Երկրագնդի լանդշագտային թաղանթը

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Շուրաբիլ լճի էկոլոգիական վիճակի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ջրային միջավայրի վրա ազդող բնական և մարդածին աղտոտիչների բացահայտմանը, դրանց հնարավոր աղբյուրների գնահատմանը և լճի պահպանության արդյունավետ ուղիների մշակմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են լճի բնական առանձնահատկությունները, ջրային համակարգի ձևավորման և ինքնամաքրման գործընթացները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել ջրի որակի փոփոխությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական ծագման աղտոտիչներին և մարդածին ազդեցություններին, որոնք կարող են կապված լինել գյուղատնտեսական գործունեության, կենցաղային ու արտադրական թափոնների, մակերևութային հոսքերի և տարածքի տնտեսական օգտագործման այլ ձևերի հետ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է ջրի ֆիզիկաքիմիական և էկոլոգիական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել աղտոտվածության մակարդակը, բացահայտել առավել խնդրահարույց բաղադրիչները և հասկանալ դրանց հնարավոր ազդեցությունը ջրային էկոհամակարգի կենսաբազմազանության ու բնական հավասարակշռության վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է աղտոտիչների տարածման և կուտակման հնարավոր մեխանիզմներին՝ դիտարկելով լճի ջրային միջավայրի, հատակային նստվածքների և հարակից տարածքների փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում լճի էկոլոգիական անվտանգության պահպանմանը՝ ներառելով աղտոտման կանխարգելման, ջրի որակի պարբերական վերահսկման, աղտոտման աղբյուրների սահմանափակման, բնական էկոհամակարգերի պահպանության և անհրաժեշտության դեպքում վերականգնողական միջոցառումների իրականացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը շեշտադրում է համալիր և երկարաժամկետ բնապահպանական կառավարման անհրաժեշտությունը, որի նպատակն է պահպանել լճի բնական ռեսուրսները, նվազեցնել մարդածին ճնշումը և ապահովել ջրային էկոհամակարգի կայունությունը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել բնապահպանության, էկոլոգիայի, ջրային ռեսուրսների կառավարման, հիդրոքիմիայի և բնագիտության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին ու ուսանողներին, ինչպես նաև ջրային էկոհամակարգերի պահպանությամբ զբաղվող կառույցներին։

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության սահմանադրական կարգավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են պետական ինքնիշխանության սահմանադրաիրավական բովանդակությունը, դրա սկզբունքները, իրավական հիմքերը և դրսևորման ձևերը՝ ազգային և միջազգային իրավունքի փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հեղինակը քննարկում է ինքնիշխանության իրականացման սահմանադրական մեխանիզմները, պետական իշխանության կազմակերպման համակարգը, իշխանությունների տարանջատման սկզբունքը, տարածքային ամբողջականության, ժողովրդի ինքնիշխանության, պետական անվտանգության և սահմանադրական կարգի պահպանության իրավական երաշխիքները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի սահմանադրական զարգացման հիմնական փուլերին, սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությանը պետական կառավարման համակարգի վրա, ինչպես նաև միջազգային իրավական գործընթացների և գլոբալացման պայմաններում ինքնիշխանության իրավական պաշտպանության արդի մարտահրավերներին։ Գրքում ներկայացված են գիտական վերլուծություններ, իրավական համեմատություններ և տեսական եզրակացություններ, որոնք նպաստում են Հայաստանի սահմանադրական համակարգում ինքնիշխանության ինստիտուտի առավել խորքային ընկալմանը և դրա հետագա զարգացման հնարավորությունների գնահատմանը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, սահմանադրական իրավունքի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական իրավունքի և պետական ինքնիշխանության հիմնահարցերով։

