More in Chemistry

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Վարդան Մախոխյան (կյանքը և գործունեությունը)

    Վարդան Մախոխյանը (1869–1937) հայ նշանավոր ծովանկարիչ է, որի ստեղծագործական գործունեությունը կարևոր տեղ ունի հայ կերպարվեստի պատմության մեջ։ Նա ծնվել է Տրապիզոնում, կրթություն ստացել է Կարինի Սանասարյան վարժարանում, ապա շարունակել ուսումը Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Հետագայում կատարելագործվել է նաև Հովհաննես Այվազովսկու արվեստանոցում, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա ծովանկարչական ոճի ձևավորման վրա ։ Մախոխյանը երկար տարիներ ապրել և ստեղծագործել է Եվրոպայում՝ Բեռլինում, Լոնդոնում, Մարսելում և Նիցցայում՝ մասնակցելով բազմաթիվ միջազգային ցուցահանդեսների։ Նրա արվեստի հիմնական թեման ծովն է՝ փոթորկոտ, դինամիկ, լուսային ու գունային նուրբ անցումներով ներկայացված, որտեղ բնությունը հաճախ ստանում է հուզական և խորհրդանշական արտահայտություն։ Նա համարվում է հայ ծովանկարչության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, որի աշխատանքներում համադրվում են ռեալիստական դիտարկումը և ռոմանտիկական զգացմունքայնությունը։ 1904 թվականին դարձել է Բեռլինի արվեստագետների միության անդամ, իսկ 1925 թվականին Ֆրանսիայում արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի՝ իր արվեստագիտական ներդրման համար ։ Նրա կտավները պահպանվում են տարբեր երկրների թանգարաններում, այդ թվում՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, ինչպես նաև Եվրոպայի մի շարք մշակութային կենտրոններում։ Մախոխյանի արվեստը առանձնանում է ծովի շարժման և լույսի նուրբ ընկալմամբ, ինչը նրան դարձրել է միջազգային ճանաչում ունեցող նկարիչ, որի ստեղծագործությունները մինչ այսօր ուսումնասիրվում են արվեստաբանների կողմից։

    Updated: 2026-09-18
    Վարդան Մախոխյան (կյանքը և գործունեությունը)
    Online

    Medicine

    Երիկամների ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները զարկերակային գերճնշմամբ և քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշով հիվանդների մոտ

    Այս բժշկագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է երիկամների ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների գնահատմանը զարկերակային գերճնշմամբ և քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշով հիվանդների մոտ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է երիկամային համակարգի դերը արյան ճնշման կարգավորման, հեղուկ-էլեկտրոլիտային հավասարակշռության և նյութափոխանակության գործընթացներում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հեմոդինամիկ փոփոխություններին նշված պաթոլոգիաների պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է երիկամային ֆիլտրացիայի, տուբուլյար ֆունկցիայի և հորմոնալ կարգավորման (ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոն համակարգ) փոփոխությունները՝ համադրելով կլինիկական, լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների տվյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քնի խանգարումների և հիպօքսիայի ազդեցությանը երիկամների միկրոշրջանառության վրա, ինչպես նաև զարկերակային գերճնշման հետ փոխկապակցված պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմներին։ Աշխատությունը նպաստում է հիվանդությունների համակցված ընթացքի ավելի խորքային ըմբռնմանը և կարող է օգտակար լինել բժիշկների, նեֆրոլոգների, սոմնոլոգների և հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-08-27
    Երիկամների ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները զարկերակային գերճնշմամբ և քնի օբստրուկտիվ ապնոէ-հիպոպնոէ համախտանիշով հիվանդների մոտ
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшественно-политические науки. Информационный указатель (1991, Փետրվար, թիվ 2)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հասարակական կառավարման ոլորտներին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են ժամանակակից հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունները և գիտական մտքի զարգացման միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, հասարակական գիտությունների զարգացմանը և ոլորտի արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшественно-политические науки. Информационный указатель (1991, Փետրվար, թիվ 2)
    Online

