Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Հաշվետվություն 2013 թվականին կատարած աշխատանքների

    Հրատարակությունը հաշվետվական բնույթի փաստաթուղթ է, որն ամփոփում և համակարգված ձևով ներկայացնում է կազմակերպության կամ հաստատության մեկ տարվա ընթացքում իրականացրած գործունեությունը, կատարված աշխատանքները և ձեռք բերված հիմնական արդյունքները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածի աշխատանքային առաջնահերթությունների, ծրագրերի իրականացման ընթացքի, կազմակերպական խնդիրների և գործունեության տարբեր ուղղությունների վերաբերյալ։ Սովորաբար նման հաշվետվություններում ներկայացվում են հաստատության կառուցվածքային ստորաբաժանումների աշխատանքները, իրականացված ծրագրերն ու միջոցառումները, գիտական, կրթական, մշակութային, տեղեկատվական կամ վարչական գործունեության արդյունքները՝ կախված տվյալ կազմակերպության մասնագիտական ուղղվածությունից։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել քանակական և որակական ցուցանիշները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու կատարված աշխատանքի ծավալը և համեմատելու այն նախապես սահմանված ծրագրերի ու նպատակների հետ։ Հաշվետվությունը կարող է ներառել նաև կազմակերպված միջոցառումների, հրատարակությունների, գիտաժողովների, ցուցահանդեսների, հանդիպումների, համագործակցության ծրագրերի կամ այլ նախաձեռնությունների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել նյութատեխնիկական բազայի զարգացմանը, աշխատակազմի մասնագիտական գործունեությանը, ֆինանսական ու կազմակերպական ռեսուրսների օգտագործմանը և այլ հաստատությունների հետ համագործակցությանը։ Փաստաթղթի կարևոր գործառույթներից է գործունեության արդյունքների փաստագրումը և ինստիտուցիոնալ հիշողության պահպանումը, քանի որ տարիների ընթացքում կազմված նման նյութերի հաջորդական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու կազմակերպության զարգացման փուլերին, գործունեության ուղղությունների փոփոխություններին և երկարաժամկետ միտումներին։ Այն կարող է օգտագործվել նաև կառավարչական որոշումների նախապատրաստման, հետագա աշխատանքների պլանավորման և նախկինում իրականացված ծրագրերի արդյունավետության գնահատման համար։ Հետազոտական տեսանկյունից նման փաստաթուղթը կարող է արժեքավոր սկզբնաղբյուր հանդիսանալ համապատասխան հաստատության պատմությունը, կառուցվածքը և գործունեության առանձնահատկությունները ուսումնասիրելու համար։ Ընդհանուր առմամբ այն կատարում է տեղեկատվական, փաստագրական և կառավարչական գործառույթներ՝ մեկ ամբողջության մեջ ներկայացնելով տվյալ տարվա ընթացքում իրականացված աշխատանքների հիմնական ուղղությունները, արդյունքները և կազմակերպության գործունեության ընդհանուր պատկերը։

    Updated: 2026-09-24
    Հաշվետվություն 2013 թվականին կատարած աշխատանքների
    Online

