Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Medicine

    Применение кетамина для послеоперационного эпидурального обезболивания онкологических больных

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է հետվիրահատական ցավազրկման ժամանակ էպիդուրալ անալգեզիայի համակարգում կետամինի կիրառման հնարավորություններին՝ հատկապես ուռուցքաբանական հիվանդների շրջանում, որտեղ ցավի կառավարման խնդիրը ունի բարձր կլինիկական նշանակություն։ Նյութում վերլուծվում է կետամինի՝ որպես NMDA-ընկալիչների անտագոնիստի գործողության մեխանիզմը, որի միջոցով այն նվազեցնում է կենտրոնական սենսիտիզացիան և ուժեղացնում անալգետիկ ազդեցությունը՝ հաճախ օգտագործվող օփիոիդների դոզան նվազեցնելու հնարավորությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էպիդուրալ ներմուծման եղանակին, դեղաչափերի ընտրությանը, համակցված անալգեզիայի սխեմաներին և հնարավոր կողմնակի ազդեցությունների վերահսկմանը, ներառյալ հոգեմետ ազդեցությունները և հեմոդինամիկ փոփոխությունները։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ուռուցքաբանական հիվանդների առանձնահատկությունները՝ ցավի քրոնիկ բնույթը, օփիոիդային դիմադրության զարգացումը և կյանքի որակի բարելավման անհրաժեշտությունը, ինչը կետամինի կիրառությունը դարձնում է կարևոր հավելյալ միջոց բազմամոդալ ցավազրկման ռազմավարություններում։

    Updated: 2026-09-21
    Применение кетамина для послеоперационного эпидурального обезболивания онкологических больных
    Online

    Literature

    Ջոն Ապդայքը և 1950-70-ականների ամերիկյան վեպը

    Աշխատությունը նվիրված է Ջոն Ապդայքի ստեղծագործության և 1950–1970-ական թվականների ամերիկյան վեպի զարգացման հիմնական միտումների գրականագիտական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հետպատերազմյան ամերիկյան հասարակության սոցիալական, մշակութային և հոգեբանական փոփոխությունների արտացոլումները գեղարվեստական արձակում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը վեպի թեմատիկ և կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Վերլուծվում են անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, ընտանեկան ու կենցաղային միջավայրը, միջին խավի առօրյան, անձնական ընտրության, ինքնության, բարոյական արժեքների և հոգևոր որոնումների խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ապդայքի արձակի գեղարվեստական աշխարհին, կերպարների կառուցման սկզբունքներին, պատմողական եղանակներին, լեզվաոճական առանձնահատկություններին և առօրյա իրականության գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Նրա ստեղծագործությունը դիտարկվում է ժամանակաշրջանի ամերիկյան գրականության ընդհանուր զարգացման համատեքստում՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու ինչպես ընդհանուր գրական միտումները, այնպես էլ հեղինակի անհատական ստեղծագործական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ռեալիստական ավանդույթի վերափոխումները, հոգեբանական պատկերման միջոցները, հեգնանքի և խորհրդանշական տարրերի կիրառությունը, ինչպես նաև արդիականության խնդիրների արտացոլումը վիպական կառուցվածքում։ Անդրադարձ է կատարվում հետպատերազմյան հասարակության արժեքային փոփոխություններին, սպառողական մշակույթի տարածմանը, անձնական ազատության և սոցիալական պայմանականությունների միջև հակասություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու XX դարի երկրորդ կեսի ամերիկյան վեպի գաղափարագեղարվեստական զարգացումների և այդ գործընթացներում Ջոն Ապդայքի ստեղծագործության նշանակության մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել ամերիկյան գրականության, վեպի տեսության և համեմատական գրականագիտության ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Ջոն Ապդայքը և 1950-70-ականների ամերիկյան վեպը
    Online

