Ֆրանսերենի ուղեցույց

Linguistics

СОВРЕМЕННЫЙ РУССКИЙ ЯЗЫК աշխատությունը ռուսաց լեզվի լեզվաբանական նկարագրության դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ժամանակակից ռուսերենի կառուցվածքային համակարգը և գործառական առանձնահատկությունները, այն ընդգրկում է լեզվի հիմնական մակարդակները՝ հնչյունաբանական համակարգը, բառապաշարը, ձևաբանությունը և շարահյուսությունը, ինչպես նաև լեզվական նորմերի ձևավորման և կիրառման օրենքները, գիրքը բացատրում է խոսքի ոճական տարբերությունները, բառերի իմաստային հարաբերությունները և լեզվի զարգացման հիմնական միտումները ժամանակակից հաղորդակցության պայմաններում, միաժամանակ ներառում է լեզվական վերլուծության մեթոդներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ռուսերենի համակարգային կառուցվածքը և դրա կիրառումը տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության և ռուսերեն լեզվի ուսուցման համար։

Literature

Ժողովածուն ներկայացնում է բարոյախոսական բնույթի արձակ ստեղծագործություններ, որոնց հիմնական նպատակն է ընթերցողին փոխանցել մարդկային վարքի, հասարակական հարաբերությունների և անձնական պատասխանատվության վերաբերյալ խրատական գաղափարներ։ Բարոյավեպերի միջոցով անդրադարձ է կատարվում մարդու բնավորությանը, առաքինություններին ու թերություններին, ազնվությանը, արդարությանը, պարտքի գիտակցությանը, աշխատասիրությանը, համեստությանը և բարության կարևորությանը։ Ստեղծագործությունների սյուժեներում բարոյական սկզբունքները կարող են բացահայտվել հերոսների արարքների, նրանց ընտրությունների, փոխհարաբերությունների և այդ գործողությունների հետևանքների միջոցով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով խորհելու ճիշտ ու սխալ վարքագծի, անհատական շահի և հասարակական բարօրության փոխհարաբերության շուրջ։ Այսպիսի գրականությունը միավորում է գեղարվեստական պատմելաձևն ու դաստիարակչական նպատակը՝ բարոյական գաղափարները ներկայացնելով մատչելի և ընթերցանության համար գրավիչ ձևով։ Այն կարող էր ծառայել ոչ միայն որպես ժամանցային ընթերցանություն, այլև որպես ինքնակրթության և բարոյական դաստիարակության միջոց՝ նպաստելով հասարակական գիտակցության, մարդկային արժեքների և վարքականոնների ձևավորմանը։ Ժողովածուն կարևոր է նաև հայ գրականության մեջ բարոյախոսական արձակի և դաստիարակչական ընթերցանության ավանդույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Economics

