Երիտասարդ գիտնականների հանրապետական տասներորդ գիտաժողովի նյութեր. նվիրված Զավեն Խառատյանի ծննդյան 50-ամյակին

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Law

«ՀՀ բանկային օրենսդրություն»-ը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգը կարգավորող իրավական ակտերի ամբողջությանը, որը սահմանում է բանկերի ստեղծման, գործունեության, վերահսկողության և լուծարման իրավական հիմքերը։ Այն ներառում է հիմնականում «Բանկերի և բանկային գործունեության մասին» ՀՀ օրենքը, ինչպես նաև ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին օրենքը և մի շարք այլ նորմատիվ ակտեր, որոնք միասին ձևավորում են բանկային իրավական դաշտը։ Այս օրենսդրությունը կարգավորում է բանկերի լիցենզավորման գործընթացը, ավանդների ընդունման և վարկավորման պայմանները, բանկային գաղտնիքի պահպանությունը, ֆինանսական վերահսկողությունը և սպառողների իրավունքների պաշտպանությունը։ Կարևոր դեր ունի նաև ՀՀ կենտրոնական բանկը՝ որպես բանկային համակարգի կարգավորող և վերահսկող մարմին, որը սահմանում է պարտադիր նորմատիվներ և ապահովում ֆինանսական կայունությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ՀՀ բանկային օրենսդրությունը նպատակ ունի ապահովել բանկային համակարգի հուսալիությունը, ֆինանսական կայունությունը, մրցակցային միջավայրի ձևավորումը և ավանդատուների ու վարկառուների իրավունքների պաշտպանությունը։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է սննդային նպատակներով կիրառվող վայրի բուսատեսակների տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և մշակության մեջ ներգրավման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի բնական պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն բույսերն են, որոնք տեղական սննդային ավանդույթներում օգտագործվել են հացատեսակների բուսական միջուկի կամ այլ սննդային բաղադրիչների պատրաստման համար։ Ուսումնասիրվում են դրանց տարածման աշխարհագրական առանձնահատկությունները, բնական աճելավայրերը, էկոլոգիական պահանջները, զարգացման փուլերը և շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվելու բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր բուսատեսակների կենսաձևերին, աճի և զարգացման սեզոնային ընթացքին, վերարտադրության առանձնահատկություններին և բնական պոպուլյացիաների պահպանման հնարավորություններին։ Բուսաբանական և էկոլոգիական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գնահատելու, թե տվյալ տեսակներն ինչպիսի պայմաններում են առավել արդյունավետ զարգանում և որքանով կարող են հարմարվել վերահսկվող գյուղատնտեսական մշակության պայմաններին։ Քննվում է վայրի բույսերի բնական պաշարների օգտագործման և դրանց պահպանության միջև հավասարակշռության խնդիրը, քանի որ սննդային նպատակներով հավաքը կարող է երկարաժամկետ տեսանկյունից պահանջել կայուն օգտագործման մոտեցումներ։ Մշակության մեջ ներդրման հնարավորությունների գնահատումը կարող է ներառել բույսերի կենսաբանական պահանջների, բազմացման ունակության, տեղական հողակլիմայական պայմաններին համապատասխանության և մշակաբույս դառնալու ներուժի համեմատական ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տեղական էթնոբուսաբանական գիտելիքի և սննդային մշակույթի ուսումնասիրությունը, քանի որ վայրի ուտելի բույսերի կիրառությունը կապված է տարածաշրջանի ավանդական կենցաղի և բուսական ռեսուրսների օգտագործման պատմական փորձի հետ։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել արժեքավոր տեղական բուսական ռեսուրսների փաստագրմանը, դրանց գենետիկական բազմազանության պահպանմանը և գյուղատնտեսական նոր կամ քիչ տարածված մշակաբույսերի ընտրության գիտական հիմնավորմանը։ Վայրի տեսակների մշակության հնարավորությունը դիտարկվում է նաև որպես բնական պոպուլյացիաների նկատմամբ հավաքի ճնշումը նվազեցնելու և տեղական բուսական հումքի կայուն օգտագործումը խթանելու միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բուսաբանության, բույսերի էկոլոգիայի, ագրոկենսաբանության և էթնոբուսաբանության մոտեցումները՝ տեղական վայրի սննդային բույսերի կենսաբանական ռեսուրսների ուսումնասիրման և պահպանման նպատակով։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է մարդու կյանքին և բարոյականությանը՝ անդրադառնալով անհատի վարքագծի, արժեքների, պարտականությունների և հասարակության մեջ ընդունված բարոյական սկզբունքների հարցերին։ Կյանքի և բարոյականության փոխկապակցվածությունը կարևոր թեմա է փիլիսոփայական ու դաստիարակչական գրականության մեջ, քանի որ այն առնչվում է մարդու անձնական ընտրություններին, խղճին, պատասխանատվությանը և այլ մարդկանց հետ հարաբերություններին։ Այս բնույթի աշխատությունները նպատակ են ունեցել ընթերցողին մղելու սեփական վարքի և որոշումների վերանայմանը, բարու ու չարի տարբերակմանը և հասարակական կյանքի բարոյական հիմքերի գիտակցմանը։ 19-րդ դարի հայերեն գրականության մեջ բարոյագիտական թեմաները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում կրթության և մտավոր զարգացման գործընթացում։ Դրանք կապված էին անհատի ձևավորման, ընտանեկան դաստիարակության, հասարակական համակեցության կանոնների և մարդկային արժանիքների վերաբերյալ պատկերացումների տարածման հետ։ Աշխատության վերնագիրը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես կյանքի իմաստի և բարոյական վարքագծի հարցերին առնչվող գրականություն, որը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայական մտքի, բարոյական ուսմունքների և հայ հասարակական-մշակութային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև արժեքավոր է որպես 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ բարոյական դաստիարակության թեմայի ներկայացման օրինակ։