    Economics

    Կազմակերպության տեղեկատվական կառավարչական համակարգի մոդելավորման հիմնահարցերը

    Աշխատությունը նվիրված է կազմակերպության տեղեկատվական կառավարչական համակարգի մոդելավորման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր մոտեցումներին։ Հեղինակը վերլուծում է տեղեկատվական համակարգերի կառուցման տեսական հիմքերը, կառավարման գործընթացների ավտոմատացման անհրաժեշտությունը, տվյալների հոսքի և տեղեկատվության կառավարման մեխանիզմները, ինչպես նաև գործառնական, տեխնիկական և մարդկային ռեսուրսների համադրման խնդիրները։ Աշխատությունում քննարկվում են մոդելավորման հիմնական մեթոդները՝ գործընթացների, տեղեկատվական հոսքերի, ռիսկերի և արդյունավետության գնահատման տեսանկյունից, ներկայացվում են մոդելավորման փուլերն ու գործիքները, ընդգծվում են ծրագրային ապահովման, տվյալների բազաների և ինտեգրված տեխնոլոգիաների դերակատարությունը կազմակերպության կառավարման որակի բարելավման գործում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև համակարգի նախագծման, իրականացման և արդյունավետության գնահատման դժվարություններին, առաջարկում է լուծումներ՝ հիմնված ժամանակակից տեխնոլոգիաների և կառավարման լավագույն փորձի վրա։ Գիրքը օգտակար է կազմակերպությունների համակարգային ադմինիստրատորների, ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների մասնագետների, տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են տեղեկատվական համակարգերի մոդելավորմամբ, կառավարման պրոցեսների օպտիմալացմամբ և ժամանակակից ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։

    Updated: 2026-09-15
    Կազմակերպության տեղեկատվական կառավարչական համակարգի մոդելավորման հիմնահարցերը
    Online

    Literature

    Լերմոնտով. Ընտիր երկեր

    Այս ժողովածուն ներառում է Mikhail Lermontov-ի ընտիր ստեղծագործությունները՝ ներկայացնելով նրա գրական ժառանգության ամենանշանակալի նմուշները՝ բանաստեղծություններ, պոեմներ և արձակ գործեր։ Այն արտացոլում է ռոմանտիզմի գաղափարական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով անհատի ներաշխարհը, ազատության ձգտումը, ճակատագրի հետ պայքարը և հասարակության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքը։ Ժողովածուում առանձնանում են հեղինակին բնորոշ խոր հուզականությունը, փիլիսոփայական մտածողությունը և կերպարների հոգեբանական բարդությունը, որոնք դարձրել են նրա ստեղծագործությունները ռուսական դասական գրականության կարևոր մաս։ Տեքստերում հաճախ հանդիպում են միայնության, սիրո, ապստամբության և մարդու ներքին հակասությունների թեմաները՝ ներկայացված բարձր գեղարվեստական մակարդակով և պատկերավոր լեզվով։ Այս ընտրանին հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Լերմոնտովի ստեղծագործական աշխարհի մասին և գնահատել նրա ազդեցությունը ոչ միայն ռուսական, այլև համաշխարհային գրականության զարգացման վրա։

    Updated: 2026-09-18
    Լերմոնտով. Ընտիր երկեր
    Online

    Medicine

    Հականեխիչների օգտագործմամբ արհեստական ցանցերի (էքսպլանտատների) կիրառման որոշ հիմնահարցեր որովայնի առաջային պատի ճողվածքների բուժման համար

