Геоэкологическое значение распределения элементов породах Севано-Амасийского пояса

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է օբյեկտակողմնորոշված տվյալների բազաների կառավարման համակարգերի կազմակերպման համար հարմարվողական միջոցների կառուցման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը տվյալների բազայի կառավարման այնպիսի մոտեցումների մշակումն ու վերլուծությունն է, որոնք կարող են ճկուն կերպով արձագանքել համակարգի աշխատանքի պայմանների, տվյալների կառուցվածքի, օգտվողների պահանջների և հաշվարկային ծանրաբեռնվածության փոփոխություններին։ Օբյեկտակողմնորոշված տվյալների բազաներում տեղեկատվությունը ներկայացվում է օբյեկտների, դասերի, հատկությունների և դրանց միջև հարաբերությունների միջոցով, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի բնական կերպով նկարագրել բարդ առարկայական տիրույթները և պահպանել տվյալների ու դրանց հետ աշխատող գործողությունների միջև կապը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նման համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տվյալների կազմակերպման սկզբունքները, օբյեկտների պահպանման և որոնման մեխանիզմները, ինչպես նաև տվյալների բազայի կառավարման հիմնական բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարմարվողականության գաղափարին, որի էությունն այն է, որ համակարգը կարողանա իր աշխատանքի պարամետրերը փոփոխել՝ կախված ընթացիկ բեռնվածությունից, հարցումների բնույթից, տվյալների ծավալից և օգտագործման դինամիկայից։ Այսպիսի մոտեցումը կարող է նպաստել տվյալների հասանելիության արագության, հիշողության օգտագործման արդյունավետության և համակարգի ընդհանուր արտադրողականության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հարցումների մշակման և օպտիմալացման հարմարվողական մեխանիզմների ուսումնասիրություն, ինդեքսավորման ռազմավարությունների ընտրություն, տվյալների պահպանման կառուցվածքների փոփոխում և ռեսուրսների բաշխման ավտոմատ կարգավորում։ Կարևոր ուղղություն է համակարգի աշխատանքի վերաբերյալ վիճակագրական և ընթացիկ տեղեկատվության օգտագործումը՝ առավել արդյունավետ կառավարման որոշումներ ընդունելու համար։ Համակարգը կարող է վերլուծել նախկինում կատարված հարցումների բնույթը, տվյալների հասանելիության հաճախականությունը և ռեսուրսների օգտագործման մակարդակը՝ հետագայում համապատասխան պարամետրերն ավելի նպատակային կարգավորելու համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև օբյեկտակողմնորոշված տվյալների բազաների ընդլայնելիության և փոփոխվող պահանջներին հարմարվելու խնդիրներին։ Ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերում տվյալների կառուցվածքը և օգտվողների պահանջները կարող են արագ փոխվել, ուստի կառավարման միջոցները պետք է ապահովեն համակարգի ճկունությունը՝ առանց դրա աշխատանքի կայունության և ամբողջականության խախտման։ Այդ համատեքստում կարևոր են տվյալների մոդելի փոփոխությունների, սխալների հայտնաբերման, համակարգի ինքնակարգավորման և վերականգնման մեխանիզմների մշակումը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել մաթեմատիկական մոդելավորում, ալգորիթմների վերլուծություն, համակարգչային փորձարկում և տարբեր աշխատանքային սցենարների համեմատական գնահատում։ Առաջարկվող մեթոդների արդյունավետությունը կարող է գնահատվել հարցումների կատարման ժամանակի, հիշողության և հաշվողական ռեսուրսների օգտագործման, տվյալների հասանելիության արագության, համակարգի կայունության և փոփոխվող բեռնվածության պայմաններում աշխատանքի որակի ցուցանիշներով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տվյալների բազաների նախագծողներին, համակարգային ծրագրավորողներին, տեղեկատվական համակարգերի մասնագետներին, ծրագրային ճարտարապետներին, տվյալների կառավարման հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ձևավորել օբյեկտակողմնորոշված տվյալների բազաների կառավարման հարմարվողական միջոցների կառուցման մեթոդական հիմք՝ ապահովելով համակարգերի ճկունությունը, արտադրողականությունը, մասշտաբայնությունը և փոփոխվող շահագործման պայմաններին արդյունավետ արձագանքելու կարողությունը։

