակարգի արձագանքներին, ցավի ընկալման կարգավորմանը և կենսաքիմիական գործընթացներին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի թունաբանության, նյարդաֆարմակոլոգիայի և կենսաքիմիայի ոլորտների համար՝ բացահայտելով բնական կենսաակտիվ նյութերի կիրառման հնարավորությունները թունավոր նյութերի ազդեցության հետևանքների մեղմացման և օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների ուսումնասիրման ուղղությամբ։

Biology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հիդրոկորտիզոնի և ինսուլինի հակազդեցական ազդեցության ուսումնասիրությանը հեպատոցիտների միջուկային կառուցվածքների որոշ քանակական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների վրա։ Գրքում ներկայացվում են լյարդային բջիջների միջուկի մորֆոֆունկցիոնալ կազմակերպման հիմքերը, հորմոնալ կարգավորման մեխանիզմները և գլյուկոկորտիկոիդների ու ինսուլինի փոխազդեցության բջջային մակարդակի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է հորմոնների ազդեցությունը ԴՆԹ-ի սինթեզի, քրոմատինի կառուցվածքի, տրանսկրիպցիոն ակտիվության և միջուկային արկղիկների (nuclear structures) կազմակերպման վրա՝ ընդգծելով դրանց հակադիր կենսաքիմիական ազդեցությունները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև փորձարարական մոդելները, հիստոքիմիական և էլեկտրոնային միկրոսկոպիայի մեթոդները, ինչպես նաև ստացված տվյալների քանակական վերլուծության մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութափոխանակային կարգավորման հորմոնալ մեխանիզմներին և դրանց դերին լյարդի բջջային ֆունկցիաների հավասարակշռության պահպանման գործում։ Գիրքը նախատեսված է բջջաբանների, կենսաքիմիկոսների, էնդոկրինոլոգների, ֆիզիոլոգների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ գիտական վերլուծություն հորմոնների հակազդեցական ազդեցության վերաբերյալ հեպատոցիտների միջուկային կառուցվածքներում։

Literature

Աղայան. Երկեր աշխատությունը հայ մանկական գրականության և բանահյուսական մշակույթի կարևոր ժողովածուներից է, որը ներկայացնում է Հովհաննես Աղայանի ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ներառելով նրա պատմվածքները, բանաստեղծությունները, մանկական գրական գործերը և ուսուցողական բնույթի նյութերը, գիրքը առանձնանում է պարզ, մատչելի լեզվով և դաստիարակչական ուղղվածությամբ, որտեղ կարևոր տեղ են զբաղեցնում բարոյական արժեքները, հայրենասիրությունը և կրթական գաղափարները, ինչպես նաև ժողովրդական բանահյուսության տարրերի կիրառումը, միաժամանակ այն ընդգծում է Աղայանի դերը հայ մանկական գրականության ձևավորման և դպրոցական կրթության զարգացման գործում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ գրականության և մանկավարժական մտքի ուսումնասիրության համար։