    History

    From the Indian Ocean to the Mediterranean

    Աշխատությունը նվիրված է Հնդկական օվկիանոսի և Միջերկրական ծովի միջև ձևավորված պատմական, աշխարհագրական, տնտեսական և մշակութային կապերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այս հսկայական տարածքը որպես միմյանց հետ փոխկապակցված քաղաքակրթությունների, առևտրային ուղիների և քաղաքական կենտրոնների համակարգ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են ծովային և ցամաքային հաղորդակցության ճանապարհները դարերի ընթացքում կապել Հարավային Ասիան, Մերձավոր Արևելքը, Հյուսիսային Աֆրիկան և Միջերկրածովյան աշխարհը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է միջազգային և միջտարածաշրջանային առևտրի զարգացումը, հատկապես այն ապրանքների շրջանառությունը, որոնք Հնդկական օվկիանոսի ավազանից հասնում էին Մերձավոր Արևելքի և Միջերկրածովյան շուկաներ։ Այդ փոխանակումները ներառում էին համեմունքներ, մետաքս, թանկարժեք քարեր, գործվածքներ և այլ արժեքավոր ապրանքներ՝ նպաստելով նավահանգստային քաղաքների և առևտրային կենտրոնների տնտեսական հզորացմանը։ Առևտրային ուղիների միջոցով տարածվում էին ոչ միայն նյութական ապրանքներ, այլև գիտելիքներ, կրոնական գաղափարներ, լեզվական և մշակութային ազդեցություններ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ծովագնացության տեխնոլոգիաների և նավարկության զարգացմանը, մուսսոնային քամիների օգտագործմանը, նավահանգիստների համակարգերին և ծովային ճանապարհների փոփոխությանը։ Այս գործոնները մեծ նշանակություն ունեին Հնդկական օվկիանոսի և Միջերկրական աշխարհի միջև կապերի պահպանման համար, քանի որ առևտրի արդյունավետությունը մեծապես կախված էր բնական պայմանների իմացությունից և ծովային երթուղիների վերահսկողությունից։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել նաև տարբեր կայսրությունների, պետությունների և առևտրային համայնքների փոխհարաբերությունները, որոնց գործունեությունը ձևավորել է տարածաշրջանների միջև քաղաքական և տնտեսական կապերի բարդ ցանց։ Մերձավոր Արևելքի միջնորդական կենտրոնները առանձնահատուկ դեր էին կատարում Հնդկական օվկիանոսից եկող ապրանքների՝ դեպի Միջերկրածովյան աշխարհ տեղափոխման գործում, ինչի շնորհիվ որոշ քաղաքներ վերածվում էին միջազգային առևտրի կարևոր հանգույցների։ Մշակութային տեսանկյունից թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժողովուրդների, կրոնների և գաղափարների փոխազդեցությունը։ Առևտրականների, ճանապարհորդների, դիվանագետների և ուխտավորների տեղաշարժը նպաստում էր տարբեր հասարակությունների միջև կապերի ընդլայնմանը և մշակութային փոխազդեցությունների խորացմանը։ Հետազոտությունը կարող է նաև ցույց տալ, որ Հնդկական օվկիանոսն ու Միջերկրական ծովը պատմականորեն ոչ թե մեկուսացված ջրային տարածքներ էին, այլ ավելի լայն աֆրոասիական և եվրասիական փոխանակումների համակարգի բաղադրիչներ։ Թեման կարևոր է համաշխարհային պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ այն թույլ է տալիս վերաիմաստավորել տարածաշրջանների պատմությունը ոչ միայն առանձին պետությունների սահմաններում, այլև երկարաժամկետ առևտրային, միգրացիոն, քաղաքական և մշակութային փոխկապակցվածությունների շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, արևելագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ծովային պատմության և համաշխարհային առևտրի հետազոտողներին, մշակութաբաններին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համաշխարհային պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-15
    From the Indian Ocean to the Mediterranean
    Online

    Other Subjects

    ԾՐԱԳՐԱՎՈՐՄԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ԺՈՂՈՎԱԾՈՒ

    Գրքում ընդգրկված են խնդիրներ՝ սկսած պարզ հաշվարկային և տրամաբանական վարժություններից մինչև ավելի բարդ ալգորիթմական խնդիրներ։ Ներկայացվում են տարբեր թեմաներ՝ ցիկլեր, զանգվածներ, տողեր, ֆունկցիաներ, որոնման և դասավորման պարզ ալգորիթմներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խնդիրների լուծման մեթոդաբանությանը՝ ինչպես վերլուծել խնդիրը, կառուցել ալգորիթմ և այն վերածել ծրագրի։ Սա օգնում է ընթերցողին ոչ միայն սովորել ծրագրավորում, այլ նաև զարգացնել համակարգված մտածողություն։ Գիրքը օգտակար է ինքնուսուցման համար և կարող է օգտագործվել որպես լրացուցիչ նյութ ծրագրավորման դասընթացներում։