    Աշխատությունը նվիրված է որովայնի առաջային պատի ճողվածքների վիրաբուժական բուժման ժամանակ արհեստական ցանցային նյութերի կիրառման և հականեխիչ միջոցների օգտագործման հետ կապված խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են ճողվածքների վիրաբուժական բուժման հիմնական սկզբունքները, որովայնի պատի հյուսվածքների ամրացման նպատակով կիրառվող էքսպլանտատների առանձնահատկությունները և դրանց փոխազդեցությունն օրգանիզմի հյուսվածքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրահատական միջամտություններից հետո վարակային բարդությունների կանխարգելմանը, քանի որ օտար նյութի առկայությունը կարող է որոշակի պայմաններում ազդեցություն ունենալ տեղային բորբոքային և վարակային գործընթացների զարգացման վրա։ Վերլուծվում են հականեխիչների կիրառման հնարավորությունները՝ վիրահատական դաշտի և ցանցային նյութերի մանրէային աղտոտման նվազեցման, հետվիրահատական վերքերի պաշտպանության և բուժման արդյունքների բարելավման տեսանկյունից։ Քննարկվում են տարբեր մոտեցումների ազդեցությունը վերքի լավացման, հյուսվածքների վերականգնման, ցանցի ինտեգրման և հետվիրահատական բարդությունների առաջացման հաճախականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կիրառվող արհեստական նյութերի հատկություններին, դրանց ընտրության չափանիշներին և վիրաբուժական տեխնիկայի նշանակությանը։ Կարևորվում է հակամանրէային պաշտպանության արդյունավետ կազմակերպումը՝ միաժամանակ հաշվի առնելով հականեխիչ միջոցների հնարավոր ազդեցությունը հյուսվածքների և տեղադրված նյութի վրա։ Կլինիկական և փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել կիրառվող մեթոդների արդյունավետությունն ու անվտանգությունը և հիմնավորել բուժման առավել նպատակահարմար մոտեցումները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել որովայնի առաջային պատի ճողվածքների վիրաբուժական բուժման կատարելագործմանը, հետվիրահատական վարակային բարդությունների նվազեցմանը և բուժման արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ընդհանուր վիրաբույժների, հերնիոլոգիայի ոլորտի մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Հականեխիչների օգտագործմամբ արհեստական ցանցերի (էքսպլանտատների) կիրառման որոշ հիմնահարցեր որովայնի առաջային պատի ճողվածքների բուժման համար
    Online

    Economics

    Հայաստանի Հանրապետության ագրարային աշխատանքի էկոնոմիկա

    Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես է ագրարային ոլորտը, որը ձևավորում է Հայաստանի տնտեսության կարևոր հատվածներից մեկը, կապված աշխատանքային շուկայի հետ՝ ինչպես տեղի ունեցող փոփոխությունները, զարգացումները ու մարտահրավերները ազդում են երկրի գյուղատնտեսության վրա։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրարային ոլորտի աշխատանքային ուժի պահանջարկի ու առաջարկի անհամապատասխանություններին, ոլորտում զբաղվածության բարձր մակարդակին ու դրա արտագաղթի հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև աշխատավարձերի անհավասարությանը գյուղական և քաղաքային տարածքների միջև։ Հակոբյանը վերլուծում է, թե ինչպես են տնտեսության զարգացման տարբեր փուլերում փոխվում ագրարային աշխատանքի բնութագրերը՝ կադրերի պատրաստություն, գյուղատնտեսական մեթոդներ, հողօգտագործման համակարգեր և մեխանիզացիա, որոնք ազդեցություն են ունենում գյուղական բնակչության զբաղվածության վրա։ Գիրքը նաև անդրադառնում է գյուղատնտեսության զարգացմանն ուղղված պետության քաղաքականությանը՝ աշխատուժի արդյունավետ օգտագործման, մարզերում զբաղվածության ապահովման, արտագաղթի կանխարգելման և ագրարային աշխատանքում թեթև ու ծանր պայմանների միջև հավասարակշռություն ստեղծելու հարցերին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև միջազգային փորձը՝ համեմատելով Հայաստանի ագրարային աշխատանքի շուկայի կազմակերպման մեթոդները՝ օգտագործելով տարբեր երկրների օրինակներ՝ գյուղատնտեսության մեջ աշխատանքի օգտագործման նորարարական մոտեցումների վերաբերյալ։ Գրքում անդրադարձ կա նաև գյուղատնտեսության ոլորտի զարգացմանն ուղղված հիմնարար լուծումների՝ անասնապահության, բերքահավաքի, ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և գյուղատնտեսական կրթության ու վարպետության հմտությունների զարգացման հարցերին։ Գիրքը օգտակար կլինի ագրարային տնտեսության, աշխատանքի շուկայի և գյուղատնտեսական քաղաքականության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ և հետազոտություններ իրականացնող մասնագետների, տնտեսագետների և սոցիոլոգների համար։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է բակալավրի ու մագիստրատուրայի ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ագրարային տնտեսության և աշխատանքի էկոնոմիկայի հարցերը։

    Updated: 2026-09-19
    Հայաստանի Հանրապետության ագրարային աշխատանքի էկոնոմիկա