Գերմանիայի մանկավարժական բարձրագույն հաստատությունների գործունեությունը և հայ ուսանողները

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է տետրաքլորացված պիրիդինների և պիրազինի բազմակի ֆունկցիոնալացման մեթոդների ուսումնասիրմանը՝ պալադիումով կատալիզվող խաչաձև զուգակցման ռեակցիաների կիրառմամբ։ Գրքում ներկայացվում են ժամանակակից օրգանական սինթեզի կարևորագույն մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս նպատակային ձևով փոխարինել քլորի ատոմները տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերով և ստանալ բարդ կառուցվածք ունեցող հետերոցիկլիկ միացություններ։ Հեղինակը մանրամասն քննարկում է պալադիումային կատալիզի մեխանիզմները, ռեակցիոն պայմանների ընտրության առանձնահատկությունները և տարբեր զուգակցման գործընթացների արդյունավետությունը՝ ներառյալ ածխածին–ածխածին և ածխածին–հետերոատոմ կապերի ձևավորման եղանակները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են փոխարինման ընտրողականության հարցերը, ռեակցիաների փուլային ընթացքը և այն գործոնները, որոնք ազդում են վերջնական արտադրանքների կառուցվածքի ու ելքի վրա։ Ներկայացվում են սինթեզված միացությունների կառուցվածքային բնութագրումները, դրանց ստացման օպտիմալացված մեթոդները և հնարավոր կիրառությունները դեղագործական քիմիայի, նյութագիտության և բարձրարժեք օրգանական միացությունների մշակման ոլորտներում։ Գիրքը համատեղում է տեսական հիմնավորումները և փորձարարական արդյունքները՝ ընթերցողին տրամադրելով խորքային պատկերացում ժամանակակից կատալիտիկ սինթեզի հնարավորությունների մասին։ Աշխատությունը նախատեսված է օրգանական քիմիայի, օրգանամետաղական քիմիայի և հետերոցիկլիկ միացությունների քիմիայի մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և առաջադեմ սինթետիկ մեթոդներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շրջակա միջավայրի վրա տնտեսական գործունեության ազդեցության հետևանքով առաջացող վնասների տնտեսական գնահատման մեթոդաբանության ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնապահպանական վնասը տնտեսական արժեքով արտահայտելու խնդիրն է, որը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես բնապահպանական քաղաքականության, այնպես էլ տնտեսական որոշումների հիմնավորման համար։ ՀՀ գործող կարգավորումներով հնարավոր տնտեսական վնասի գնահատումն իրականացվում է շրջակա միջավայրի առանձին բաղադրիչների՝ մասնավորապես հողային, ջրային և մթնոլորտային ռեսուրսների նկատմամբ ազդեցությունների հաշվարկման միջոցով։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել այդ գնահատման մեթոդների տեսական հիմքերը, կիրառվող ցուցանիշները, հաշվարկային գործակիցները և դրանց համապատասխանությունը ժամանակակից բնապահպանական տնտեսագիտության պահանջներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդրին, թե ինչպես կարելի է բնության և բնական ռեսուրսների նկատմամբ պատճառված վնասը ներկայացնել ոչ միայն ֆիզիկական չափումներով, այլև դրամական արտահայտությամբ՝ հաշվի առնելով ռեսուրսների տնտեսական արժեքը, վերականգնման ծախսերը, էկոհամակարգային ծառայությունների կորուստը և հասարակության վրա առաջացող անուղղակի հետևանքները։ Գործող համակարգում տնտեսական վնասի հաշվարկները հիմնականում կապվում են շրջակա միջավայրի առանձին բաղադրիչների վրա ազդեցության հետ, ինչն էլ ուսումնասիրության շրջանակում կարող է դիտարկվել որպես մեթոդաբանական կատարելագործման անհրաժեշտություն։ Կարևոր ուղղություն է գնահատման համակարգի համալիրացումը՝ միաժամանակ հաշվի առնելով բնապահպանական, տնտեսական և սոցիալական