Երևան քաղաքի բուհերում սովորող արտասահմանցի ուսանողների փաստացի սննդի և առողջական վիճակի հիգիենիկ բնութագիրը

Literature

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական բնույթի մասնագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել ՀԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու հրապարակումների վերաբերյալ տեղեկատվությունը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով գրականություն որոնող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական նյութը կարող է ընդգրկել գրքեր, գրքույկներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և այլ տպագիր նյութեր՝ դասակարգված ըստ մշակույթի և արվեստի առանձին ոլորտների։ Թեմատիկ բաժիններում կարող են ներկայացվել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, հուշարձանների պահպանությանը և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող աղբյուրներ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս նույնականացնելու համապատասխան հրատարակությունները և ստանալու դրանց որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակ, անվանում, հրատարակության աղբյուր, թվական և այլ նկարագրական տեղեկություններ։ Նյութերի պարբերական հավաքագրումն ու համակարգումը տեղեկատուին տալիս են նաև փաստագրական նշանակություն, քանի որ տարբեր թողարկումների հաջորդականությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությանը, հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին և առանձին թեմաների զարգացման ընթացքին։ Այն կարևոր գործիք է թեմատիկ մատենագիտական որոնման համար՝ օգնելով արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակահատվածի նոր գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները հետագա ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ նման հրատարակությունները նպաստում են գրադարանային հավաքածուների համալրմանը, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկմանը և մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը։ Պատմական տեսանկյունից տեղեկատուն արժեքավոր է նաև խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ մատենագիտական տվյալների միջոցով արտացոլում է ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեության թեմատիկ պատկերը։ Տարբեր տարիների համար կազմված թողարկումների համադրումը կարող է հիմք հանդիսանալ մշակույթի առանձին ոլորտների վերաբերյալ գրականության քանակական և բովանդակային զարգացման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է տեղեկատվական, որոնողական, հաշվառման և փաստագրական գործառույթները՝ ապահովելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ ընթացիկ գրականության համակարգված ներկայացումն ու մասնագիտական օգտագործումը։