History

Աշխատությունն անդրադառնում է Սուրբ վայրերում ազգային սեփականության, համատեղ օգտագործման իրավունքների, եկեղեցական արարողությունների և հաստատված սովորույթների կարգավորմանը։ Այն առնչվում է քրիստոնեական սրբավայրերի նկատմամբ տարբեր ազգային և եկեղեցական համայնքների իրավունքներին, դրանց պահպանմանն ու տնօրինմանը, ինչպես նաև այդ վայրերում ձևավորված ավանդական կարգերի պահպանման հարցերին։ Երուսաղեմի սրբավայրերը պատմականորեն ունեցել են առանձնահատուկ նշանակություն քրիստոնեական աշխարհի համար և եղել են տարբեր եկեղեցիների ու համայնքների հոգևոր կյանքի կարևոր կենտրոններ։ Դրանց օգտագործման, սպասարկման, սեփականության և արարողությունների իրականացման հարցերը կարգավորվել են պատմականորեն ձևավորված իրավունքներով, պայմանավորվածություններով և սովորույթներով։ Նման հարցերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու սրբավայրերի շուրջ եկեղեցական հարաբերությունների բարդ համակարգը, համայնքների իրավական դիրքը և կրոնական ավանդույթների պահպանման մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես Հայ առաքելական եկեղեցու՝ Երուսաղեմի սրբավայրերում ունեցած իրավունքների և ներկայության պատմական համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել եկեղեցական իրավունքով, կանոնական ավանդույթներով, Երուսաղեմի հայ համայնքի պատմությամբ և քրիստոնեական սրբավայրերի կառավարման հարցերով զբաղվող ընթերցողներին։

Literature

Սա բանասիրական և ժողովրդական բանահյուսության ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայոց իրապատում հեքիաթների ժանրային և տիպաբանական համակարգի համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են իրապատում հեքիաթների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, սյուժետային մոդելները, կերպարային համակարգը և պատմողական ձևերը՝ դրանց համեմատական դիտարկմամբ հայկական բանահյուսության մյուս ժանրերի հետ։ Վերլուծվում են հեքիաթների տիպաբանական դասակարգումները, տարածքային և տեղական տարբերակները, ինչպես նաև պատմական-մշակութային գործոնների ազդեցությունը դրանց ձևավորման և զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրապատում և ֆանտաստիկ տարրերի փոխհարաբերությանը, ժողովրդական մտածողության արտահայտման ձևերին և հեքիաթների լեզվաոճական առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է նաև բանահյուսական նյութի փոխանցման ավանդույթը, նրա պահպանման ու վերափոխման գործընթացները ժամանակի ընթացքում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բանահյուսագիտության, տիպաբանության և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների ոլորտներում՝ նպաստելով հայ ժողովրդական հեքիաթների գիտական համակարգմանն ու վերլուծությանը։