ազդեցությունները։ Նման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն նախագծերի դեպքում, որոնց ազդեցությունը տարածվում է մեկից ավելի բնական ռեսուրսների վրա կամ առաջացնում է երկարաժամկետ և կուտակային հետևանքներ։ ՀՀ-ում շրջակա միջավայրի ազդեցության գնահատման ժամանակ արդեն իսկ պահանջվում է հաշվի առնել ազդեցության տարածական և ժամանակային բնույթը, դրա հավանականությունը, տևողությունը, հաճախականությունը և այլ առկա կամ կանխատեսվող ազդեցությունների հետ հնարավոր գումարային ազդեցությունը։ Աշխատությունը կարող է առաջարկել տնտեսական գնահատման մեջ ավելի լայնորեն կիրառել կանխատեսման, ռիսկերի գնահատման, ծախս-օգուտ վերլուծության և էկոհամակարգային ծառայությունների տնտեսական գնահատման մեթոդներ։ Կարևոր է նաև տարբերակել ուղղակի և անուղղակի վնասները, քանի որ շրջակա միջավայրի վատթարացումը կարող է անդրադառնալ ոչ միայն բնական ռեսուրսի վրա, այլև բնակչության առողջության, գյուղատնտեսական արտադրողականության, ենթակառուցվածքների և համայնքների տնտեսական գործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող է քննարկվել նաև վնասի գնահատման ժամանակակից տվյալների բազաների և թվային գործիքների կիրառումը, ինչը հնարավորություն կտա բարձրացնել հաշվարկների ճշգրտությունը, համադրելիությունը և թափանցիկությունը։ Առանձին նշանակություն ունի գնահատման մեթոդաբանության համապատասխանեցումը շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման ժամանակակից գործընթացներին։ ՀՀ-ում ՇՄԱԳ-ի նոր ուղեցույցները ներառում են գնահատման փուլերը, մեթոդաբանությունը, գործիքները և մշտադիտարկման գործընթացները, իսկ նախագծային փաստաթղթերում նախատեսվում է նաև շրջակա միջավայրի հնարավոր տնտեսական և բնապահպանական վնասների գնահատում։ Աշխատությունում կարող է հիմնավորվել նաև տարբեր տնտեսական սցենարների համեմատական գնահատման անհրաժեշտությունը․ օրինակ՝ նախագծի այլընտրանքային տեխնոլոգիաների, տեղակայման տարբերակների կամ գործունեությունից հրաժարվելու տարբերակի համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե որ լուծումն է առավել արդյունավետ ոչ միայն տնտեսական, այլև էկոլոգիական տեսանկյունից։ ՀՀ ՇՄԱԳ մեթոդական մոտեցումներում նույնպես ընդգծվում է այլընտրանքների էկոլոգատնտեսական վերլուծության միջոցով առավել բարենպաստ տարբերակի ընտրության անհրաժեշտությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոխհատուցման մեխանիզմների կատարելագործմանը՝ գնահատելով, թե որքանով են սահմանված վճարները և փոխհատուցումները իրականում արտացոլում բնապահպանական վնասի ամբողջական տնտեսական արժեքը։ Կարևոր է, որ փոխհատուցումը չսահմանափակվի միայն ֆինանսական վճարմամբ, այլ անհրաժեշտության դեպքում ներառի ռեկուլտիվացիա, վերականգնողական միջոցառումներ, աղտոտման կանխարգելում և էկոհամակարգերի վերականգնում։ ՀՀ գործող մեթոդաբանության մեջ, օրինակ, հողային վնասների դեպքում նախատեսվում է նաև ռեկուլտիվացիայի միջոցով հատուցում։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կարող է կայանալ այնպիսի կատարելագործված մեթոդաբանության առաջարկման մեջ, որը թույլ կտա ավելի ճշգրիտ գնահատել բնապահպանական վնասը, համադրել տարբեր ոլորտների ազդեցությունները, ապահովել տնտեսական և բնապահպանական ցուցանիշների փոխկապակցվածությունը և ստացված արդյունքները կիրառել պետական քաղաքականության ու ներդրումային որոշումների ընդունման ժամանակ։ Այն կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպանական տնտեսագիտության մասնագետներին, բնապահպաններին, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, էկոլոգիական փորձաքննության մասնագետներին և կայուն զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրության հիմնական նպատակը շրջակա միջավայրի վնասի տնտեսական գնահատումը դարձնել ավելի ամբողջական, գիտականորեն հիմնավորված և գործնական կիրառելի՝ ՀՀ տնտեսական զարգացման և բնապահպանական պաշտպանության խնդիրները միասնական գնահատման համակարգում համադրելու միջոցով։