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրները՝ դիտարկելով դրանք «աճի բևեռներ և կենտրոններ» հայեցակարգի շրջանակում և փորձելով բացահայտել տարածքային զարգացման անհամաչափությունները հաղթահարելու հնարավոր ուղիները։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես կարող են որոշակի քաղաքներ, մարզեր կամ տնտեսական հանգույցներ հանդես գալ որպես աճի շարժիչներ՝ խթանելով հարակից տարածքների տնտեսական ակտիվությունը և ապահովելով ներդրումների, արտադրողականության և զբաղվածության աճի տարածական բաշխում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականության արդյունավետությանը, ենթակառուցվածքային ներդրումների դերին, արդյունաբերական և ծառայությունների ոլորտների կենտրոնացման խնդիրներին, ինչպես նաև պետական կարգավորման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների համագործակցության մեխանիզմներին։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է այն մարտահրավերներին, որոնք խոչընդոտում են բազմակենտրոն տնտեսական աճի ձևավորմանը, այդ թվում՝ սահմանափակ ներդրումային միջավայրին, մարդկային կապիտալի անհավասար բաշխմանը, լոգիստիկ կապերի թերզարգացվածությանը և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերի ոչ բավարար համակարգվածությանը։ Միաժամանակ ներկայացվում են միջազգային փորձի օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են տարբեր երկրներ կիրառել աճի բևեռների մոդելը՝ տնտեսական զարգացման ավելի հավասարակշռված կառուցվածք ստեղծելու համար, և քննարկվում են դրանց հնարավոր ադապտացիոն լուծումները Հայաստանի պայմաններում։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում՝ Փոքր Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքի շրջանակում, պալեոօվկիանոսային երկրակեղևի բեկորների և օֆիոլիտային ասոցիացիայի ապարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն երկրաբանական համալիրներն են, որոնք պահպանվել են որպես հնագույն օվկիանոսային լիթոսֆերայի մնացորդներ և կարևոր տեղեկություններ են պարունակում տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման, օվկիանոսային ավազանների ձևավորման և հետագա փակման գործընթացների վերաբերյալ։ Օֆիոլիտային համալիրները սովորաբար ներառում են օվկիանոսային երկրակեղևին և վերին մանտիային բնորոշ ապարների հաջորդականություններ՝ տարբեր կազմի մագմատիկ և ուլտրամաֆիկ ապարներով, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հնագույն երկրաբանական միջավայրերի պայմանները։ Հայաստանի տարածքում դրանց ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Փոքր Կովկասը գտնվում է բարդ տեկտոնական գոտում, որտեղ անցյալում տեղի են ունեցել օվկիանոսային ավազանների բացման, սուբդուկցիայի, կոլիզիայի և մայրցամաքային բլոկների միավորման գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել օֆիոլիտային համալիրների տարածական տարածվածությունը, կառուցվածքը, ապարների փոխհարաբերությունները և դրանց միներալային ու պետրոքիմիական կազմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բազալտներին, գաբրոներին, պերիդոտիտներին, դունիտներին, պիրոքսենիտներին և այլ ապարներին, որոնց համակցությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու օվկիանոսային երկրակեղևի ձևավորման և հետագա փոփոխությունների բնույթը։ Ապարների մանրադիտակային, քիմիական և միներալոգիական ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել դրանց ծագման պայմանները, մագմատիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և հետմագմատիկ վերափոխումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև մետամորֆիզմի և հիդրոթերմալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ օվկիանոսային երկրակեղևի ապարները ձևավորվելուց հետո կարող էին ենթարկվել ծովաջրերի, ջերմահիդրոթերմալ համակարգերի և հետագա տեկտոնական գործընթացների ազդեցությանը։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե տվյալ ապարային համալիրները ինչպիսի տեկտոնական միջավայրում են առաջացել՝ օրինակ՝ օվկիանոսային միջին լեռնաշղթաների, աղեղային համակարգերի կամ սուբդուկցիոն գոտիների պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի տարածքում օֆիոլիտների առաջացման և տեղադրման ժամանակագրությանը՝ կապելով դրանք Փոքր Կովկասի տարածաշրջանի պալեոտեկտոնական զարգացման ավելի լայն գործընթացների հետ։ Այդ տեսանկյունից օֆիոլիտային ապարները դիտարկվում են որպես երկրաբանական «վկայություններ», որոնց ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վերականգնել այն օվկիանոսային միջավայրերի պատմությունը, որոնք ներկայում այլևս գոյություն չունեն։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Փոքր Կովկասի երկրադինամիկ էվոլյուցիայի, հնագույն օվկիանոսային ավազանների փակման և տարածաշրջանի ժամանակակից լեռնակազմական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ օֆիոլիտային համալիրների որոշ ապարներ կապված են մետաղական հանքայնացման գործընթացների հետ, իսկ դրանց երկրաբանական կառուցվածքի և ծագման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հանքավայրերի որոնման և երկրաբանական քարտեզագրման աշխատանքներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, պետրոլոգներին, միներալոգներին, երկրաքիմիկոսներին, տեկտոնիկայի