Mathematics

Այս աշխատությունը նվիրված է առաջադեմ մասնիկային արագացուցիչներում կիրառվող վակուումային համակարգերի և մետաղ-կերամիկական միացումների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց դերը բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փորձարարական սարքավորումների կայուն և անվտանգ աշխատանքի ապահովման մեջ։ Գրքում ներկայացվում են վակուումային տեխնոլոգիաների հիմնական սկզբունքները, բարձր և գերբարձր վակուումի ստեղծման ու պահպանման մեթոդները, ինչպես նաև այն ինժեներական լուծումները, որոնք անհրաժեշտ են արագացուցիչների ներսում մասնիկների կորուստները նվազեցնելու և ճառագայթային միջավայրի մաքրությունը պահպանելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաղ-կերամիկական հանգույցների նախագծման և արտադրության տեխնոլոգիաներին, դրանց մեխանիկական ամրությանը, ջերմային դիմացկունությանը և էլեկտրամագնիսական հատկություններին, որոնք կարևոր են բարձր լարվածության և ճառագայթման պայմաններում աշխատանքի ընթացքում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև նյութագիտության վերջին զարգացումները, նոր կոմպոզիտային նյութերի կիրառման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը արագացուցիչների արդյունավետության բարձրացման վրա։ Բացի այդ, վերլուծվում են արդյունաբերական և գիտական արագացուցիչների օրինակներ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են վակուումային համակարգերի և մետաղ-կերամիկական միացումների կատարելագործումները նպաստում փորձարարական ճշգրտության և սարքավորումների ծառայության ժամկետի երկարացմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մետաղ-օքսիդ-կիսահաղորդիչ կառուցվածքների հիման վրա նեյրոնային ցանցերի մշակմանը և հետազոտմանը՝ նպատակ ունենալով ուսումնասիրել այն հնարավորությունները, որոնք առաջանում են նեյրոմորֆային հաշվարկների և կիսահաղորդչային սարքավորումների համատեղման դեպքում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կենսաբանական նյարդային համակարգի աշխատանքի որոշ սկզբունքների տեխնիկական նմանակումը՝ օգտագործելով մետաղ-օքսիդ-կիսահաղորդիչ կառուցվածքների էլեկտրական հատկությունները տեղեկատվության ընդունման, պահպանման և մշակման համար։ Այս մոտեցումը կապված է այն խնդրի հետ, թե ինչպես կարելի է ավանդական հաշվողական համակարգերից ավելի արդյունավետ կերպով իրականացնել այնպիսի գործողություններ, որոնք բնորոշ են նեյրոնային ցանցերին՝ հատկապես օրինաչափությունների ճանաչումը, դասակարգումը և ազդանշանների մշակումը։ Մետաղ-օքսիդ-կիսահաղորդիչ կառուցվածքները միկրոէլեկտրոնիկայի հիմնարար տարրերից են և լայնորեն կիրառվում են ինտեգրալ սխեմաների, հիշողության, ազդանշանների մշակման և հաշվողական սարքերի ստեղծման մեջ։ Դրանց հիման վրա նեյրոնային ցանցերի իրականացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նեյրոնային հաշվարկների ապարատային իրագործման տարբերակներ՝ հաշվի առնելով սարքերի էլեկտրական, ֆիզիկական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է համապատասխան կիսահաղորդչային կառուցվածքների ընտրությունը և դրանց էլեկտրական բնութագրերի ուսումնասիրությունը։ Կարող են հետազոտվել մուտքային ազդանշանի նկատմամբ կառուցվածքի արձագանքը, հոսանք-լարումային բնութագրերը, շեմային երևույթները, լիցքի կուտակման և վերաբաշխման գործընթացները, ինչպես նաև սարքի աշխատանքի կայունությունը։ Այս հատկությունները կարող են օգտագործվել նեյրոնային տարրերի ֆունկցիոնալ վարքը մոդելավորելու համար։ Հետազոտության ընթացքում կարող է մշակվել նեյրոնային ցանցի կառուցվածք, որտեղ առանձին կիսահաղորդչային տարրերը կատարում են նեյրոնների կամ սինապտիկ կապերի դեր։ Նման համակարգում տեղեկատվությունը կարող է ներկայացվել էլեկտրական ազդանշաններով, իսկ դրանց փոխազդեցության արդյունքում ստացվող ելքային ազդանշանը կարող է օգտագործվել որոշակի դասակարգման կամ ճանաչման գործողություն իրականացնելու համար։ Այսպիսով, մաթեմատիկական ալգորիթմը կապվում է ֆիզիկական սարքավորման իրական վարքի հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի սինապտիկ կապերի մոդելավորումը։ Կենսաբանական նեյրոնային համակարգում սինապսները որոշում են նեյրոնների միջև կապերի ուժը, իսկ արհեստական