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ոչ գծային ինտեգրալ և ինտեգրո-դիֆերենցիալ հավասարումների լուծելիության հարցերին՝ ոչ կոմպակտ օպերատորների առկայության պայմաններում, ինչպես նաև դրանց դիսկրետ անալոգների վերլուծությանը՝ ընդգծելով ֆունկցիոնալ անալիզի և օպերատորների տեսության հիմնարար խնդիրները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մաթեմատիկական կառուցվածքների վրա, որտեղ դասական կոմպակտության պայմանները չեն կատարվում, ինչի հետևանքով ստանդարտ գոյության և միարժեքության թեորեմները չեն կարող ուղղակիորեն կիրառվել։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծելիության բավարար և անհրաժեշտ պայմանների ձևակերպմանը՝ օգտագործելով ոչ գծային անալիզի մեթոդներ, ֆիքսված կետի ընդհանրացված թեորեմներ, մոնոտոնության և կոերցիվության գաղափարներ։ Ներկայացվում է նաև ինտեգրո-դիֆերենցիալ մոդելների դիսկրետիզացիան, որը թույլ է տալիս ստանալ թվային սխեմաներ և ուսումնասիրել դրանց կայունությունն ու կոնվերգենցիան՝ համեմատելով անընդհատ մոդելների հետ։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև ոչ կոմպակտ օպերատորների սպեկտրալ հատկությունները և դրանց ազդեցությունը լուծումների կառուցվածքի վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ոչ գծային ինտեգրալ և ինտեգրո-դիֆերենցիալ հավասարումների լուծելիության խնդիրները մնում են ֆունկցիոնալ անալիզի կարևոր ուղղություններից մեկը՝ ունենալով կիրառություններ մաթեմատիկական ֆիզիկայում, կառավարման տեսությունում և թվային մոդելավորման մեջ։

Mathematics

Մաթեմատիկական վերլուծության և մոտարկումների տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քվազիպարբերական ինտերպոլյացիաների ասիմպտոտիկ գնահատականների ստացման, դրանց տեսական հիմնավորման և մաթեմատիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ինտերպոլյացիայի տեսության հիմնական սկզբունքները, քվազիպարբերական ֆունկցիաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց մոտարկման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտերպոլյացիոն գործընթացների զուգամիտությանը, մոտարկման սխալի գնահատմանը, ասիմպտոտիկ վարքագծի նկարագրմանը և համապատասխան մաթեմատիկական պայմանների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են քվազիպարբերական ֆունկցիաների հաճախականային կառուցվածքի, ինտերպոլյացիոն հանգույցների ընտրության և կիրառվող մոտարկման մեթոդների ազդեցությունները ստացվող գնահատականների ճշգրտության վրա։ Քննարկվում են նաև պարբերական և քվազիպարբերական ֆունկցիաների ինտերպոլյացիոն հատկությունների համեմատության, սահմանային անցումների, մնացորդային անդամների և ասիմպտոտիկ բանաձևերի հիմնավորման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել ֆունկցիոնալ վերլուծության, Ֆուրիեի վերլուծության, մաթեմատիկական մոտարկումների տեսության և ասիմպտոտիկ մեթոդների գործիքները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացվող գնահատականների նշանակությանը ինտերպոլյացիոն մեթոդների տեսական զարգացման, թվային հաշվարկների ճշգրտության գնահատման և բարդ ֆունկցիոնալ կախվածությունների մաթեմատիկական նկարագրման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական վերլուծության, մոտարկումների տեսության, թվային վերլուծության, ֆունկցիոնալ վերլուծության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Linguistics

