Տիրան Չրաքյան /Ինտրա/. կյանքը և գործը

Գրականություն

«Վայրենի» հասկացությունը գրականության մեջ հաճախ օգտագործվում է նաև հասարակական նախապաշարմունքները բացահայտելու համար՝ հարցականի տակ դնելով, թե ով է որոշում ընդունելի վարքի սահմանները և ինչու է տարբերվող անհատը երբեմն ընկալվում որպես օտար կամ վտանգավոր։ Այս տեսանկյունից վերնագիրը հնարավորություն է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկել անհատի ազատության, ինքնության, մարդկային բնույթի և հասարակական գնահատականների թեմաների շրջանակում։ Հրատարակության փոքր ծավալը կարող է ենթադրել առանձին գրական երկ կամ համառոտ արձակ ստեղծագործություն, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ հստակ որոշել դրա սյուժեն, կերպարները կամ ժանրային բոլոր առանձնահատկությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել 20-րդ դարասկզբի հայ գրականության, գեղարվեստական մտածողության և անհատ-հասարակություն փոխհարաբերությունների թեմաներով զբաղվող ընթերցողներին։

Քիմիա

Նյութը ուսումնասիրում է այն եղանակները, որոնց միջոցով ջրից հեռացվում են մակերևութային ակտիվ նյութերը (ՄԱՆ)՝ այսինքն՝ օճառների, լվացող միջոցների և արդյունաբերական այլ միացությունների մնացորդները, որոնք կարող են վնասել շրջակա միջավայրը և ջրային էկոհամակարգերը։ Հիմնական բովանդակություն Մակերևութային ակտիվ նյութերի բնույթը Ներկայացվում են ՄԱՆ-երի քիմիական հատկությունները, դրանց կիրառությունները կենցաղում և արդյունաբերությունում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ջրի որակի վրա։ Աղտոտման ազդեցությունները Դիտարկվում է, թե ինչպես են այս նյութերը առաջացնում փրփուրի կուտակում, նվազեցնում ջրի թթվածնի պարունակությունը և խախտում ջրային օրգանիզմների բնական կենսագործունեությունը։ Մաքրման մեթոդներ Նյութը ներկայացնում է ջրի մաքրման հիմնական եղանակները՝ ֆիզիկական (ֆիլտրացիա, նստեցում), քիմիական (օքսիդացում, կոագուլյացիա), կենսաբանական (միկրոօրգանիզմների միջոցով քայքայում)։ Բնապահպանական նշանակություն Շեշտվում է ջրի մաքրության պահպանման և էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովման կարևորությունը։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ մակերևութային ակտիվ նյութերով ջրերի աղտոտումը լուրջ բնապահպանական խնդիր է, և դրա արդյունավետ լուծումը պահանջում է համակցված քիմիական, ֆիզիկական և կենսաբանական մոտեցումներ։

Այլ առարկաներ

Գրադարանագիտական բնույթի այս ժողովածուն նվիրված է շրջանային գրադարանների գործունեության կազմակերպման, զարգացման և բնակչության գրադարանային սպասարկման կատարելագործման հիմնահարցերին։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է շրջանային գրադարանների դերին մշակութային և կրթական կյանքում, գրքային ֆոնդերի ձևավորման ու համալրման սկզբունքներին, ընթերցողների պահանջմունքների ուսումնասիրմանը և գրադարանային ծառայությունների հասանելիության ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գրադարանային աշխատանքի պլանավորմանը, գրականության հաշվառմանն ու պահպանմանը, գրացուցակների կազմմանը, մատենագիտական տեղեկատու ծառայությունների կազմակերպմանը և ընթերցանության խթանման միջոցառումներին։ Դիտարկվում են շրջանային գրադարանների համագործակցության հնարավորությունները գյուղական և քաղաքային գրադարանների, ուսումնական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների ու հասարակական կառույցների հետ։ Ժողովածուի շրջանակներում կարող են ներկայացվել գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը, մեթոդական առաջարկությունները, կազմակերպական դժվարությունները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Քննարկման առարկա են գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման, գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման, ընթերցողների սպասարկման որակի բարելավման և մշակութային-լուսավորական գործունեության զարգացման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում շրջանային գրադարանների նշանակությանը բնակչության կրթական պահանջմունքների բավարարման, գրքի տարածման, ինքնակրթության խթանման և տեղական համայնքների մշակութային կյանքի ակտիվացման գործում։ Ժողովածուն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, գրադարանային գործի կազմակերպիչների, մատենագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների և գրադարանագիտության պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։