Finance

Առողջապահության ոլորտի ֆինանսավորումը վերաբերում է այն համակարգին և մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հավաքագրվում, բաշխվում և օգտագործվում են ֆինանսական միջոցները առողջապահական ծառայությունների կազմակերպման, մատուցման և զարգացման համար։ Այն նպատակ ունի ապահովել բնակչության համար որակյալ և հասանելի բժշկական օգնություն՝ անկախ սոցիալական կամ տնտեսական կարգավիճակից։ Ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրներն են պետական բյուջեն, պարտադիր կամ կամավոր բժշկական ապահովագրությունը, քաղաքացիների անձնական վճարումները, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունների և մասնավոր հատվածի ներդրումները։ Այս ոլորտը սերտորեն կապված է Health care financing հասկացության հետ, որը ներառում է առողջապահական համակարգերի տնտեսական կազմակերպումը և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը։ Ֆինանսավորման ճիշտ կազմակերպումը կարևոր է հիվանդանոցների, պոլիկլինիկաների, դեղամիջոցների և բժշկական տեխնոլոգիաների հասանելիության ապահովման համար, ինչպես նաև կանխարգելիչ ծրագրերի և հանրային առողջապահական նախաձեռնությունների իրականացման համար։ Խնդիրներից են սահմանափակ բյուջեները, ռեսուրսների անհավասար բաշխումը, բժշկական ծառայությունների բարձր արժեքը և որոշ դեպքերում կառավարման անարդյունավետությունը։ Այդ պատճառով շատ երկրներում ներդրվում են առողջապահական բարեփոխումներ՝ ուղղված ապահովագրական համակարգերի զարգացմանը, պետական աջակցության ընդլայնմանը և ֆինանսական կառավարման թափանցիկության բարձրացմանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ծնոտների ատամնաբնային ելունների արտահայտված ատրոֆիայի պայմաններում ոսկրամատրիքսային տրանսպլանտատի հետ զուգակցված դենտալ իմպլանտացիայի կլինիկափորձարարական հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը ոսկրային հյուսվածքի զգալի պակասի դեպքում իմպլանտացիայի արդյունավետությունն ու կիրառելիությունը բարձրացնող մոտեցումների ուսումնասիրությունն է՝ համադրելով ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման և ատամնային իմպլանտների տեղադրման գործընթացները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ծնոտների ատամնաբնային ելունների ատրոֆիայի առաջացման պատճառները, դրա աստիճանը և ձևաբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ոսկրային հյուսվածքի անբավարարության ազդեցությունը դենտալ իմպլանտացիայի հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոսկրամատրիքսային տրանսպլանտատի կիրառման սկզբունքներին, դրա կենսաբանական փոխազդեցությանը հյուսվածքների հետ և ոսկրագոյացման գործընթացների խթանման հնարավորություններին։ Կլինիկական և փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով գնահատվում են համակցված մեթոդի արդյունավետությունը, իմպլանտների կայունությունը, ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման ընթացքը և բուժման արդյունքների կանխատեսելիությունը։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև վիրաբուժական միջամտության պլանավորման, իմպլանտների տեղադրման և հետվիրահատական հսկողության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր հիվանդի ոսկրային հյուսվածքի վիճակը և անատոմիական պայմանները։ Կարևորվում է բուժման արդյունքների համեմատական գնահատումը՝ հնարավորություն տալով որոշելու կիրառվող մեթոդի առավելությունները, սահմանափակումները և հնարավոր բարդությունները։ Աշխատության մեջ համադրվում են կլինիկական դիտարկումների և փորձարարական տվյալների արդյունքները, ինչը հնարավորություն է տալիս գիտականորեն հիմնավորել ոսկրամատրիքսային տրանսպլանտատի և դենտալ իմպլանտացիայի համակցված կիրառման նպատակահարմարությունը արտահայտված ատրոֆիայի դեպքերում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել իմպլանտաբանական բուժման պլանավորման կատարելագործմանը, ոսկրային դեֆիցիտի պայմաններում վերականգնողական հնարավորությունների ընդլայնմանը և բուժման ավելի կանխատեսելի արդյունքների ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իմպլանտոլոգների, բերանի և դիմածնոտային վիրաբույժների, օրթոպեդ-ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ստոմատոլոգիական բուհերի ուսանողների համար։

Religion

Աշխատությունը ներկայացնում է XVIII դարի սկզբի հայկական հմայիլներից մեկի գիտական ուսումնասիրությունը՝ համադրելով պատմամշակութային ներածությունը, բնագրի վերարտադրությունը, տառադարձումը, անգլերեն թարգմանությունը և մանրամասն ծանոթագրությունները։ Ուսումնասիրության առարկան 1727 թվականին Կոստանդնուպոլսում տպագրված հայկական աղոթական փաթեթագիրն է, որը ներառում է աղոթքներ, սաղմոսներ, ավետարանական հատվածներ, հոգևոր երգեր, պահպանական բնույթի տեքստեր և պատկերազարդումներ։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս հմայիլը դիտարկել միաժամանակ որպես հայ գրավոր մշակույթի հուշարձան, քրիստոնեական ավանդույթի կրող և վաղ նոր շրջանի ժողովրդական կրոնական մշակույթի արտահայտություն։ Ֆաքսիմիլային վերարտադրության շնորհիվ պահպանվում է սկզբնաղբյուրի տեսողական կառուցվածքը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ոչ միայն տեքստային բովանդակությունը, այլև գրքի կամ փաթեթագրի նյութական ու պատկերագրական առանձնահատկությունները։ Բնագրի տառադարձումը կարևոր նշանակություն ունի գրաբարի և պատմական հայերեն տեքստերի ուսումնասիրության համար, իսկ ծանոթագրված թարգմանությունը հնարավորություն է տալիս նյութը հասանելի դարձնել նաև այն ընթերցողներին, որոնք չեն տիրապետում բնագրի լեզվին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստերում առկա աստվածաշնչյան և աստվածաբանական հիմքերին, ինչպես նաև դրանց ժողովրդական ու ավանդական տարրերին։ Հրատարակության հավելվածները ևս նպաստում են հուշարձանի կառուցվածքի, պատկերազարդումների և հայկական այլ հմայիլների հետ ունեցած առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հմայիլների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայերի առօրյա կրոնական մշակույթի ըմբռնման համար, քանի որ նման փաթեթագրերը վաղ նոր շրջանում տարածված էին որպես անձնական պահպանության հետ կապված կրոնական առարկաներ և կարող էին կրվել մարդու մոտ։ Այս նյութի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել պաշտոնական քրիստոնեական ավանդույթի, ժողովրդական հավատալիքների, ձեռագրային ու տպագիր մշակույթի և պատկերագրության փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուրագիտական և բանասիրական ուսումնասիրություն է, որը մեկ ամբողջության մեջ միավորում է բնագրագիտական աշխատանքը, թարգմանությունը, պատմամշակութային մեկնաբանությունը և նյութական ժառանգության ներկայացումը՝ նպաստելով XVIII դարի հայկական կրոնական ու գրավոր մշակույթի առավել ամբողջական ճանաչմանը։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։