և երկրադինամիկայի մասնագետներին, հանքաբաններին, երկրաբանական քարտեզագրման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XX դարի սկզբի հայ ազգային-ազատագրական շարժման և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության նշանավոր գործիչ Ռուբեն Տեր-Մինասյանի հասարակական-քաղաքական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, քաղաքական հայացքների ձևավորման նախադրյալները, Հայ հեղափոխական դաշնակցության շարքերում ծավալած գործունեությունը և մասնակցությունը հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արևմտյան Հայաստանում նրա գործունեությանը, Սասունի ինքնապաշտպանական շարժման կազմակերպման գործում ունեցած դերակատարությանը և Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների պատմական իրադարձություններին։ Վերլուծվում են Ռուբեն Տեր-Մինասյանի քաղաքական դիրքորոշումները, կազմակերպչական գործունեության առանձնահատկությունները և ազգային պետականության վերականգնման վերաբերյալ նրա պատկերացումները։ Քննարկվում են Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետական կառավարման համակարգում նրա գործունեությունը, ռազմական և ներքին գործերի նախարարի պաշտոններում իրականացրած աշխատանքը, ինչպես նաև երկրի ներքին անվտանգության և պաշտպանության կազմակերպման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են նրա հարաբերությունները ժամանակի քաղաքական գործիչների հետ, կուսակցական գործունեության առանձնահատկությունները և Հայաստանի անկախության պահպանմանն ուղղված քաղաքական որոշումները։ Անդրադարձ է կատարվում արխիվային փաստաթղթերի, ժամանակի մամուլի, հուշագրությունների և պատմագիտական գրականության նշանակությանը՝ Ռուբեն Տեր-Մինասյանի գործունեության բազմակողմանի գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, ազգային-ազատագրական շարժումների, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետականության և հայ քաղաքական գործիչների կենսագրությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Վրաստանի տարածքում հայկական կրթական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման բազմադարյա պատմությանը՝ վաղ միջնադարից մինչև XX դարի սկիզբը։ Ուսումնասիրության առանցքում հայկական դպրոցների առաջացումը, դրանց տարածումը, կրթական գործունեության կազմակերպումը և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած մշակութային ու հասարակական նշանակությունն են։ Կրթության պատմությունը դիտարկվում է Վրաստանի հայկական համայնքների զարգացման, հայ-վրացական պատմամշակութային կապերի և տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական ու սոցիալական փոփոխությունների լայն համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում եկեղեցիների և վանական կենտրոնների դերին, որոնք միջնադարում կարևոր նշանակություն ունեին գրագիտության տարածման, ձեռագրական մշակույթի պահպանման և հոգևոր կրթության կազմակերպման գործում։ Քննվում է կրթական հաստատությունների աշխարհագրական տարածումը, դրանց գործունեությունը քաղաքային և գյուղական հայկական համայնքներում, ուսուցման կազմակերպման ձևերը, դասավանդվող առարկաների շրջանակը և ուսուցիչների դերակատարությունը։ Հետագա ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում է կրթության աստիճանական աշխարհականացումը, նոր տիպի դպրոցների ձևավորումը, ուսումնական ծրագրերի փոփոխությունը և ժամանակակից մանկավարժական մոտեցումների ներթափանցումը։ Առանձին տեղ է զբաղեցնում Թիֆլիսի՝ որպես հայկական կրթական, գրական և մշակութային կարևոր կենտրոնի նշանակության քննությունը։ Քաղաքում գործող կրթական հաստատությունները դիտարկվում են հայ մտավորականության, մանկավարժական մտքի, գրահրատարակչության և հասարակական կյանքի զարգացման հետ փոխկապակցված։ Ուշադրություն է դարձվում նաև դպրոցների նյութական ապահովմանը, համայնքային կառավարման մարմինների, բարեգործների և մշակութային կազմակերպությունների մասնակցությանը կրթական համակարգի պահպանման ու զարգացման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայոց լեզվի և գրականության դասավանդման նշանակությունը համայնքային մշակութային ինքնության պահպանման համար՝ միաժամանակ դիտարկելով բազմալեզու միջավայրի ազդեցությունը կրթական գործընթացների վրա։ Քննվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում դպրոցների գործունեության վրա ազդած վարչական և իրավական պայմանները, կրթական քաղաքականության փոփոխությունները և դրանց հետևանքները հայկական կրթական հաստատությունների համար։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել դպրոցական փաստաթղթերի, հաշվետվությունների, մամուլի հրապարակումների, հուշագրությունների, նամակագրության, վիճակագրական նյութերի և այլ պատմական վկայությունների համադրման վրա։ Նման նյութերը հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին դպրոցների պատմությունը, այլև ուսուցիչների, աշակերտների և համայնքային կառույցների մասնակցությամբ ձևավորված ամբողջ կրթամշակութային միջավայրը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ կրթության պատմության, վիրահայության մշակութային ժառանգության, հայ-վրացական հարաբերությունների և հայկական համայնքների հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։