համակարգում այդ ֆունկցիան կարող է իրականացվել էլեկտրական պարամետրերի փոփոխության միջոցով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով հնարավոր է փոփոխել և պահպանել կապերի կշիռները՝ ստեղծելով ուսուցման կամ հարմարվողականության հնարավորություն։ Նման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն համակարգերի համար, որոնք նախատեսված են տվյալների անմիջական մշակման և տեղում որոշումներ կայացնելու համար։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է նեյրոնային ցանցի ուսուցման գործընթացը։ Կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ալգորիթմներ, որոնց միջոցով ցանցի պարամետրերը կարգավորվում են մուտքային օրինակների հիման վրա։ Ուսուցման արդյունքը կարող է գնահատվել ցանցի կողմից ազդանշանների ճանաչման կամ դասակարգման ճշտությամբ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն սահմանափակումները, որոնք առաջանում են ֆիզիկական սարքերի ոչ իդեալականությունից, պարամետրերի տարածական փոփոխականությունից, ջերմաստիճանային ազդեցություններից և էլեկտրական աղմուկից։ Աշխատության գիտական կարևորությունը պայմանավորված է նեյրոնային ցանցերի և միկրոէլեկտրոնային կառուցվածքների միջև կապի ուսումնասիրությամբ։ Ծրագրային մակարդակում իրականացվող նեյրոնային ցանցերը սովորաբար պահանջում են մեծ թվով թվաբանական գործողություններ, հիշողության և պրոցեսորի միջև տվյալների մշտական փոխանակում, մինչդեռ հատուկ ապարատային իրականացումը կարող է հնարավորություն տալ որոշ հաշվարկներ կատարել հենց տվյալների պահպանման և մշակման ֆիզիկական միջավայրում։ Սա կարող է նպաստել էներգիայի սպառման և հաշվարկների ժամանակի նվազեցմանը որոշակի կիրառություններում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև մաթեմատիկական մոդելավորում և համակարգչային սիմուլյացիա։ Նախքան ֆիզիկական կառուցվածքի իրականացումը հնարավոր է մոդելավորել դրա էլեկտրական վարքը, ուսումնասիրել տարբեր պարամետրերի ազդեցությունը և կանխատեսել նեյրոնային ցանցի աշխատանքը։ Փորձարարական և տեսական արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել մշակված կառուցվածքների համապատասխանությունը նախատեսված նեյրոմորֆային գործառույթներին։ Կիրառական տեսանկյունից նման տեխնոլոգիաները կարող են հեռանկարային լինել պատկերների և ազդանշանների ճանաչման, սենսորային համակարգերի, ռոբոտատեխնիկայի, ներկառուցված հաշվողական սարքերի և արհեստական բանականության հատուկ ապարատային համակարգերի համար։ Հատկապես հետաքրքիր է այն դեպքը, երբ տվյալների նախնական մշակումը պետք է իրականացվի անմիջապես սենսորի կամ սարքի մակարդակում՝ առանց մեծ քանակությամբ տեղեկատվություն կենտրոնական պրոցեսոր փոխանցելու անհրաժեշտության։ Այսպիսի մոտեցումները հաճախ կապվում են եզրային հաշվարկների և նեյրոմորֆային ճարտարապետությունների զարգացման հետ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կարող է դրսևորվել նոր տիպի էլեկտրոնային հանգույցների և ինտեգրալ սխեմաների նախագծման հնարավորությունների ուսումնասիրությամբ։ Եթե մետաղ-օքսիդ-կիսահաղորդիչ կառուցվածքները կարող են համատեղել ազդանշանի մշակման և հիշողության որոշ գործառույթներ, հնարավոր է ստեղծել ավելի կոմպակտ և էներգաարդյունավետ համակարգեր՝ համեմատած որոշ ավանդական ճարտարապետությունների հետ։ Միաժամանակ նման համակարգերի նախագծման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել արտադրական տեխնոլոգիայի սահմանափակումները, սարքերի հուսալիությունը և երկարաժամկետ կայունությունը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, էլեկտրոնիկայի, հաշվողական տեխնիկայի և արհեստական բանականության ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև նեյրոմորֆային համակարգերի մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել մետաղ-օքսիդ-կիսահաղորդիչ կառուցվածքների ներուժը նեյրոնային ցանցերի ապարատային իրականացման համար՝ համադրելով կիսահաղորդչային սարքերի ֆիզիկական հատկությունները, նեյրոնային հաշվարկների սկզբունքները, մաթեմատիկական մոդելավորումը և փորձարարական հետազոտությունը, և այդպիսով հիմք ստեղծել արհեստական բանականության ավելի մասնագիտացված, արագ և էներգաարդյունավետ էլեկտրոնային համակարգերի զարգացման համար։