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսիական լրագրային խոսույթում եղանակավորման իմաստաշարահյուսական միջոցների գործառական առանձնահատկությունների և հաղորդակցական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում եղանակավորման լեզվական արտահայտման ձևերը, խոսողի կամ հեղինակի վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները, ինչպես նաև հաղորդվող տեղեկատվության հավաստիության, հնարավորության, անհրաժեշտության և գնահատողականության իմաստային բաղադրիչները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆրանսերենում եղանակավորող բայերի, մակբայների, շարահյուսական կառուցվածքների և այլ լեզվական միջոցների կիրառությանը լրագրային տարբեր ժանրերում։ Վերլուծվում են տեղեկատվական հաղորդումների, վերլուծական հոդվածների, հարցազրույցների և հրապարակախոսական նյութերի լեզվաոճական առանձնահատկությունները՝ եղանակավորման միջոցով հեղինակային դիրքորոշման արտահայտման տեսանկյունից։ Քննարկվում են նաև իմաստային և շարահյուսական մակարդակների փոխկապակցվածությունը, հաղորդակցական մտադրության դերը լեզվական միջոցների ընտրության գործընթացում և ընթերցողի ընկալման վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ֆրանսիական լրագրային խոսույթում եղանակավորման միջոցների գործառական բազմազանությունը և դրանց նշանակությունը տեղեկատվության ներկայացման, գնահատման ու մեկնաբանման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆրանսերենի լեզվաբանության, իմաստաբանության, շարահյուսության, խոսույթի վերլուծության և մեդիալեզվաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Religion

Այս դասագիրքը նվիրված է քրիստոնեական վարդապետության հիմնադրույթների ներկայացմանը՝ Հայոց Սուրբ եկեղեցու ուղղափառ հավատքի և դավանաբանական ավանդության շրջանակում։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ուսումնական ձևով ներկայացնել քրիստոնեական հավատի բովանդակությունը, բացատրել դրա կարևոր սկզբունքներն ու նպաստել կրոնական գիտելիքների համակարգված յուրացմանը։ Նման բնույթի դասագրքերը կարևոր դեր են ունեցել հայ եկեղեցական և դպրոցական կրթության մեջ՝ սովորողներին ծանոթացնելով քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական գաղափարներին, հավատքի դավանաբանական դրույթներին, Սուրբ Գրքի նշանակությանը և եկեղեցական ավանդության կարևորությանը։ Դասագրքային շարադրանքը ենթադրում է նյութի մատչելի և հաջորդական ներկայացում՝ հնարավորություն տալով ուսուցման ընթացքում պարզաբանելու կրոնական հասկացությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը և տեղը քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հայոց եկեղեցու դավանաբանական ինքնության և ուղղափառ հավատքի սկզբունքների ներկայացումը, քանի որ դրանք սերտորեն կապված են հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի, մշակութային ժառանգության և կրթական ավանդույթների հետ։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես հայ եկեղեցական մանկավարժության պատմության ուսումնասիրության նյութ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են քրիստոնեական գիտելիքները կազմակերպվել և փոխանցվել ուսումնական միջավայրում։ Այն արժեքավոր է հայ կրոնական գրականության, աստվածաբանական մտքի, դավանաբանության դասավանդման և 19-րդ դարի հայ կրթամշակութային կյանքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։