History

Աշխատությունը նվիրված է XVII–XIX դարերում Արցախում գոյություն ունեցած հայկական մելիքությունների, մելիքական իշխանության համակարգի և նշանավոր մելիքական տների պատմության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է մելիքությունների ձևավորման, նրանց քաղաքական և վարչական կառուցվածքի, ժառանգական իշխանության առանձնահատկությունների, տարածքային սահմանների և ներքին կառավարման մեխանիզմների վրա։ Ուսումնասիրվում է մելիքների դերը Արցախի հայ բնակչության հասարակական, քաղաքական և տնտեսական կյանքում, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանի անվտանգության ապահովման, ռազմական ուժերի կազմակերպման և տեղական ինքնակառավարման պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Արցախի հայտնի մելիքական տների ծագմանը, նրանց միջև ձևավորված ազգակցական և քաղաքական հարաբերություններին, իշխանության փոխանցման սկզբունքներին ու տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած ազդեցությանը։ Դիտարկվում են Խամսայի մելիքությունների գործունեությունը և նրանց փոխհարաբերությունները հարևան քաղաքական ուժերի ու տիրապետությունների հետ։ Կարևորվում է մելիքների դերը հայկական պետական և իշխանական ավանդույթների պահպանման գործում այն պայմաններում, երբ տարածաշրջանը գտնվում էր խոշոր տերությունների քաղաքական և ռազմական շահերի բախման կենտրոնում։ Անդրադարձ է կատարվում Պարսկաստանի, Օսմանյան կայսրության և հետագայում Ռուսական կայսրության քաղաքականության ազդեցությանը Արցախի մելիքությունների դրության վրա, ինչպես նաև մելիքների դիվանագիտական կապերին և արտաքին աջակցություն ձեռք բերելու փորձերին։ Ուսումնասիրվում են նաև ազատագրական պայքարի հետ կապված գործընթացները, մելիքական տների մասնակցությունը քաղաքական ծրագրերի ձևավորմանը և տարածաշրջանի հայկական բնակչության ինքնուրույնության պահպանմանն ուղղված գործունեությունը։ Մելիքությունների պատմությունը ներկայացվում է նաև սոցիալ-տնտեսական և մշակութային տեսանկյունից՝ լուսաբանելով նրանց հարաբերությունները գյուղական համայնքների, հոգևոր կենտրոնների, եկեղեցական կառույցների և հասարակության տարբեր շերտերի հետ։ Առանձին նշանակություն է տրվում մելիքական տների ազդեցությանը եկեղեցիների, վանքերի, ամրոցների և այլ կառույցների պահպանման ու զարգացման գործում։ XVII–XIX դարերի քաղաքական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել մելիքական իշխանության աստիճանական վերափոխմանը և դրա պատմական դերի փոփոխությանը՝ հատկապես տարածաշրջանում ռուսական քաղաքական ազդեցության ուժեղացման պայմաններում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Արցախի պատմության, հայկական իշխանական տների, ազատագրական շարժումների և Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է ԵԱՀԿ-ի (Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպություն)՝ որպես միջազգային հակամարտությունների կարգավորման գործիքի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա իրավական հիմքերը, գործառնական մեխանիզմները և արդյունավետության սահմանափակումները ժամանակակից միջազգային հարաբերությունների համակարգում։ Գրքում վերլուծվում է կազմակերպության ձևավորման պատմական զարգացումը՝ Հելսինկյան եզրափակիչ ակտից սկսած մինչև ներկայիս ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, ինչպես նաև նրա դերը կանխարգելիչ դիվանագիտության, մոնիթորինգային առաքելությունների և խաղաղ կարգավորման գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ԵԱՀԿ-ի իրավական բնույթի ոչ պարտադիր (soft law) մեխանիզմներին, որոշումների կատարման պարտադիրության բացակայությանը և դրա հետևանքով առաջացող հակասություններին՝ միջազգային իրավունքի և քաղաքական պրակտիկայի միջև։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կազմակերպության գործունեության արդյունավետության սահմանափակումները տարածաշրջանային հակամարտությունների, մասնավորապես հետխորհրդային տարածքում և Եվրոպայում առաջացած ճգնաժամերի համատեքստում։ Վերլուծվում են անդամ պետությունների քաղաքական շահերի բախումները, կոնսենսուսի սկզբունքի ազդեցությունը որոշումների ընդունման վրա և կազմակերպության ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների անհրաժեշտությունը։ Գրքի նպատակն է բացահայտել ԵԱՀԿ-ի որպես հակամարտությունների կարգավորման գործիքի ուժեղ և թույլ կողմերը և գնահատել դրա արդիականությունը գլոբալ անվտանգության համակարգում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ստորին ծնոտի հրազենային վնասվածքների կլինիկական առանձնահատկությունների, ախտորոշման և բուժման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ստորին ծնոտի վնասվածքների առաջացման մեխանիզմները, վնասվածքների տարբեր տեսակները, դրանց ծանրության աստիճանը և հարակից հյուսվածքների ու օրգանների հնարավոր ախտահարումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վնասվածքների կլինիկական պատկերի գնահատմանը, ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումներին և վնասվածքի բնույթի ու տարածվածության որոշմանը, ինչը կարևոր նշանակություն ունի բուժական մարտավարության ճիշտ ընտրության համար։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել շտապ բժշկական օգնության, վերքի առաջնային մշակման, արյունահոսության վերահսկման, ոսկրային բեկորների դիրքի վերականգնման և կայունացման, ինչպես նաև փափուկ հյուսվածքների վերականգնման հիմնական սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բարդությունների կանխարգելմանը, այդ թվում՝ վարակային բարդությունների, ոսկրային միացման խանգարումների, ֆունկցիոնալ խնդիրների և դեմքի կառուցվածքի հետվնասվածքային փոփոխությունների կանխարգելմանն ու բուժմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև վերականգնողական բուժման տեսանկյունից, քանի որ ստորին ծնոտի ծանր վնասվածքները կարող են անդրադառնալ ծամելու, խոսելու և բերանի խոռոչի բնականոն ֆունկցիաների վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել դիմածնոտային վիրաբույժներին, վնասվածքաբաններին, ատամնաբույժներին, շտապ բժշկական օգնության մասնագետներին, կլինիկական հետազոտողներին և բժշկական բուհերի ուսանողներին՝ ստորին ծնոտի ծանր վնասվածքների ախտորոշման, բուժման և հետագա վերականգնման սկզբունքներն ուսումնասիրելու համար։