    Updated: 2026-09-19
    ԾՐԱԳՐԱՎՈՐՄԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ԺՈՂՈՎԱԾՈՒ
    Online

    Mathematics

    Об электрофизической природе взрывов в твердых телах при высоких давлениях

    Այս աշխատությունը նվիրված է բարձր ճնշումների ազդեցության պայմաններում պինդ մարմիններում տեղի ունեցող պայթյունային երևույթների էլեկտրոֆիզիկական բնույթի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ֆիզիկական գործընթացներն են, որոնք կարող են առաջանալ պինդ նյութի վրա շատ մեծ մեխանիկական ճնշման ազդեցության հետևանքով և հանգեցնել էլեկտրական լիցքերի, էլեկտրական դաշտերի, տեղային տաքացման ու այլ էներգետիկ փոխակերպումների ձևավորմանը։ Աշխատանքը փորձում է դիտարկել պայթյունային երևույթը ոչ միայն որպես նյութի մեխանիկական քայքայման կամ արագ դեֆորմացման արդյունք, այլև որպես բարդ էլեկտրոֆիզիկական գործընթացների համակցություն, որոնց միջև կարող են գոյություն ունենալ փոխադարձ կապեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել պինդ մարմնի կառուցվածքի խախտման, ճաքերի առաջացման և տարածման, մասնիկների տեղաշարժի, լիցքերի տարանջատման ու կուտակման, էլեկտրական պոտենցիալների առաջացման և էներգիայի արագ ազատման գործընթացները։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում այն հարցը, թե բարձր ճնշման պայմաններում նյութի մեխանիկական և էլեկտրական հատկությունների փոփոխությունն ինչպես կարող է ազդել պայթյունային երևույթի ձևավորման և զարգացման վրա։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նյութի վարքագիծը ծայրահեղ պայմաններում և բացահայտել այնպիսի ֆիզիկական մեխանիզմներ, որոնք սովորական ճնշումների պայմաններում կարող են չդրսևորվել կամ ունենալ էապես ավելի թույլ ազդեցություն։ Աշխատանքը կարող է ներառել տեսական վերլուծություն և փորձարարական դիտարկումներ՝ տարբեր նյութերի, ճնշումների և բեռնավորման պայմանների համեմատությամբ, ինչպես նաև ստացված արդյունքների մեկնաբանություն պինդ մարմինների էլեկտրական և մեխանիկական հատկությունների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը կապված է բարձր ճնշումների ներքո նյութերի վարքագծի ավելի խոր ըմբռնման, էներգիայի փոխակերպման մեխանիզմների բացահայտման և պինդ մարմիններում արագ ընթացող ֆիզիկական երևույթների ուսումնասիրության հետ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պինդ մարմինների ֆիզիկայով, բարձր ճնշումների ֆիզիկայով, էլեկտրոֆիզիկայով, նյութագիտությամբ և ծայրահեղ պայմաններում նյութերի վարքագծի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է պինդ մարմիններում բարձր ճնշման հետևանքով առաջացող պայթյունային երևույթների նկատմամբ ֆիզիկական և էլեկտրոֆիզիկական մոտեցում՝ փորձելով բացահայտել մեխանիկական ազդեցությունների, էլեկտրական գործընթացների և էներգիայի արագ ազատման միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունը։

    Updated: 2026-09-03
    Об электрофизической природе взрывов в твердых телах при высоких давлениях
    Online

    Technology

    Исследование физико-химических и фармакокинетических свойств комплекса йод-декстрин и возможности его использования для определения йододефицита