    Psychology

    Անձի ինքնուրույնությունը և զարգացման ճգնաժամը պատանեկան տարիքում

    Աշխատությունը նվիրված է պատանեկան տարիքում անձի ինքնուրույնության ձևավորման գործընթացի և զարգացման ճգնաժամային փուլերի հոգեբանական վերլուծությանը՝ ընդգծելով դեռահասության շրջանի առանձնահատկությունները որպես անձի ինքնագիտակցության, արժեքային համակարգի և սոցիալական վարքի ձևավորման կարևոր փուլ։ Գրքում քննարկվում են ինքնուրույնության ձևավորման հոգեբանական հիմքերը, ինքնության որոնման գործընթացը, ինչպես նաև արտաքին սոցիալական միջավայրի՝ ընտանիքի, դպրոցի և հասակակիցների խմբի ազդեցությունը անձի զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է պատանեկությանը բնորոշ ներքին հակասությունները՝ կապված անկախության ձգտման և սոցիալական կախվածության միջև հավասարակշռության խախտման հետ, ինչպես նաև այն հոգեբանական ճգնաժամերը, որոնք կարող են առաջանալ ինքնության ձևավորման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի ինքնակարգավորման, ինքնագնահատականի, պատասխանատվության զգացման և որոշումների կայացման ունակությունների զարգացման գործընթացներին։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև հոգեբանական և մանկավարժական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են դեռահասների զարգացման ճգնաժամերի հաղթահարմանը, առողջ ինքնության ձևավորմանը և սոցիալական ադապտացիայի ապահովմանը։ Նյութը հիմնված է ժամանակակից հոգեբանական տեսությունների, հետազոտական տվյալների և գործնական դիտարկումների վրա՝ նպատակ ունենալով խորացնել պատանեկան զարգացման գործընթացների գիտական ըմբռնումը և աջակցել արդյունավետ դաստիարակչական ու հոգեբանական միջամտությունների մշակմանը։

    Updated: 2026-09-18
    Անձի ինքնուրույնությունը և զարգացման ճգնաժամը պատանեկան տարիքում
    Online

    Economics

    Քաղաքական համակարգի ինստիտուտները և ազգային անվտանգության կառավարման հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)

    Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական համակարգի ինստիտուտների և ազգային անվտանգության կառավարման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պետության քաղաքական համակարգը կազմող հիմնական ինստիտուտների գործառույթները, դրանց փոխհարաբերությունները և ազդեցությունը ազգային անվտանգության ապահովման գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են պետական իշխանության մարմինների, քաղաքական կառույցների և հասարակական ինստիտուտների դերը անվտանգության քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և վերահսկման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային անվտանգության կառավարման կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, որոշումների ընդունման գործընթացին, տարբեր կառույցների միջև համագործակցությանը և անվտանգության սպառնալիքներին արձագանքելու կարողություններին։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով քննարկվում են ազգային անվտանգության ներքին և արտաքին գործոնները, քաղաքական համակարգի կայունության նշանակությունը, պետական կառավարման արդյունավետության և անվտանգության քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ազգային անվտանգության ոլորտում առկա կառավարչական խնդիրներին, ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացման անհրաժեշտությանը և անվտանգության քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ազգային անվտանգությունը ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնների ամբողջության մեջ՝ ընդգծելով պետական կառավարման համակարգված և փոխհամաձայնեցված մոտեցման կարևորությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, պետական կառավարման և ազգային անվտանգության մասնագետների, իրավաբանների, քաղաքականության վերլուծաբանների, հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներում սովորող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-12
    Քաղաքական համակարգի ինստիտուտները և ազգային անվտանգության կառավարման հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)
    Online

    Culture

    Նախնադարյան արվեստի թեմաներն ու ոճերը ըստ աշխարհագրական գոտիների

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նախնադարյան արվեստի թեմաների և ոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ըստ աշխարհագրական տարբեր գոտիների։ Գրքում ներկայացվում են նախնադարյան հասարակությունների գեղարվեստական մտածողության ձևավորման հիմնական փուլերը, դրանց կապը բնական միջավայրի, կենցաղի և հավատալիքային համակարգերի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է ժայռապատկերների, քարանձավային գեղանկարչության, քանդակագործական փոքր ձևերի և դեկորատիվ արվեստի օրինակները՝ ընդգծելով դրանց տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում առանձնացվում են Եվրոպայի, Աֆրիկայի, Ասիայի և Օվկիանոսիայի նախնադարյան արվեստի հիմնական ոճական խմբերը՝ ցույց տալով պատկերագրական մոտիվների բազմազանությունը, խորհրդանշական մտածողության դերը և գեղարվեստական արտահայտման էվոլյուցիան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արվեստի թեմատիկ կառուցվածքին՝ կենդանական պատկերներ, որսի տեսարաններ, ծիսական գործողություններ և մարդակերպ կերպարներ, ինչպես նաև դրանց իմաստաբանական մեկնաբանություններին։ Գիրքը նախատեսված է արվեստաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի պատկերացում նախնադարյան արվեստի աշխարհագրական բազմազանության վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-23
    Նախնադարյան արվեստի թեմաներն ու ոճերը ըստ աշխարհագրական գոտիների