Biology

Գիրքը նվիրված է սպիտակ փստուկի (Bryonia alba L.) ազդեցության ուսումնասիրությանը վնասված օրգանիզմի վերականգնողական գործընթացների և որոշ հոմեոստատիկ ցուցանիշների վրա՝ նորմալ և սթրեսային պայմաններում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են բուսական կենսաակտիվ միացությունների ազդեցության մեխանիզմները, հյուսվածքների վերականգնման գործընթացները, օրգանիզմի ներքին հավասարակշռության պահպանման համակարգերը և սթրեսային գործոնների նկատմամբ ֆիզիոլոգիական արձագանքները։ Քննարկվում են փորձարարական մոդելներ, կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների փոփոխությունները, ինչպես նաև բուսական նյութերի հնարավոր կարգավորող ազդեցությունը վնասվածքների ապաքինման և օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների վրա։ Հետազոտությունը նպաստում է վերականգնողական գործընթացների կենսաբանական հիմքերի ավելի խոր ըմբռնմանը և բուսական ծագման միացությունների կիրառական հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, ֆիզիոլոգների, կենսաքիմիկոսների, դեղագետների, բժշկակենսաբանական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների, գիտաշխատողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Finance

Ֆինանսատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում ֆինանսական նորարարությունների ներդրման հնարավորությունների, դրանց կիրառման մեխանիզմների և տնտեսական արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆինանսական նորարարությունների էությունը, տեսակները, զարգացման նախադրյալները և դրանց դերը բանկային ծառայությունների արդիականացման ու ֆինանսական համակարգի մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրոնային բանկային ծառայությունների, հեռավար սպասարկման համակարգերի, թվային վճարումների, ֆինանսական տեխնոլոգիաների և նորարարական բանկային գործիքների ներդրման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են նոր ֆինանսական ծառայությունների ազդեցությունները բանկերի գործառնական արդյունավետության, հաճախորդների սպասարկման որակի, ֆինանսական հասանելիության և բանկային գործունեության եկամտաբերության վրա։ Քննարկվում են նաև տեխնոլոգիական ներդրումների ֆինանսավորման, տեղեկատվական անվտանգության, գործառնական ռիսկերի կառավարման, իրավական կարգավորման և հաճախորդների վստահության ապահովման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջազգային բանկային փորձի կիրառման, նորարարական լուծումների տնտեսական արդյունավետության գնահատման, ներդրումային ծախսերի հիմնավորման և ֆինանսական ծառայությունների զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բանկային համակարգի թվային փոխակերպմանը, մրցակցային միջավայրի զարգացմանը, ֆինանսական նորարարությունների կառավարման ռազմավարություններին և բանկերի երկարաժամկետ կայունության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսական կառավարման, ֆինանսական տեխնոլոգիաների, նորարարական տնտեսագիտության և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։