    Աշխատությունը նվիրված է յոդի և դեքստրինի հիմքով համալիր միացության ֆիզիկաքիմիական ու ֆարմակոկինետիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը և օրգանիզմում յոդի անբավարարության գնահատման նպատակով դրա կիրառելիության գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում համալիրի առաջացման առանձնահատկություններին, կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերին, կայունությանը, լուծելիությանը և այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել միացության հատկությունների ու կենսաբանական միջավայրում վարքի վրա։ Կարևորվում է յոդի և ածխաջրային բաղադրիչի փոխազդեցության բնույթի ուսումնասիրությունը, քանի որ համալիրի կառուցվածքը և կայունությունը կարող են պայմանավորել յոդի ազատման, ներծծման և օրգանիզմում հետագա բաշխման առանձնահատկությունները։ Ֆարմակոկինետիկական ուղղությամբ դիտարկվում են նյութի ներծծման, բաշխման, կենսափոխակերպման և արտազատման ընդհանուր օրինաչափությունները, ինչպես նաև ժամանակի ընթացքում համապատասխան ցուցանիշների փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում համալիրի ընդունումից հետո յոդի կենսամատչելիության և օրգանիզմում դրա շրջանառության գնահատմանը՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե ուսումնասիրվող միացության հատկությունները որքանով են համապատասխանում ախտորոշիչ կիրառման պահանջներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է յոդային անբավարարության հայտնաբերման հնարավորության գնահատումը, որի համար կարող են համադրվել կենսաբանական նմուշներում յոդի պարունակությունը բնութագրող ցուցանիշները և օրգանիզմի կողմից համալիրի յուրացման ու արտազատման տվյալները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե արդյոք նյութի նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքը կարող է ծառայել յոդային ապահովվածության վիճակի գնահատման լրացուցիչ ցուցիչ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև չափումների վերարտադրելիությանը, զգայունությանը և արդյունքների մեկնաբանման վրա ազդող ֆիզիոլոգիական գործոններին, քանի որ յոդի նյութափոխանակությունը կարող է պայմանավորված լինել սննդակարգով, նյութափոխանակային առանձնահատկություններով և օրգանիզմի ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակով։ Ֆիզիկաքիմիական և կենսաբժշկական տվյալների համադրումը նպաստում է համալիրի հատկությունների և հնարավոր ախտորոշիչ նշանակության միջև կապի բացահայտմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կարևոր լինել յոդային անբավարարության գնահատման նոր մոտեցումների գիտական մշակման, յոդ պարունակող միացությունների կենսաբանական վարքի ուսումնասիրման և համապատասխան լաբորատոր մեթոդների կատարելագործման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել դեղաբանության, դեղագործական քիմիայի, կենսաքիմիայի, էնդոկրինոլոգիայի և ֆարմակոկինետիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    	Исследование физико-химических и фармакокинетических свойств комплекса йод-декстрин и возможности его использования для определения йододефицита
    Online

    History

    Հայերը Ֆաթիմյան Եգիպտոսի պետական համակարգում (XI-XII դդ.)

    Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XI–XII դարերում Եգիպտոսի պետական և վարչական համակարգում հայերի ունեցած դերի ու գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայազգի պետական, ռազմական և վարչական գործիչների ներգրավվածությունը կառավարման տարբեր ոլորտներում, նրանց զբաղեցրած պաշտոնները և մասնակցությունը երկրի ներքին ու արտաքին քաղաքական գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պատմական պայմաններին, որոնք նպաստել են հայերի առաջխաղացմանը պետական կառավարման համակարգում, ինչպես նաև նրանց քաղաքական ու հասարակական ազդեցության ձևավորմանը։ Վերլուծվում են պետական պաշտոնյաների, զինվորականների և այլ ազդեցիկ հայ գործիչների գործունեությունը, նրանց փոխհարաբերությունները իշխանական շրջանակների ու հասարակության տարբեր խմբերի հետ։ Քննարկվում են նաև հայկական համայնքի դիրքը, հայերի տեղաշարժերը դեպի Եգիպտոս և նրանց մասնակցությունը երկրի քաղաքական, ռազմական ու վարչական կյանքին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան հայերի գործունեության աշխարհագրական շրջանակների, հայկական սփյուռքի պատմության և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական համակարգերում նրանց ներգրավվածության մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջնադարագիտության, արևելագիտության և հայկական սփյուռքի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Հայերը Ֆաթիմյան Եգիպտոսի պետական համակարգում (XI-XII դդ.)