Գրականություն

Ստեղծագործությունը հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության գլուխգործոցներից է, որտեղ աղոթքի, խոստովանության և խոր ինքնաքննության միջոցով ներկայացվում են մարդու հոգևոր ապրումները, ներքին պայքարն ու Աստծո ողորմության որոնումը։ Գրիգոր Նարեկացին իր խոսքն ուղղում է Արարչին՝ բացահայտելով մարդկային բնության հակասությունները, մեղքի ծանրությունը, խղճի տագնապը և փրկության հանդեպ անսասան հույսը։ Երկի կենտրոնում կանգնած է անհատի և Աստծո հարաբերությունը․ մարդը գիտակցում է իր անկատարությունը, զղջում գործած սխալների համար և ձգտում հոգևոր մաքրության՝ ապավինելով աստվածային սիրուն ու գթասրտությանը։ Ստեղծագործության մեջ արծարծվում են հավատքի, ապաշխարության, խոնարհության, սիրո, տառապանքի, մահվան և հավիտենական կյանքի գաղափարները, որոնք ներկայացվում են ոչ թե վերացական դատողությունների, այլ խորապես անձնական ու հուզական խոստովանության միջոցով։ Հեղինակի բանաստեղծական լեզուն առանձնանում է պատկերների հարստությամբ, խորհրդանշական արտահայտություններով, համեմատություններով և ճարտասանական դիմումներով։ Յուրաքանչյուր աղոթական հատված ընթերցողին հրավիրում է ինքնաճանաչման՝ սեփական խղճի, մտքերի և արարքների վերագնահատման։ Միաժամանակ երկի անհատական ապրումները ձեռք են բերում համամարդկային նշանակություն, քանի որ արտահայտում են մեղքի, հույսի, ներողամտության և հոգևոր նորոգման այնպիսի խնդիրներ, որոնք դուրս են գալիս մեկ ժամանակաշրջանի կամ հասարակության սահմաններից։ Ստեղծագործությունը դարեր շարունակ կարևոր դեր է ունեցել հայ եկեղեցական և գրական մշակույթում՝ ծառայելով որպես աղոթքի, մխիթարության և հոգևոր խորհրդածության աղբյուր։ Այն նաև հայ լեզվի գեղարվեստական հնարավորությունների բացառիկ դրսևորում է և նշանակալի նյութ՝ միջնադարյան աստվածաբանության, գրականագիտության ու հայ հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է օբյեկտների հեռավերլուծության համար նախատեսված դյուրակիր ֆոտոսպեկտրաչափի մշակման, կառուցվածքային լուծումների և չափագիտական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է լուսային ճառագայթման սպեկտրային բնութագրերի հեռահար չափման համար ստեղծել շարժական և գործնական կիրառության համար հարմար սարք, որը հնարավորություն կտա ուսումնասիրվող օբյեկտների հատկությունների մասին տեղեկատվություն ստանալ առանց դրանց անմիջական շփման կամ նմուշառման։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ֆոտոսպեկտրաչափական չափումների տեսական հիմքերը, օպտիկական համակարգի կառուցման սկզբունքները, ճառագայթման ընդունման և գրանցման մեթոդները, ինչպես նաև սարքի հիմնական հանգույցների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դյուրակիր սարքի նախագծման առանձնահատկություններին՝ չափերի, էներգասպառման, շարժունակության, չափումների արագության և աշխատանքի հուսալիության համադրմանը։ Ուսումնասիրվում են հեռավորությունից կատարվող սպեկտրային չափումների ժամանակ առաջացող ազդանշանային և արտաքին միջավայրի ազդեցությունները, չափումների ճշգրտության ապահովման, ազդանշանի մշակման և ստացված տվյալների մեկնաբանման խնդիրները։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են սարքի նախագծման և փորձնական գնահատման մոտեցումները, դրա օպտիկական և էլեկտրոնային բաղադրիչների ընտրության սկզբունքները, ինչպես նաև չափման արդյունքների մշակման հնարավոր եղանակները։ Հետազոտությունը կարևոր է այն կիրառությունների համար, որտեղ անհրաժեշտ է արագ և ոչ կոնտակտային եղանակով որոշել կամ գնահատել օբյեկտների ֆիզիկական և քիմիական բնութագրերը։ Դյուրակիր ֆոտոսպեկտրաչափական համակարգերի կիրառման հնարավոր ոլորտները կարող են ներառել շրջակա միջավայրի մշտադիտարկումը, գյուղատնտեսությունը, արդյունաբերական վերահսկողությունը, նյութերի հետազոտությունը և հեռահար ախտորոշման տարբեր խնդիրներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օպտիկայի, էլեկտրոնիկայի, չափագիտության, սպեկտրաչափության, սարքաշինության և տեղեկատվական չափիչ համակարգերի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրոպարենային ոլորտում ձևավորվող մրցակցային միջավայրի ուսումնասիրությանը և դրա արդյունավետ կարգավորման ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում ագրոպարենային շուկաների մրցակցային կառուցվածքի, տնտեսավարող սուբյեկտների փոխհարաբերությունների, շուկաների կենտրոնացվածության, մուտքի և ելքի խոչընդոտների, գնագոյացման մեխանիզմների և պետական կարգավորման ազդեցության համակողմանի վերլուծությունն է։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ գյուղատնտեսական արտադրանքի և պարենային ապրանքների շուկաներում մրցակցային պայմանների որակը անմիջականորեն ազդում է արտադրողների տնտեսական հնարավորությունների, սպառողների շահերի, գների ձևավորման և ոլորտի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ ՀՀ օրենսդրությամբ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության նպատակներից են ազատ մրցակցության և բարեխիղճ մրցակցության համար անհրաժեշտ միջավայրի ապահովումը, ձեռնարկատիրության զարգացումը և սպառողների շահերի պաշտպանությունը։ A ARLIS Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ագրոպարենային ոլորտի տարբեր շուկաների առանձնահատկությունները, դրանցում գործող տնտեսավարող սուբյեկտների դիրքերը, շուկայական մասնաբաժինները և մրցակցության ինտենսիվության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի խնդիրների բացահայտմանը, ինչպիսիք են շուկաների բարձր կենտրոնացվածությունը, փոքր և միջին արտադրողների սահմանափակ հնարավորությունները, արտադրողների ու վերամշակողների միջև բանակցային անհավասարակշռությունը, իրացման ուղիների սահմանափակությունը, տեղեկատվական անհամաչափությունը և ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության դժվարությունները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղատնտեսական արտադրանքի շղթայի տարբեր օղակների՝ արտադրության, հավաքման, վերամշակման, մեծածախ և մանրածախ իրացման փոխկապակցվածությանը և դրանց ազդեցությանը մրցակցային միջավայրի ձևավորման վրա։ Կարևորվում է պետական քաղաքականության և մրցակցության պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ հակամրցակցային համաձայնությունների, գերիշխող դիրքի չարաշահման, անբարեխիղճ մրցակցության և տնտեսության տարբեր ոլորտներում պետական օժանդակության ազդեցության գնահատումը։ ՀՀ Մրցակցության և սպառողների շահերի պաշտպանության հանձնաժողովը ոլորտային ուսումնասիրությունները դիտարկում է որպես մրցակցային իրավիճակի, հնարավոր սահմանափակումների և սպառողների շահերի վրա ազդող պայմանների բացահայտման գործիք։ C competition.am Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև ագրոպարենային շուկաներում մրցակցության կարգավորման միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և դրա կիրառելիության գնահատումը Հայաստանի պայմաններում։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել մրցակցային միջավայրի բարելավմանն ուղղված միջոցառումներ՝ շուկա մուտք գործելու խոչընդոտների նվազեցում, փոքր և միջին արտադրողների դիրքերի ամրապնդում, շուկայական տեղեկատվության հասանելիության ընդլայնում, մատակարարման և իրացման ենթակառուցվածքների զարգացում, մրցակցային վերահսկողության կատարելագործում և պետական աջակցության առավել թիրախային ու մրցակցությանը չխոչընդոտող մեխանիզմների կիրառում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման մարմինների, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների, արտադրողների և ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով ՀՀ ագրոպարենային շուկաների արդյունավետության, մրցունակության և կայուն զարգացման ապահովմանը։