Psychology

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է ինտելեկտուալ և անձնային հատկությունների համահարաբերակցության առանձնահատկությունները անձի զարգացման տարբեր փուլերում՝ ընդգծելով ճանաչողական կարողությունների և անձնային կառուցվածքի դինամիկ փոխազդեցությունը կյանքի ընթացքում։ Նշվում է, որ զարգացման վաղ փուլերում ինտելեկտուալ կարողությունները և անձնային գծերը ձևավորվում են հիմնականում կենսաբանական հասունացման, ընտանեկան միջավայրի և առաջնային սոցիալական փորձառությունների ազդեցությամբ, որտեղ մեծ դեր ունեն հուզական կապվածությունը, անվտանգությունը և ուսումնաճանաչողական խթանները։ Դեռահասության շրջանում այս հարաբերակցությունը դառնում է ավելի բարդ, քանի որ ինքնագիտակցության զարգացումը, ինքնահաստատման պահանջը և սոցիալական համեմատությունը ուժեղացնում են ինչպես ինտելեկտուալ դրսևորումների, այնպես էլ անձնային առանձնահատկությունների փոխազդեցությունը։ Մեծահասակության փուլում ինտելեկտուալ կարողությունները հաճախ ավելի սերտորեն կապվում են անձնային գծերի՝ պատասխանատվության, նպատակասլացության, ինքնակարգավորման և հուզական կայունության հետ, որոնք միասին ազդում են մասնագիտական և սոցիալական արդյունավետության վրա։ Վերլուծվում է նաև, որ կյանքի տարբեր փուլերում այս հարաբերակցությունը կարող է փոփոխվել՝ կախված սոցիալական փորձից, կրթական հնարավորություններից և անհատի ներքին զարգացումից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բարձր ինտելեկտը ինքնին չի երաշխավորում բարձր անձնային հասունություն, սակայն անձնային դրական հատկությունների առկայության դեպքում այն ավելի արդյունավետ է իրացվում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ինտելեկտուալ և անձնային գործոնները հանդիսանում են փոխկապակցված և դինամիկ համակարգ, որի բնույթը փոխվում է զարգացման տարբեր փուլերում՝ ձևավորելով անձի ամբողջական հոգեբանական պրոֆիլը։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է նանոչափական հիշող սարքերում առաջացող անսարքությունների մոդելավորման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը և դրանց հիման վրա թեստային ալգորիթմների կառուցմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բարձր խտությամբ հիշող համակարգերում սխալների առաջացման ֆիզիկական և տրամաբանական պատճառները՝ ընդգծելով նանոմաշտաբի տեխնոլոգիաներին բնորոշ անկայունությունները, աղմուկը և դեգրադացիոն գործընթացները։ Գրքում ներկայացվում են անսարքությունների մոդելավորման մաթեմատիկական մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել բիթային սխալների, կարճ միացումների և բաց շղթաների առաջացումը հիշող բջիջներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թեստային ալգորիթմների նախագծմանը՝ ուղղված սխալների հայտնաբերման և տեղորոշման արդյունավետության բարձրացմանը, ինչպես նաև փորձարկման ժամանակի և ռեսուրսների օպտիմալացմանը։ Հեղինակը առաջարկում է ծրագրային համակարգի ճարտարապետություն, որը ապահովում է մոդելավորման, սիմուլյացիայի և ավտոմատ թեստավորման գործընթացների ինտեգրումը մեկ միջավայրում։

Culture

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու, որը նպատակ ունի ամփոփել և դասակարգել տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած գիտական, ուսումնամեթոդական և հրապարակախոսական նյութերը՝ կապված մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտների հետ։ Այն ընդգրկում է գրականության ընթացիկ հոսքի վերաբերյալ տեղեկատվություն՝ ներառելով գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ հրատարակություններ, որոնք անդրադառնում են թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, կինոյի, ժողովրդական արվեստի և մշակութային քաղաքականության զարգացման խնդիրներին։ Աշխատությունում նյութը ներկայացված է թեմատիկ և համակարգված սկզբունքով, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել համապատասխան ոլորտի գրականության մեջ և հետևել գիտական մտքի զարգացման միտումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանում մշակութային գործընթացների ուսումնասիրությանը, արվեստի հաստատությունների գործունեությանը և ազգային մշակույթի զարգացման առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով գիտական հետազոտությունների շարունակականությունը և դրանց կիրառական նշանակությունը։ Մատենագիտական տեղեկատուն ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք հետազոտողների, ուսանողների, արվեստաբանների և մշակույթի ոլորտի մասնագետների համար՝ ապահովելով տեղեկատվական հենք գիտական աշխատանքի կազմակերպման և նոր ուսումնասիրությունների իրականացման համար։